II SA/Wa 1016/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję Rektora Akademii [...] w W. z [...] grudnia 2014 r. o zawieszeniu A.Z. w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego, a w konsekwencji w pełnieniu funkcji Dziekana Wydziału [...] na czas trwania postępowania wyjaśniającego wszczętego [...] grudnia 2014 r., a w przypadku skierowania przez Rzecznika Dyscyplinarnego do Komisji Dyscyplinarnej wniosku o ukaranie i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, również na czas trwania postępowania, jednak nie dłużej niż na okres sześciu miesięcy. W uzasadnieniu Minister podał, że wobec A.Z. w dniu [...] grudnia 2014 r. zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające w sprawie uchybienia godności nauczyciela akademickiego. Powołał też treść art. 147 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowiący podstawę wydania decyzji przez Rektora, oraz stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż zawieszenie jest celowe ze względu na dobro Uczelni. Organ wskazał również, iż jego zadaniem jest wyłącznie ocena prawna aktu wydanego przez Rektora, z punktu widzenia jego legalności. Oceniając zaś w ten sposób skarżoną decyzję Minister uznał, że Rektor nie naruszył prawa. Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiodła A.Z., zarzucając organowi: - naruszenie art. 147 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym przez akceptację stwierdzenia, że na podstawie tej normy prawnej możliwe jest też zawieszenie w pełnieniu funkcji Dziekana; - naruszenie art. 36 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym polegające na braku stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia Rektora; - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niepodjęcie kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie okoliczności podnoszonych w odwołaniu. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie obydwu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powielając argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Jedną z podstawowych kwestii podlegających badaniu przez sąd administracyjny przy rozpoznawaniu skargi na decyzję jest ustalenie, czy skarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne formalne elementy wymagane prawem. Jednym z takich koniecznych składników decyzji administracyjnej – zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a. – jest uzasadnienie. Paragraf 3 ww. przepisu precyzuje zaś dodatkowo, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne winno zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Z treści wyżej powołanego aktu prawnego wynika więc w sposób niebudzący wątpliwości, iż uzasadnienie faktyczne i prawne musi odnosić się do konkretnej decyzji, której przedmiot i podmiot jest szczegółowo określony. Nadto podkreślenia wymaga fakt, iż w sytuacji gdy przepis prawa materialnego, jaki organ uczynił podstawą rozstrzygnięcia, nie zawiera obligu konkretnego zachowania, a jedynie dopuszcza taką możliwość, organ winien w sposób szczególnie dokładny wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji motywy, jakie nim kierowały przy jej podejmowaniu. Powinien więc szczegółowo uzasadnić powody, dla których uznał za zasadne skorzystanie z konkretnej możliwości zachowania jaką daje mu przepis prawa. Skoro bowiem w myśl art. 36 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym Minister ocenia zgodność z prawem skarżonego rozstrzygnięcia, to musi tej oceny dokonać w nawiązaniu do konkretnej normy prawa materialnego. Uzewnętrznieniem dokonanej oceny jest zaś właśnie poprawnie sporządzone uzasadnienie decyzji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż skarżony akt, mimo że nie został nazwany przez organ, stanowił decyzję administracyjną. Minister w komparycji rozstrzygnięcia powołał bowiem przepis art. 104 § 1 K.p.a. Nadto omawiany akt zawierał rozstrzygnięcie organu w sprawie indywidualnej. Ocena powyższego rozstrzygnięcia pod względem poprawności formalnej, winna więc następować przez pryzmat uregulowań przepisów K.p.a. Analizując w ten sposób skarżoną decyzję, tutejszy Sąd doszedł do wniosku, iż treść uzasadnienia skarżonej decyzji nie spełnia kryteriów opisanych w art. 107 K.p.a. Podstawą działania organu I instancji był przepis art. 147 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym Rektor może zawiesić w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne, a także w toku postępowania wyjaśniającego, jeżeli ze względu na wagę i wiarygodność przedstawionych zarzutów, celowe jest odsunięcie go od wykonywania obowiązków. Przywołana norma prawna, stanowi więc uprawnienie dla Rektora, zawieszenia nauczyciela w pełnieniu obowiązków, z którego Rektor może, lecz nie musi skorzystać. Taki luz decyzyjny, jaki ustawodawca pozostawił Rektorowi oznacza, iż w sytuacji gdy zechce on jednak skorzystać z omawianego uprawnienia, powinien w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyłuszczyć w sposób wyczerpujący motywy, jakimi się kierował wydając decyzję. Zwrócić należało również uwagę na to, że przywołany przepis określa dwie przesłanki, od których łącznego spełnienia uzależniona jest możliwość podjęcia określonych działań przez Rektora, tj. : - przeciwko zawieszanemu nauczycielowi musi być wszczęte postępowanie karne lub dyscyplinarne, lub też musi się toczyć postępowanie wyjaśniające, - waga i wiarygodność przedstawionych nauczycielowi zarzutów musi przemawiać za tym, iż celowe jest odsunięcie go od wykonywania obowiązków. Skoro więc od kumulatywnego spełnienia powyższych przesłanek uzależnione jest prawo Rektora do zawieszenia nauczyciela w pełnieniu obowiązków, to takie rozstrzygnięcie Rektora powinno również zawierać szczegółowe odniesienie się do nich. Treść skarżonej decyzji i jej uzasadnienie świadczą jednakże o tym, że organ nie podołał ww. obowiązkom. Nie przedstawił sposobu rozumienia sformułowania użytego przez ustawodawcę w art. 147 ust. 1 omawianej ustawy, ani nie dokonał szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy przez pryzmat powyższej normy prawnej. W ogóle nie doniósł się do przesłanki wagi i wiarygodności przedstawionych nauczycielowi zarzutów i nie ocenił przez ich pryzmat celowości odsunięcia nauczyciela od pełnienia obowiązków. Ograniczył się jedynie do przytoczenia sformułowania zawartego w uzasadnieniu decyzji Rektora, iż zawieszenie jest celowe ze względu na dobro Uczelni. Tego typu autorytatywne stwierdzenie nie może być jednak potraktowane jako przedstawienie wyczerpującego stanowiska w sprawie. Podkreślenia wymagał także fakt braku ustosunkowania się przez organ odwoławczy, do problematyki poprawności konkluzji zawartej w rozstrzygnięciu Rektora, iż konsekwencją zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego jest zawieszenie w pełnieniu funkcji Dziekana. Minister odnosząc się do powyższej materii winien wyjaśnić, czy do zawieszenie w pełnieniu funkcji Dziekana musi dojść w sytuacji zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela. Nie wyjaśnił więc organ tego, czy przepisy prawa dopuszczają możliwość pełnienia funkcji Dziekana przez osobę zawieszoną w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego. Brak zajęcia wiążącego stanowiska w powyższej materii przez Ministra sprawia, iż również z tego powodu uzasadnienie skarżonej decyzji jawiło się jako niepełne. Brak zaś szczegółowego wyjawienia przez organ powodów, dla których postanowił wydać skarżone rozstrzygnięcie sprawia, iż niemożliwą jawi się ocena przez Sąd skarżonej decyzji. Nie znając motywów działania organu, Sąd nie posiada materiału nadającego się do oceny. Tym samym, tutejszy Sąd pozbawiony został możliwości oceny poprawności merytorycznej skarżonej decyzji. W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja narusza prawo i winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego uzasadnienia własnego stanowiska, z uwzględnieniem argumentacji tutejszego Sądu.