II SA/Wa 1/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant Sylwia Falkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi P. J. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie 1) zdolności do zawodowej służby wojskowej 2) ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w zakresie pkt 1 2. stwierdza że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości 3. w zakresie pkt 2 odrzuca skargę Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej, na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), ustaliła, że [...] P. J., pełniący służbę wojskową w JW [...] w B., jest zdrowy – bez uchwytnych zmian chorobowych. Stwierdzono [...] oraz kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań schorzenia nie są przeciwwskazaniem do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Od orzeczenia [...] P. J. złożył odwołanie i wskazał, że nie zgadza się z orzeczoną kategorią Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej oraz wniósł o orzeczenie N - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej zaliczenie do grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu odwołania ww. podkreślił, że w 2006 r., z przerwami po 30 dni, przebywał na zwolnieniu lekarskim. Cierpi na [...]. W 2007 r. leczony był w klinice [...] Wskazał również, że już w 1997 r. stwierdzono w orzeczeniu, że stan zdrowia utrudnia pełnienie służby na zajmowanym stanowisku. Wyraził ponadto wątpliwość, czy mając [...], może odpowiadać za własną broń i podległych mu ludzi. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W., orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej, na podstawie § 4 pkt 1 w związku z § 31 i 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), na zarządzenie Dowódcy JW [...] B., w miejsce uchylonego w trybie odwoławczym orzeczenia TWKL L. nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., uwzględniając Opinię [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Zakładu [...] Szpitala Klinicznego MON Wojskowego Instytutu Medycznego w W. oraz w oparciu o Decyzję Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2008 r., rozpoznała u [...] P. J. schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej: [...]. Ustaliła, że [...] P. J. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej – kategoria N oraz niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria D. W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że służba wojskowa obarczona jest czynnikami stresowymi o nienormowanym czasie pracy i dyspozycyjności, co przyczyniło się do powstania niektórych wymienionych schorzeń, inne pozostają bez związku ze służbą wojskową ponieważ warunki i właściwości służby nie miały wpływu na ich ujawnienie. Dalej wskazał, że orzeczenie zostało wydane na podstawie opinii służbowo – lekarskiej, opinii specjalnej, opisu przebiegu służby wojskowej, akt personalnych żołnierza, karty badania profilaktycznego, kart zdrowia żołnierza zawodowego, kart kontrolnych intensywnego nadzoru profilaktycznego, dokumentacji medycznej dostarczonej przez orzekanego, wykonanych badań laboratoryjnych i przeprowadzonych dodatkowo specjalistycznych konsultacji medycznych, opinii [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz w oparciu o Decyzję Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2008 r. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uznanie go za zdolnego do służby wojskowej lub o uznanie, że niezdolność do służby powstała w związku z jej pełnieniem. W uzasadnieniu skargi ww. wskazał, że opinia została sporządzona w oparciu o dokumentację medyczną sprzed wielu lat, bo z okresu lat 1988 – 1996, nie wzięto pod uwagę karty informacyjnej z Kliniki [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego w B. z [...] września 2007 r. Podkreślił ponadto, że opinia została sporządzona zaocznie bez jego udziału, gdyż w proponowanych terminach nie mógł się stawić. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, a ponadto organ wskazał, że skarga na orzeczenie została wniesiona po terminie, ponieważ orzeczenie zostało doręczone skarżącemu dwa razy w trybie art. 44 kpa w dniu [...] sierpnia 2008 r. i w dniu [...] września 2008 r. Organ podkreślił ponadto, że skarżący nie stawiał się na wyznaczone terminy badań. Wskazał również, że w zakresie ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje i dlatego w tej części skargę należało odrzucić. W pozostałym zakresie skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że skarga na przedmiotowe orzeczenie została wniesiona w terminie. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa, pismo można doręczyć w trybie art. 44 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Zgodnie z § 2 art. 44 zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesje adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2 pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. W trybie cytowanego art. 44 kpa, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w paragrafie 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, wskazać należy, że powtórne zawiadomienie "awizo" zostało dokonane szóstego dnia, a więc nie został zachowany tryb z cytowanego art. 44 kpa. Wobec powyższego orzeczenie zostało doręczone skarżącemu dopiero [...] listopada 2008 r. Podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia jest między innymi art. 111 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137) zgodnie z którym w razie odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do komisji w określonym terminie i miejscu albo niepoddaniu się badaniom lekarskim, do których żołnierz został zobowiązany, dowódca jednostki wojskowej, nie później niż w terminie 14 dni od określonej daty stawienia się przed komisją bądź na badanie zlecone przez komisję, występuje do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczenia na stanowisko służbowe, z wnioskiem o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego P. J. był trzykrotnie wzywany na badania lekarskie i w wyznaczonych terminach nie stawił się. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem organu, że o wszystkich terminach został prawidłowo powiadomiony i jego niestawiennictwo było nieusprawiedliwione. Pierwszy termin badania został wyznaczony na [...] kwietnia 2008 r., wówczas skarżący przebywał na leczeniu w szpitalu uzdrowiskowym, o czym powiadomił organ. Następny termin został wyznaczony na [...] maja 2008 r. Według organu o terminie badania ww. został powiadomiony w trybie art. 44 kpa. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, ponieważ tryb doręczenia zastępczego nie został zachowany, drugie "awizo" zostało dokonane szóstego, zamiast siódmego dnia, a więc przesyłka nie została pozostawiona na siedem dni (art. 44 kpa). Następnie ustalono termin [...] lub [...] czerwca 2008 r. W aktach brak jest pełnego potwierdzenia doręczenia powiadomienia o terminie badania, co uniemożliwia dokonanie przez Sąd oceny, czy skarżący został o wyznaczonym terminie powiadomiony prawidłowo. Według twierdzenia P. J., powiadomienie o ostatnich wyznaczonych terminach badań otrzymał po ich upływie. Wobec powyższych ustaleń należy zgodzić z zarzutami skargi, że nie było podstaw do zaocznego wydania opinii o stanie zdrowia skarżącego. W ocenie Sądu organ powinien ponownie wyznaczyć termin badania, o którym należy prawidłowo powiadomić zainteresowanego. Na marginesie podkreślić również należy, że w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej orzeczenia komisji lekarskich są decyzjami administracyjnymi, a więc orzekające komisje są w rozumieniu przepisów kpa organami administracji publicznej. Zatem w zakresie nienormowanym przepisami szczególnymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w Kodeksie postępowania administracyjnego ogólne zasady postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 80). Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Stosownie do treści art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei przepis art. 80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu za zdolnego do służby wojskowej obejmować będzie sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia żołnierza, a w szczególności czy badania stanu zdrowia były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich. Ustalony stan faktyczny sprawy powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia komisji lekarskiej. Zgodnie z art. 107 § 1 kpa uzasadnienie orzeczenia stanowi jego integralną część. Z uzasadnienia ma wynikać ocena faktów, prawa oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Zatem ocenie Sądu podlegać będzie osnowa orzeczenia, łącznie z uzasadnieniem. Wobec powyższego uzasadnienie nie może zawierać jedynie lakonicznych i ogólnych twierdzeń. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 132 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji. -