II SA 911/02
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez pełnomocnika, który nie został podpisany przez stronę, może zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu musi być podpisany przez stronę, a nie przez jej pełnomocnika. Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny, który skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, jeśli strona nie uzupełni go w wyznaczonym terminie. Skuteczne wniesienie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego powoduje utratę mocy tego zarządzenia i umożliwia sądowi merytoryczne rozpoznanie wniosku.Stan faktyczny
J. H., reprezentowana przez brata J. H., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek został podpisany przez brata wnioskodawczyni, a nie przez nią samą. Sąd wezwał pełnomocnika do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF, podpisanego przez wnioskodawczynię, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pełnomocnik nie uzupełnił wniosku w terminie, co skutkowało jego pozostawieniem bez rozpoznania przez referendarza sądowego. Pełnomocnik złożył sprzeciw od tego zarządzenia.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie zmian ewidencji gruntów postanawia: pozostawić bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata
[...] lipca 2016 r. J. H., reprezentowana przez brata J. H., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu PPE wniosek o przyznanie prawa pomocy. W Rubryce 15 zatytułowanej "Podpis wnioskodawcy" podpis złożył J. H.
Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 19 lipca 2016 r. przesłano pełnomocnikowi J. H. (nazywanej dalej: "Skarżącą") J. H. urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPF), stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257), celem jego wypełnienia przez Skarżącą i złożenia do Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a.").
Formularz wniosku PPF przesłano przy piśmie sądowym z [...] lipca 2016 r. i doręczono pełnomocnikowi Skarżącej 11 sierpnia 2016 r. W piśmie sądowym wyjaśniono, że tylko strona może złożyć podpis pod formularzem PPF. Nie jest natomiast możliwe nadanie biegu wnioskowi o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy zamiast J. H., w Rubryce 15 obejmującej podpis wnioskodawcy, podpisał się jej pełnomocnik w osobie J. H.
Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 13 września 2016 r., sygn. akt 6 II SA 911/02 wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie pozostawiono bez rozpoznania, na podstawie art. 257 p.p.s.a. w związku z tym, że w zakreślonym w wezwaniu Sądu terminie strona nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.
Odpis zarządzenia z 13 września 2016 r. doręczono pełnomocnikowi Skarżącej 23 września 2016 r.
Pismem z 27 września 2016 r. pełnomocnik Skarżącej złożył sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego z 13 września 2016 r., zarzucając referendarzowi sądowemu nieznajomość ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również bezpodstawne żądanie podpisania wniosku o przyznanie prawa pomocy osobiście przez Skarżącą w związku z błędnym rozumieniem Rubryki 15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skoro Skarżąca skutecznie wniosła sprzeciw, z obrotu prawnego usunięte zostało zarządzenie starszego referendarza sądowego z 13 września 2016 r. i wniosek o przyznanie prawa pomocy mógł być rozpoznany w niniejszym postępowaniu.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. strona, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek złożyć swój wniosek na urzędowym formularzu, według wzoru ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r. poz. 1257).
Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (Tadeusz Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2011, Komentarz do art. 257).
W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Z akt sprawy wynika, że wezwanie sądowe z [...] lipca 2016 r. do nadesłanie wypełnionego formularza PPF, podpisanego przez Skarżącą J. H. wraz z pouczeniem, iż wypełniony formularz należy złożyć do Sądu w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, doręczono pełnomocnikowi Skarżącej 11 sierpnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. [...] akt sądowych).
Siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania upływał z końcem dnia 18 sierpnia 2016 r. Strona w zakreślonym przez Sąd terminie nie złożył żądanego formularza o przyznanie prawa pomocy PPf.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 257 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło