II SA/Wa 1/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1/13 odmówiono J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, z uwagi na to, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, wyrokiem z dnia 04 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1/13 oddalił skargę. Następnie J. G., wnioskiem z dnia 08 kwietnia 2013 r., zwrócił się do WSA w Warszawie z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że ze względu na sytuację materialną, w jakiej się znajduje, nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów wynajęcia adwokata, który w jego imieniu sporządzi skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 04 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1/13, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i jego rodziny. Skarżący wyszczególnił koszty zobowiązań miesięcznych: opłaty eksploatacyjne za mieszkanie (310 zł), opłaty za energię elektryczną (65 zł), opłaty za energię cieplną (250 zł), opłaty za gaz (50 zł), opłaty za telefon stacjonarny (50 zł), opłaty za internet (45 zł) opłaty z tytułu ubezpieczenia na życie (152 zł), opłaty za przedszkole młodszego syna (450 zł). Jednocześnie skarżący stwierdził, że pozostałe środki finansowe, w wysokości 2 164 zł, wydaje na wyżywienie, leczenie, zakup odzieży i edukację dzieci. Podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. oraz dwójką synów – R. i R. Dodatkowo wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 46 m² oraz nieruchomość – działkę o powierzchni 39 arów 36 m² z drewnianym budynkiem mieszkalnym (3-izbowym), z posiadania której nie osiąga żadnych dochodów. Jednocześnie stwierdził, że nie posiada zasobów pieniężnych, wartościowych przedmiotów ani żadnego majątku. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: dochód z tytułu umowy o pracę skarżącego – 2050 zł brutto oraz dochód z tytułu umowy o pracę jego żony – 2868 zł brutto. Podał, że łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 4918 zł brutto miesięcznie. Pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r. skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczeń potwierdzających wysokość wynagrodzeń stanowiących źródło utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, za okres ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym, odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2010 r. i 2011 r. W dniu 25 kwietnia 2013 r., w odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył do akt: wyciąg z posiadanego przez skarżącego oraz jego żonę wspólnego konta oszczędnościowo-rozliczeniowego, zaświadczenia potwierdzające wysokość wynagrodzeń skarżącego oraz jego żony, odpisy zeznań podatkowych za 2010 r. i 2011 r., informacje o obowiązku wymiany ciepłomierzy i związanych z tym kosztami. Zaznaczył przy tym, że opłaty za mieszkanie i media są automatycznie pobierane z konta skarżącego na podstawie zleceń stałych, co ma swoje odzwierciedlenie w historii rachunku. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 06 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1/13 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, z uwagi na to, iż ze złożonych dokumentów nie wynika, aby w okresie pomiędzy złożeniem pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wnioskiem z dnia 08 kwietnia 2013 r., zaszły takie zmiany w sytuacji finansowej skarżącego, które uzasadniałyby zmianę prawomocnego orzeczenia wydanego w zakresie prawa pomocy. Odpis przedmiotowego postanowienia skarżący otrzymał w dniu 23 maja 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach sprawy). Pismem z dnia 26 maja 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej pismo - 26 maja 2013 r.) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od przedmiotowego postanowienia referendarza sądowego, podważając argumentację zawartą w jego uzasadnieniu. W treści pisma stanowiącego sprzeciw skarżący podał, że - w jego ocenie - postanowienie referendarza sądowego z dnia 06 maja 2013 r. zostało wydane bez gruntowego zbadania sytuacji finansowej skarżącego. Stwierdził również, że wniosek skarżącego z dnia 08 kwietnia 2013 r. nie jest kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie, albowiem dotyczy przyznania adwokata, a nie, jak we wniosku z dnia 28 stycznia 2013 r., radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w całości rozpoznawany przez Sąd w świetle przesłanek z art. 246 powołanej ustawy, a Sąd – orzekając w tym zakresie – nie jest w żaden sposób związany wcześniej wydanym w tym przedmiocie postanowieniem. Zgodnie z art. 243 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i 3). Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzenie zawarte w powołanym przepisie: "gdy osoba ta wykaże", oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu w tym przedmiocie będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego. W ocenie Sądu, po przeanalizowaniu argumentów wnioskodawcy oraz załączonych przez niego dokumentów, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wykazał on, iż spełnia przesłankę warunkującą przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analiza zaświadczeń przedstawionych przez wnioskodawcę pozwala stwierdzić, że łączny dochód gospodarstwa skarżącego (osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym to żona skarżącego – M. oraz dwójka synów – R. i R.) wynosi 4 937, 98 zł brutto miesięcznie (tj. 3 594, 3 zł netto miesięcznie). Zarówno skarżący, jak i żona skarżącego posiadają stałe dochody z tytułu umowy o pracę oraz posiadają wspólny rachunek bankowy. Ze złożonych odpisów zeznań podatkowych wynika, że w 2010 r. skarżący wspólnie z małżonkiem osiągnął dochód w wysokości 15 639, 06 zł, a w 2011 r. dochód ten wyniósł 25 733,43 zł. Należy zwrócić uwagę, że skarżący jest właścicielem nieruchomości - domu o powierzchni 46 m² oraz nieruchomości – działki o powierzchni 39 arów 36 m² z drewnianym budynkiem mieszkalnym (chata wiejska używana w celach rekreacyjnych), z posiadania której nie osiąga żadnych dochodów. Ponadto z oświadczenia skarżącego wynika, że nie posiada on żadnego majątku, oszczędności, czy papierów wartościowych. Z oświadczenia skarżącego, udokumentowanego historią rachunku bankowego, wynika, że miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym wynoszą ok. 1 400 zł, przy czym z tego samego oświadczenia wynika, że do wydatków tych nie zaliczają się koszty ponoszone na wyżywienie, leczenia, zakup odzieży i edukację dzieci. Powyższe pozwala uznać, że skarżący wykazał, że osiągany w gospodarstwie domowym dochód w rozbiciu na cztery osoby w nim pozostające wynosi zaledwie 1 234, 4 zł brutto miesięcznie (tj. 898, 5 zł netto miesięcznie) i nie pozwala ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.