II SA/Wa 1014/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. N. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą postanawia: – odrzucić skargę – Okręgowa Komisja Lekarska [...] w [...] (dalej jako Okręgowa Komisja Lekarska [...]) orzeczeniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą, po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...], rozpoznała u [...] M. N. zaburzenia osobowości i zaburzenia neurasteniczne, ustaliła u badanego, na podstawie przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 maja 2012 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 668), całkowitą niezdolność do służby w [...] oraz nie stwierdziła istnienia związku schorzeń ze służbą. W części II orzeczenia "Wskazania" ww. Komisja stwierdziła, iż orzekany jest zdolny do pracy zarobkowej z przeciwwskazaną pracą z bronią palną. W części III orzeczenia wymieniona Komisja stwierdziła, iż badany jest zdolny do pracy, został zaliczony od dnia [...] marca 2014 r. czasowo (następne badanie kontrolne wyznaczono w marcu 2017 r.) do trzeciej grupy inwalidów i inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w [...]. Przedmiotowe orzeczenie wydano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. M. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] marca 2014 r. w części w jakiej: 1) nie stwierdzono związku miedzy występującym u skarżącego schorzeniem a służbą w[...], 2) zaliczono skarżącego do trzeciej, a nie do drugiej grupy inwalidów, 3) orzeczono że jest zdolny do pracy, a nie że jest do niej częściowo niezdolny, 4) określono datę powstania u skarżącego inwalidztwa od dnia [...] marca 2014 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Okręgowej Komisji Lekarskiej [...] skarżący zarzucił kwestionowanemu orzeczeniu naruszenie: 1) art. 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 i art. 84 §2 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego, dokonanie błędnych ustaleń w zakresie kwalifikacji medycznej stwierdzonych u orzekanego schorzeń oraz ich związku z warunkami i przebiegiem służby w[...] , a także wydanie orzeczenia w oparciu o dowody nieznajdujące się w aktach sprawy, 2) art. 107 § 1 i 2 oraz art. 139 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia w zakresie przyczyn dokonania z urzędu zamiany rozpoznania schorzenia stwierdzonego u skarżącego z "zaburzeń lękowych z napadami lęku panicznego" na "zaburzenia osobowości" i "zaburzenia neurasteniczne", 3) § 58 pkt 2 rubryka 4 – "C’ i § 60 pkt 1 rubryka 4 – "D" powołanego w orzeczeniu rozporządzenia z dnia 31 maja 2012 r., poprzez dokonanie błędnej i pobieżnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do stwierdzenia braku związku pomiędzy występującym u skarżącego schorzeniem a jego służbą w [...] , jak też błędną kwalifikacja medyczną stwierdzonego schorzenia, 4) załącznika nr 1 lp. 18 i załącznika nr 2 lp. 11 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 marca 2008 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, poprzez dokonanie błędnej kwalifikacji medycznej stwierdzonych u badanego schorzeń oraz dokonanie błędnej oceny, iż stwierdzone u orzekanego schorzenia nie są "przewlekłymi nerwicami wywołanymi warunkami służby". W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska [...] wniosła o jej odrzucenie podnosząc, iż zaskarżone orzeczenie w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służą nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego określony został w art. 3 – 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Artykuł 3 § 2 pkt 1 - 8 powyższej ustawy wskazuje, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzję administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, akty organów jednostek samorządu terytorialnego oraz bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ww. ustawy). Tak zakreślony zakres kognicji sądów administracyjnych wyłącza możliwość prowadzenia postępowania w przypadku wniesienia skargi na akty lub czynności, które, zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego, nie zostały wprost poddane kontroli sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi może być tylko indywidualnie określony akt lub czynność organów administracji publicznej, mogący zostać zakwalifikowany jako jedna z form działalności administracji, o jakiej mowa w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem obowiązkiem sądu jest zbadanie między innymi legitymacji skarżącego, zachowania terminu do wniesienia skargi, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] marca 2014 r. jedynie w części ustalającej zdolność orzekanego do pracy zarobkowej, zaliczenia go do określonej grupy inwalidzkiej i ustalenia braku związku stwierdzonych u skarżącego schorzeń ze służbą, jak też związku inwalidztwa ze służbą. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (tekst jedn. Dz. U z 2014 r. poz. 1411), zdolność fizyczną i psychiczną kandydatów do służby oraz funkcjonariuszy CBA ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Warunki dokonywania przedmiotowej oceny zaś określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 maja 2012 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U z 2012 r. poz. 668). W świetle postanowień art. 21 ust. 1 i art. 1c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 667 ze zm.), komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekające w sprawach kandydatów do służby oraz funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Agencji Wywiadu, a także wojskowe komisje lekarskie w stosunku do funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Służby Wywiadu Wojskowego orzekają także o: 1) inwalidztwie funkcjonariuszy, emerytów i rencistów, związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz o związku albo braku związku śmierci ze służbą; 2) niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji funkcjonariuszy, emerytów i rencistów na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; 3) zdolności do służby emerytów i rencistów. W stosunku do funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego właściwe w sprawach, o których mowa w ust. 1, są komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy oraz emerytów i rencistów Centralnego Biura Antykorupcyjnego, tryb postępowania i właściwość komisji lekarskich, podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w sprawach orzekania o inwalidztwie, sposób przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich inwalidów oraz wzywania inwalidów na te badania określił, na podstawie art. 21 ust. 5a. powołanej ustawy, Prezes Rady Ministrów w rozporządzeniu z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy oraz emerytów i rencistów Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. Nr 214, poz. 1574). Mając na względzie powyższe rozwiązania prawne orzeczenia komisji lekarskich [...] można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby lub z niej zwalniania (art. 50 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy o CBA). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy, czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 opubl. ONSA 2001/2/47). Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o CBA. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych, czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 opublik. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r., nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz.47 oraz wyrok NSA z 22 lipca 2010 r. sygn. I OSK 220/10 opublik. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA). W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionuje zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej ustalenia jego niezdolności do służby w[...]. Skarży natomiast przedmiotowe orzeczenie w części odnoszącej się do ustalenia inwalidztwa i związku schorzenia oraz inwalidztwa ze służbą w [...]. Nie budzi zatem wątpliwości, iż orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w zaskarżonej części dotyczy rozstrzygnięcia wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 67, ze zm.). Zatem w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjnoprawną. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenie inwalidztwa, związku inwalidztwa ze służbą w [...], należy bowiem do kategorii spraw, które mogą podlegać ocenie sądu powszechnego w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych lub odszkodowawczych. Reasumując, przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej [...] jedynie w części dotyczącej ustalenia grupy inwalidztwa, braku związku stwierdzonych schorzeń i inwalidztwa ze służbą, nie ma charakteru sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją administracyjną na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Dodać należy, iż bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie pozostaje kwestia błędnego pouczenia skarżącego przez Okręgową Komisję Lekarską [...] o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak bowiem wyjaśniono wyżej, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co wykazano wyżej, skarga podlega odrzuceniu. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy procesowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę.