II SA/Wa 1014/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-18
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie karne przeciwko osobie posiadającej pozwolenie na broń palną myśliwską, stanowiące przedmiot zainteresowania organów Policji w kontekście cofnięcia takiego pozwolenia, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniające obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Postępowanie karne przeciwko osobie posiadającej pozwolenie na broń palną myśliwską nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia takiego pozwolenia. Zmiana przepisów ustawy o broni i amunicji wyeliminowała wymóg zawieszenia postępowania w przypadku toczącego się postępowania karnego, a przepis art. 19 ust. 1a ustawy nie odnosi się do uprawnienia do posiadania broni, lecz jedynie do możliwości jej fizycznego odebrania.Stan faktyczny
Postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską zostało wszczęte wobec R. W. z uwagi na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie umyślnego przestępstwa. Organy Policji zawiesiły postępowanie administracyjne, uznając wynik postępowania karnego za zagadnienie wstępne. Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowień o zawieszeniu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, zasądzono od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. W. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. W. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] listopada 2011 r. w Wydziale Postępowań Administracyjnych KWP w [...] zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej R. W., w oparciu o treść art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zawiesił to postępowanie, z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym w [...] postępowanie karne przeciwko R. W. o popełnienie przestępstwa umyślnego.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony złożył zażalenie do Komendanta Głównego Policji, który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. W motywach uzasadnienia organ stwierdził, iż rezultat postępowania karnego stanowi w sprawie zagadnienie wstępne i od jego wyniku zależy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazanie sprawy Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...], celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a także rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności postanowień.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.), poprzez niewłaściwą jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż w stosunku do osób, które posiadają pozwolenie na broń palną, a wobec których toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne, uzasadnione jest wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni.
Podniósł, że zawieszenie postępowania, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia toczącego się postępowania karnego, narusza przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w nowym brzmieniu. Wskazał, że przepisy te jednoznacznie definiują krąg osób, co do których organ administracyjny może wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni, bądź odmówić wydania pozwolenia na broń (m. in. osoby prawomocnie skazane za przestępstwo umyśle), nie regulując kwestii zawieszenia postępowania w stosunku do osób, wobec których toczy się postępowanie karne. Stwierdził również, że powyższa wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w nowym brzmieniu, dokonana przez organ administracyjny, prowadzi do obejścia przepisów ustawy, które zostały doprecyzowane przez ustawodawcę nowelą z dnia 5 stycznia 2011 r. – wyłączając z kręgu osób, o których mowa w ww. przepisie, osoby co do których toczy się postępowanie o popełnienie przestępstwa.
Skarżący wskazał też na naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, poprzez jego zastosowanie i zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia wobec skarżącego pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanki pozytywnej, uzasadniającej zawieszenie postępowania do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej, toczącej się przeciwko skarżącemu, bowiem w niniejszej sprawie nie występuje tzw. zagadnienie wstępne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia R. W. pozwolenia na broń palną myśliwską. Przesłankę zawieszenia postępowania organ wywodzi z treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy postępowanie karne o przestępstwo umyślne, toczące się wobec strony postępowania w sprawie o cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195 ze zm.), stanowi w tym postępowaniu zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniające zawieszenie postępowania.
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten określa zatem jedną z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego.
Przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej.
Oznacza to, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być przedmiotem odrębnego postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości, dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt II SA 427/02 (niepubl.) podkreślił, iż prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi zatem istnieć wyraźny związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.
Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wyraża się zatem relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania decyzji przez organ orzekający w sprawie. W sytuacji, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Organ administracji jest obowiązany zatem do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie wymienionego przepisu tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego.
Zawieszając postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie organy Policji przyjęły, iż wynik postępowania karnego toczącego się w stosunku do skarżącego przed Sądem Okręgowym w [...], stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu w sprawie o cofnięcie pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanych wyżej uwag, stanowisko organu, co do konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w takiej sytuacji jest błędne.
Przesłanki cofnięcia wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej zostały, poprzez odesłanie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, enumeratywnie wymienione w art. 15 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten został znowelizowany ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym przed datą wejścia w życie wskazanej wyżej nowelizacji, tj. przed 10 marca 2011 r., pozwolenia na broń nie wydawało się osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogły użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanym prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczyło się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw.
W obecnie obowiązującym brzmieniu przepis ten stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
- przeciwko życiu i zdrowiu,
- przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Ustawodawca w wyniku nowelizacji ustawy o broni i amunicji "zrezygnował" zatem z obowiązującej wcześniej zasady, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom "wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw" wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Zdaniem Sądu oznacza to, że organy Policji nie mogą w sposób dowolny zmieniać woli ustawodawcy poprzez stosowanie takich instytucji prawnych, które pozwalałyby na obejście ustanowionych przepisów.
Zaprezentowane zatem w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu, zgodnie z którym do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej toczącej się przeciwko skarżącemu organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne, albowiem brak rozstrzygnięcia ww. sprawy karnej uniemożliwia zastosowanie przepisów prawa materialnego, nie ma umocowania w obowiązujących przepisach ustawy o broni i amunicji.
Fakt toczącego się postępowania karnego w stosunku do strony postępowania o cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż okoliczność ta nie jest przeszkodą do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Nie ma zatem podstaw do zastosowania, w okolicznościach niniejszej sprawy, instytucji zawieszenia postępowania z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowieniu.
Stanowiska organu nie uzasadnia również treść art. 19 ust. 1a znowelizowanej ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tym przepisem, Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Przepis ten umożliwia organom Policji działanie prewencyjne wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń (fizyczne odebranie broni i amunicji), lecz w żaden sposób nie odnosi się do samego uprawnienia (pozwolenia) do posiadania broni. Nie można zatem z przepisu tego wywieść, iż postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej winno być zawieszone w sytuacji, gdy w stosunku do wnioskodawcy toczy się postępowanie karne.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy Policji dopuściły się naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W oparciu o art. 152 ww. ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło