II SA/Wa 1009/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-16
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie o ustalenie zdolności do pracy powinien zostać uwzględniony, gdy skarżąca wykazuje trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika należy uwzględnić, gdyż skarżąca wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego. Natomiast zwolnienie od kosztów sądowych pozostaje bezprzedmiotowe ze względu na charakter sprawy dotyczącej ustalenia zdolności do pracy.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie skargi na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS dotyczące ustalenia zdolności do pracy. Wskazała, że nie posiada dochodów ani majątku, jest osobą bezdomną i korzysta z pomocy innych osób. Załączyła dokumenty potwierdzające trudną sytuację materialną, w tym orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz informacje o rejestracji jako osoba bezrobotna.Rozstrzygnięcie
Ustanowić dla skarżącej B. K. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi B. K. na orzeczenie Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pracy p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącej B. K. radcę prawnego.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym w dniu [...] października 2012 r. na urzędowym formularzu PPF) skarżąca B. K. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz nie osiąga żadnych dochodów, jak również nie dysponuje żadnym majątkiem.
W piśmie z dnia [...] października 2012 r. (nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) skarżąca wyjaśniła, że nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Natomiast korzysta ze wsparcia różnych osób, które zapewniają jej wyżywienie, odzież oraz nocleg, a także pokrywają koszty zakupu najpotrzebniejszych leków. Z załączonych do ww. pisma kserokopii dokumentów wynika, że skarżąca była zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w okresie od [...] lutego 2001 r. do [...] lutego 2002 r., a obecnie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych od dnia [...] lutego 2007 r., przy czym w okresie od [...] lutego 2007 r. do [...] lutego 2008 r. pobierała zasiłek (zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia [...] października 2012 r.). Ze względu na trudną sytuację mieszkaniową skarżąca została ujęta w wykazie osób do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w pierwszej kolejności (pismo Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] kwietnia 2012 r.). Natomiast załączone przez skarżącą orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. o stopniu niepełnosprawności, uchylające częściowo orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] maja 2011 r., wskazuje, iż skarżąca posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności i wymaga częściowej lub czasowej pomocy osoby drugiej. W tym miejscu podnieść należy, iż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się orzeczenie Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] (które skarżąca wskazała jako przedmiot skargi w niniejszej sprawie) stwierdzające, że nie jest ona niezdolna do pracy. Ponadto skarżąca do pisma z dnia [...] października 2012 r. załączyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF, w którym zażądała zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz podała, iż jest osobą bezdomną, bez dochodów, korzystającą z pomocy zaprzyjaźnionych osób.
Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, na wstępie podnieść należy, że stosownie do treści przepisu art. 239 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach:
a) z zakresu pomocy i opieki społecznej,
b) dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej,
c) dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych,
d) ze stosunków pracy i stosunków służbowych,
e) z zakresu ubezpieczeń społecznych,
f) z zakresu powszechnego obowiązku obrony.
Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy (ustalenie zdolności do pracy), wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od kosztów sądowych pozostaje bezprzedmiotowy. Zatem rozpoznaniu będzie podlegać wyłącznie żądanie dotyczące ustanowienia pełnomocnika.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Oceniając przedmiotowy wniosek, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Z akt sądowych i administracyjnych jednoznacznie wynika, iż skarżąca znajduje się w trudniej sytuacji materialnej i nie jest w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło