II SA/Wa 1001/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-12
Skład orzekający: Janusz Walawski, Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz związku schorzeń ze służbą wojskową podlega kontroli sądowoadministracyjnej w całości?Ratio decidendi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad orzeczeniami wojskowych komisji lekarskich jedynie w zakresie ustalenia stanu zdrowia i zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Orzeczenia dotyczące związku schorzeń ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.Stan faktyczny
L. Ł. wniósł skargę do WSA w Warszawie na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL) z dnia [...] kwietnia 2009 r., które utrzymało w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej o uznaniu go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria "N"). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia MON dotyczących orzekania o zdolności do służby wojskowej. CWKL uznała, że rozpoznane schorzenie, mimo braku jego bezpośredniego wymienienia w rozporządzeniu, czyni skarżącego niezdolnym do służby, a osiągnięta remisja nie pozwala na zmianę kategorii zdrowia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w zakresie ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, a w pozostałej części (dotyczącej inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą wojskową) skargę odrzucił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.) Sędziowie WSA - Eugeniusz Wasilewski - Andrzej Kołodziej Protokolant - Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi L. Ł. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa 1) oddala skargę w zakresie ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2) w pozostałej części skargę odrzuca.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, działając na podstawie § 32 ust. 1, 2 i 3 w zw. z § 11 ust. 1 i § 29 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. Ł., w dniu [...] kwietnia 2009 r. wydała orzeczenie nr [...], którym utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o uznaniu ww. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – kategoria zdrowia "N".
W uzasadnieniu orzeczenia organ podał m.in., iż na podstawie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz zał. nr 2 do powyżej określonego rozporządzenia, ustalono kategorię zdrowia "N" – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Stwierdzono, że schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie zaliczono odwołującego się do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia oraz do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową lub będącej następstwem wypadku czy schorzenia, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.
Organ wskazał, iż w odwołaniu L. Ł. podniósł, że rozpoznany u niego [...] nie jest określony w przedmiotowym rozporządzeniu jako jednostka chorobowa. Odwołujący się stwierdził, że można tę chorobę zinterpretować jako chorobę [...], co – jego zdaniem - daje możliwość zakwalifikowania żołnierza jako zdolnego do służby w przypadku uzyskania remisji choroby. Podniósł również, że jego obecny stan zdrowia pozwala mu na wykonywanie obowiązków służbowych.
Organ potwierdził, że załącznik do przedmiotowego rozporządzenia istotnie nie wymienia tej jednostki chorobowej, jednakże wskazał, iż § 55 pkt 3 tego rozporządzenia z dużą dokładnością określa charakter i rodzaj schorzenia. Uznał także, iż osiągnięta remisja choroby oraz pomyślnie zakończona operacja [...], stwarza możliwość powodzenia przeszczepu szpiku, co powinno przedłużyć remisję choroby.
Podniósł jednakże, iż nie jest możliwe orzeczenie kategorii zdrowia "Z" – zdolny do zawodowej służby wojskowej, ponieważ rozpoznane u odwołującego się schorzenie wymaga prowadzenia oszczędzającego trybu życia, unikania przeziębień i wysiłku fizycznego.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenie organu pierwszej instancji jest prawidłowe pod względem merytorycznym i prawnym.
Orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2009 r. stało się w całości przedmiotem skargi wniesionej przez L. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze skarżący zarzucił, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem § 32 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W dotychczasowym orzecznictwie przyjęto, iż istnieją dwie grupy orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie. Zarówno w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. OPS 8/97, jak i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99 rozróżniono orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, w celu jej powołania lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby oraz orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Wskazano przy tym, że orzeczenia ustalające związek schorzeń ze służbą nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.
L. Ł. zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. W tej sytuacji, w części dotyczącej zagadnienia samego inwalidztwa oraz związku inwalidztwa ze służbą, skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem w tym przedmiocie skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Natomiast w zakresie ustalenia stanu zdrowia i zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej, skarga podlega orzecznictwu sądów administracyjnych.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
W świetle powyższych kryteriów skarga w części rozpoznawanej przez Sąd nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podać, iż zakres kontroli przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich sprowadza się do tego, czy przy wydaniu orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a w szczególności przepisów regulujących zagadnienia związane z ustaleniem zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, jak również czy w toku prowadzonego w tym zakresie postępowania administracyjnego, organ przestrzegał przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), gdyż orzeczenia komisji są decyzjami administracyjnymi.
Zgodnie z § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej, o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych oraz o związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14, wykorzystując w szczególności:
1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego;
2) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego;
3) historie chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;
4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;
5) kartę badań profilaktycznych i okresowych;
6) książkę zdrowia żołnierza zawodowego;
7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego.
Mając na uwadze powyżej przytoczony przepis, stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga, w istocie stanowi polemikę z merytoryczną treścią rozpoznania lekarskiego i wynikającą z niego orzeczenia o uznaniu skarżącego za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Jak wynika z akt sprawy, orzeczenie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie wykonanych badań oraz konsultacji specjalistycznych w oparciu o karty informacyjne z leczenia szpitalnego. Wynika z nich, że rozpoznane u skarżącego schorzenie, wbrew twierdzeniu skarżącego, czyni go niezdolnym do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podkreślić należy, iż subiektywna ocena skarżącego w tym zakresie, nie może stanowić podstawy do uznania, że jest on zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy § 32 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia, Sąd uznaje go za niezasadny. Zgodnie z tym przepisem, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Z przepisu tego wynikają uprawnienia komisji wyższego stopnia do podjęcia działań określonych w tym przepisie, jeżeli uzna, że zachodzi taka konieczność. Skoro komisja uznała, że nie ma takiej potrzeby, a ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji są wystarczające, to mogła odstąpić od uprawnień, wynikających z powyżej przytoczonego przepisu.
Mając powyższe, na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło