II SA/Wa 1/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-31

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, której dochód gospodarstwa domowego wynosi ponad 5.000 zł brutto miesięcznie, a która posiada stałe dochody z umowy o pracę, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniającego przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód gospodarstwa domowego skarżącego, wynoszący ponad 5.000 zł brutto miesięcznie, przy stałych dochodach z umowy o pracę, nie pozwala na stwierdzenie niedostatku, który jest przesłanką do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Wnioskodawca podał, że jego miesięczny dochód brutto wynosi 2.050 zł, a dochód żony 2.868 zł, co daje łącznie 4.918 zł brutto. Dodatkowo otrzymuje zasiłek aktywacyjny w wysokości 372,10 zł. Wskazał na posiadanie mieszkania i działki z chatą, z których nie czerpie dochodów. Miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny oszacował na 1.411,61 zł, pozostawiając na utrzymanie rodziny kwotę 2.124,83 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. G. wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że sytuacja finansowa nie pozwala mu na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną oraz dwoma małoletnimi synami. Podał, że na dochód rodziny składa się wynagrodzenie za pracę jego – w wysokości 2.050 zł brutto oraz żony – 2.868 zł brutto – łącznie 4.918 zł brutto (3.536,44 netto) miesięcznie. Ponadto w okresie od 20 listopada 2012 r. do 5 lutego 2013 r. otrzymuje z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] zasiłek aktywacyjny w związku z samodzielnym znalezieniem zatrudnienia w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, w wysokości 372,10 zł. Wskazał również, że posiada mieszkanie o powierzchni 46 m2 oraz działkę o powierzchni 39 arów 36 m2, na której stoi 3-izbowa wiejska chata, używana w celach rekreacyjnych. Oświadczył, że z tego tytułu nie osiąga żadnych dochodów. Wnioskodawca stwierdził, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania (opłaty eksploatacyjne, opłaty za gaz, wodę, ogrzewanie, energię elektryczną), a także opłaca telefon, Internet, przedszkole dla młodszego dziecka oraz ubezpieczenie na życie - łącznie 1.411, 61 zł miesięcznie. Podniósł, że na utrzymanie rodziny pozostaje kwota 2.124,83 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie J. G., stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Natomiast zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że łączny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi obecnie ponad 5.000 zł brutto miesięcznie. Zarówno skarżący, jak i jego żona, posiadają stałe dochody (na podstawie umowy o pracę). Do niezbędnych kosztów utrzymania należało zaliczyć opłaty związane z mieszkaniem oraz wyżywienie. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że choć wnioskodawca żyje wraz z rodziną skromnie, nie pozostaje w niedostatku. Jak już wcześniej wskazano koszty strony, związane z jej udziałem w sprawie, mogą zostać pokryte z budżetu państwa jedynie w przypadku, gdy jej dochody oraz stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych i często nie wystarczają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb. W związku z powyższym trzeba uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło