II SA/Wa 1/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-18
Skład orzekający: Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że wykazana przez stronę sytuacja materialna nie uniemożliwia jej poniesienia kosztów postępowania. Pomimo rozwiązania stosunku pracy, skarżący otrzymał znaczące środki z wynagrodzenia i odprawy, a także stały dochód z diety radnego. Sąd uznał, że miesięczne dochody skarżącego są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych i ewentualnego pełnomocnika, nawet po uwzględnieniu jego wydatków, które nie miały charakteru potrzeb minimalnych.Stan faktyczny
M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, w sprawie dotyczącej skargi na uchwałę Rady W. w przedmiocie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dochody i wydatki, w tym alimenty, raty kredytów, koszty leczenia i wynajmu mieszkania. Po odmowie przez referendarza sądowego, M. M. wniósł sprzeciw, a następnie uzupełnił wniosek, przedstawiając wyciągi bankowe z różnych tytułów (wynagrodzenie, odprawa, dieta radnego, odszkodowanie) oraz dokumenty dotyczące wydatków i posiadanych nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. M. na uchwałę Rady W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
M. M. wystąpił w dniu 2 kwietnia 2012 r. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi M. M. na uchwałę Rady W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym.
We wniosku podał, że pozostaje w separacji z żoną, ma dwoje małoletnich dzieci. Skarżący oświadczył, że jego łączne dochody wynoszą około 6.600 zł netto. Jednocześnie oświadczył, że na stałe wydatki składają się alimenty na dzieci – 1.900 zł [...], spłata rat zaciągniętych kredytów (w tym na mieszkanie i samochód), w łącznej wysokości około 2.000 zł miesięcznie, koszty leczenia – 500 zł miesięcznie. Wskazał również, że wynajmuje mieszkanie za 1.100 zł miesięcznie, za które ponosi opłaty.
Oświadczył, że jest współwłaścicielem obciążonego kredytem mieszkania o powierzchni 58 m2, które obecnie użytkuje żona oraz jest współwłaścicielem segmentu o powierzchni 120 m2, który użytkuje jego matka.
Następnie M. M. w dniu 23 kwietnia 2012 r. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
W sprzeciwie oświadczył, że 10-15 dnia każdego miesiąca kończą mu się pieniądze na podstawowe potrzeby, a więc zamiast 300 zł kosztów sądowych wybierze dwa tygodnie kupowania jedzenia. Podkreślił, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. upływa okres wypowiedzenia w pracy, natomiast z diety radnego pokrywa wynajęcie kawalerki. Wskazał, że mieszkanie jest własnością banku. Spłaca kredyt, [...]. Pozostała cześć segmentu należy do siostry, a matka jest w nim zameldowana.
Stwierdził, że nie starcza mu na jedzenie, buty, ubranie. Od końca kwietnia nie będzie go stać na dach nad głową.
Natomiast przy piśmie z dnia 21 maja 2012 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku wskazał, nadesłał wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. otrzymał kwotę 2.206,48 zł tytułem wynagrodzenia z A. SA, w dniu [...] kwietnia 2012 r. otrzymał kwotę 5.074,48 zł tytułem odprawy z A. SA., w dniu [...] maja otrzymał kwotę 2.474,20 zł tytułem diety radnego, w dniu [...] maja 2012 r. otrzymał kwotę 6.350 zł tytułem odszkodowania, w dniu [...] maja 2012 r. otrzymał kwotę 310 zł z B. tytułem udziału w [...].
Do pisma dołączył również umowę najmu lokalu mieszkalnego, z której wynika, że opłaca czynsz miesięczny w wysokości 1.100 zł z tytułu najmu lokalu, rachunek za zużycie energii elektrycznej za 2 miesiące w kwocie 82,41 zł, umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych z dnia [...] maja 2012 r., umowę pożyczki pieniężnej w firmie P. SA, w której tygodniowa rata wynosi 34,01 zł, umowę pożyczki pieniężnej na cele mieszkaniowe w kwocie 35.700 zł, a także informację o posiadanym rachunku bankowym w Banku C. SA, na którym saldo wynosi -491,74, zł, oraz o opłacaniu składki ubezpieczeniowej na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 99 zł miesięcznie.
Ponadto skarżący oświadczył, że posiada samochód [...] z 1995 r. warty ok. 1.200 zł. Podał, że koszt jego eksploatacji to ok. 500 zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. powoływanej dalej jako "ppsa"), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o prawo pomocy w zakresie całkowitym obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w takiej sytuacji materialnej, w której nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku prawo pomocy w zakresie całkowitym będzie mogło zostać przyznane.
W ocenie Sądu, wykazana przez stronę sytuacja materialna w żadnym razie nie uniemożliwia jej poniesienia kosztów ewentualnego ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz kosztów uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wysokość tych kosztów w zestawieniu z przedstawionymi dochodami wnioskodawcy za okres od 20 kwietnia 2012 r. do 20 maja 2012 r. nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wprawdzie pracodawca (A. SA) rozwiązał stosunek pracy ze skarżącym, jednak we wskazanym wyżej okresie skarżący otrzymał z tej instytucji tytułem wynagrodzenia i odprawy łącznie kwotę 7.280,96 zł. Ponadto skarżący otrzymuje stały dochód w wysokości 2.474,20 zł tytułem diety radnego W. Podnieść dodatkowo należy, że skarżący nie wyjaśnił, czy otrzymane w maju 2012 r. wpływy w wysokości 310 zł z tytułu pełnienia funkcji członka [...], stanowią część jego stałych miesięcznych dochodów.
W ocenie Sądu, miesięczne dochody skarżącego, nawet po uwzględnieniu rozwiązania stosunku pracy, są wystarczające do poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów ewentualnego ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Należy mieć na względzie, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Natomiast przyjęcie przez niego określonego standardu życia, w tym wynajmowanie kawalerki, pomimo posiadania prawa współwłasności mieszkania o powierzchni 58 m2, które obecnie użytkuje żona wraz z dziećmi oraz współwłasności segmentu o powierzchni 120 m2, który jest użytkowany przez matkę, nie oznacza, że skarżący wykorzystuje swoje dochody wyłącznie na konieczne utrzymanie. Wprawdzie potrzeby skarżącego, realizowane również poprzez zaciąganie pożyczek, mogą zostać uznane za zrozumiałe, nie mają one jednak charakteru potrzeb minimalnych, których zaspokojenie uniemożliwia skarżącemu poniesienie kosztów sądowych.
Oczywiste jest, że ponoszenie kosztów postępowania i wydatków związanych z ewentualnym ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego, ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania skarżącego.
Zdaniem Sądu, taka sytuacja na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło