II SA/Wa 1011/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Monika Michnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego: 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. T. S. posiadała dwa akty nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego wydane przez Prezydenta Miasta K. Akt nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r., wydany na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.) i akt nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r., wydany na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Kurator Oświaty stwierdził nieważność aktu mianowania – decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] (akt mianowania na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela). Decyzja ta stała się ostateczna. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, [...] Kurator Oświaty stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] (stanowiącej akt mianowania, wydany na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 2 wyżej wskazanej ustawy). W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż T. S. nie spełnia warunków do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., a w szczególności nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych. Na skutek odwołania T. S. sprawę rozpatrzył Minister Edukacji i Nauki, który decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] o nadaniu T. S. stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, to jest w dniu 6 kwietnia 2000 r., T. S. nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka niemieckiego, nie posiada bowiem przygotowania pedagogiczno-metodycznego z zakresu nauczania języka niemieckiego, uzyskanego poprzez ukończenie studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego. Nie spełniała zatem wymogów określonych w art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie Karty Nauczyciela w związku art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela w zw. z § 1 pkt. 2 oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.). W ocenie Ministra Edukacji i Nauki, wydanie aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw nauczycielowi niespełniającemu wymagań kwalifikacyjnych stanowi rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie przez [...] Kuratora Oświaty nieważności aktu nadania T. S. stopnia awansu zawodowego nauczyciela minowanego z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] było zatem zasadne i zgodne z przepisami prawa. T. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie powyższej decyzji. Podnosiła, iż w jej przypadku spełnianie wymagań kwalifikacyjnych powinno być oceniane wg stanu na dzień 1 lutego 1982 r., tj. dzień wejścia w życie ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, z którym to dniem stała się nauczycielem mianowanym w rozumieniu tej ustawy. Zdaniem T. S., jej kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela języka niemieckiego były wystarczające w rozumieniu przepisów § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r., ponieważ posiadała dyplom ukończenia studiów wyższych w zakresie filologii rosyjskiej oraz świadectwo potwierdzające zaawansowaną znajomość języka niemieckiego, zaś wymóg posiadania przygotowania pedagogicznego jej nie dotyczył. Skarżąca podnosiła również, że organ II instancji przy ocenie stanu faktycznego pominął art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, zgodnie z którym nauczyciele mianowani na stałe na podstawie dotychczasowych przepisów stali się nauczycielami mianowanymi w rozumieniu ustawy. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji i Nauki wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazywał na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś polemizując z zarzutami skargi podnosił ustawowy wymóg badania kwalifikacji nauczyciela na dzień 6 kwietnia 2000 r. oraz wskazywał na różnice w pojęciach "nauczyciel mianowany" w rozumieniu stopnia awansu zawodowego i w rozumieniu art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, określającego sposób zatrudnienia. Zdaniem organu nie można podzielić poglądu skarżącej w zakresie jej kwalifikacji do nauczania języka niemieckiego, albowiem w przypadku nauczyciela posiadającego kwalifikacje wymagane do nauczania innego przedmiotu (w tym innego języka obcego), w celu uzyskania kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka niemieckiego konieczne było uzyskanie przygotowania pedagogiczno-metodycznego w zakresie nauczania języka niemieckiego, poprzez ukończenie studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego, a takimi dokumentami skarżąca nie legitymowała się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej zawartych. T. S. była zatrudniona na podstawie mianowania w Szkole Podstawowej nr [...] w K., a następnie w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr [...] w K. do dnia [...] sierpnia 1995 r. (pismo z dnia [...] maja 1986 r. oraz zaświadczenie dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w K. z dnia [...] marca 2006 r.). W dniu wejścia w życie ustawy (6 kwiecień 2000 r.) była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, zawartej na czas nieokreślony w Zespole Szkół Nr [...] w K. na stanowisku nauczyciela języka niemieckiego, w pełnym wymiarze zajęć. W tym też dniu – 6 kwietnia 2000 r. – T. S. legitymowała się dyplomem ukończenia studiów magisterskich w zakresie filologii rosyjskiej, dyplomem uzyskania drugiego stopnia specjalizacji zawodowej w zakresie nauczania języka rosyjskiego, zaświadczeniem ukończenia Studium Podyplomowego Filologii Rosyjskiej, świadectwem potwierdzającym zaawansowaną znajomość języka niemieckiego Das Kleine Deutsche Sprachdiplom, Goethe Instytut, zaświadczeniem ukończenia letniego kursu języka niemieckiego dla nauczycieli zorganizowanego przez Fundację Gospodarczą NSZZ "Solidarność" oraz Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej, Fundację Stefana Batorego i Instytut Goethego. Nie spełniała zatem wymogów określonych w art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie Karty Nauczyciela w związku art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela i w związku z § 1 pkt 2 oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia. T. S. posiadała uprawnienia kwalifikacyjne do nauki języka rosyjskiego, jednakże języka tego nie nauczała, zaś dokumenty dotyczące języka niemieckiego nie spełniały cech kwalifikacji uprawniających do nauki tego języka, a jedynie potwierdzały doskonalenie zawodowe nauczyciela w zakresie tego języka. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji dokładnie analizuje ten aspekt sprawy, tak więc nie ma potrzeby powtarzania powyższych wywodów. Jednakże rozpatrując niniejszą sprawę, oba organy pominęły konieczność właściwego uzasadnienia zaskarżonych decyzji pod kątem zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, iż "organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". [...] Kurator Oświaty w decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. ten właśnie przepis powołał jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy, na samym przywołaniu tego przepisu poprzestając. Organ nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, czy jego zdaniem dotknięta nieważnością decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r., wydana została bez podstawy prawnej, czy też dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa. Organ II instancji – Minister Edukacji i Nauki bardzo dokładnie i wyczerpująco wykazał wadliwe zastosowanie przez Prezydenta Miasta K. przepisów dotyczących nadania T. S. stopnia awansu zawodowego, jednakże w aspekcie zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż takie wadliwe zastosowanie przepisów (tu art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r.) stanowiło rażące naruszenie prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dla właściwego zastosowania art. 156 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego niezbędne jest nie jedynie wykazanie naruszenia prawa (co w niniejszej sprawie organ wykazał), ale wykazanie, że naruszenie to ma charakter rażący. Nie każde przecież naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji, ale tylko takie naruszenie prawa, które ma znamiona rażącego naruszenia. Organ w ogóle nie wykazał (i nawet nie próbował), dlaczego naruszenie konkretnych przepisów o awansie zawodowym nauczyciela w tym konkretnym przypadku posiada znamiona rażącego naruszenia prawa. Organ powinien dokonać oceny stopnia naruszenia prawa w decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r., podjętej przez Prezydenta Miasta K. i wyniki tej oceny zawrzeć w treści uzasadnienia. Ocena nie może być dowolna, ale przekonywująco uzasadniona i w takiej postaci podlega kontroli Sądu. W niniejszej sprawie tego istotnego elementu uzasadnienia zabrakło, czym naruszono przepisy art. 7, art. 8, a zwłaszcza art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe uchybienie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego miało istotny wpływ na wynik podjętych decyzji przez organy obu instancji. Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.