II SA/Wa 1003/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie sędzia WSA Bronisław Szydło,, sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych z dnia 12 października 1994 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza G. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o przyznaniu dodatku mieszkaniowego dla H. D. w wysokości [...] zł w okresie 6 miesięcy od czerwca 2005 r. W uzasadnieniu organ podał, że dodatek ten został wyliczony jako różnica między wydatkami na mieszkanie, a 12 % wskaźnikiem łącznego dochodu rodziny. Wskazano, że wnioskodawczyni zamieszkuje z mężem, córką i wnuczką w lokalu spółdzielczym o powierzchni 38,99 m2, w którym brak jest instalacji gazu przewodowego, wyposażonym w instalację c.o. i c.w. Wydatki na mieszkanie wyliczono na kwotę 263,39 zł i doliczono do tego ryczałt na zakup opału z tytułu braku instalacji gazowej (6,08 zł). Wydatki te ograniczono, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 181 ze zm.) do wysokości 90% ponoszonych wydatków tj. 243,13 zł. Dochód rodziny w okresie trzech miesięcy, tj. lutym, marcu i kwietniu 2005 r. to dochody jej członków: wnioskodawczyni - alimenty od męża – [...] zł, jej mąż – renta – [...] zł, córka - zasiłek rodzinny z tytułu samotnego wychowywania dziecka – [...] zł, wnuczka – alimenty – [...] zł. Łączny dochód wszystkich członków gospodarstwa domowego wyliczono na kwotę 1617,65 zł, co daje na osobę kwotę 404, 41 zł. Organ w oparciu o przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zaliczył do dochodu wnioskodawczyni alimenty otrzymywane od męża. Organ wyjaśnił, że w świetle powołanego przepisu nie ma znaczenia, czy wnioskodawczyni i jej mąż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. W skardze do Sądu na powyższą decyzję H. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Wnosząca skargę zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez jego wadliwą interpretację polegającą na uznaniu, że alimenty płacone na rzecz członka rodziny przez innego członka rodziny pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym zalicza się do dochodu. Stwierdziła, że alimenty nie stanowią przychodu. Zdaniem skarżącej przy interpretacji powołanego przepisu organ winien kierować się wykładnią celowościową, mając na uwadze, że celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych było wsparcie osób w trudnej sytuacji materialnej, którzy nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na mieszkanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów odmiennych aniżeli podnosi skarżąca. Zezwala na to treść art.134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 (Dz. U. z dnia 18 maja 2006 r. Nr 84, poz. 587) stwierdził, że przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z treści zarówno decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2005 r., jak i decyzji Burmistrza G. z dnia [...] czerwca 2005 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wynika, że przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, objęty przytoczonym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, stanowił podstawę prawną zawartego w nich rozstrzygnięcia o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z wniosku złożonego w dniu 24 maja 2005 r. Stosownie do art. 145a § 1 k.p.a. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, może stanowić podstawę wznowienia postępowania. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wprawdzie powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego został wydany po rozstrzygnięciu sprawy zaskarżoną decyzją, jednakże okoliczność ta nie stanowi przeszkody do uznania, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 1lit. b ustawy ostatnio powołanej (por. wyrok z dnia 27 października 2003 r. sygn. akt V SA 2058/03, LEX nr 149681). W wypadku bowiem podstawy wznowienia postępowania administracyjnego przewidzianej w art. 145a § 1 k.p.a. należy przyjąć, że uzasadnia ona uznanie, że doszło do "naruszenia prawa", o którym mowa w 145 § 1 pkt b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi także wtedy, gdy Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność aktu normatywnego stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą po wydaniu zaskarżonej decyzji (por. J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, OSP 2000, z. 1, s. 51). W dalszym postępowaniu organ winien ustalić wysokości dodatku mieszkaniowego wprost na podstawie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ustalenia te winny być dokonane z uwzględnieniem wymogów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 i 80 k.p.a. Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego przez H. D. w skardze, że alimenty nie powinny być zaliczone do dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ustawodawca, określając warunki, od których zależy przyznanie dodatku mieszkaniowego, przyjął sumę dochodów osiąganych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego jako kategorię dającą się ustalić w sposób obiektywny. Zdaniem składu orzekającego alimenty zalicza się do dochodu osób je otrzymujących i nie odlicza się od dochodu osób je płacących. W świetle powołanego art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ich odliczenie nie jest możliwe bez względu na to, czy płacone są na rzecz osoby pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym, czy też nie (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 1997 r. sygn. akt II SA/Gd 88817/96 LEX nr 44190). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a tej ustawy skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z akt sądowych sprawy nie wynika zaś, aby skarżąca poniosła koszty postępowania, o których mowa w art. 205 § 1 powołanej ustawy, co w konsekwencji skutkuje nieuwzględnieniem przez Sąd wniosku o zasądzenie kosztów.