II SA/Wa 1017/22

WyrokWSA w Warszawie2022-12-06

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Tomasz Szmydt, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia postępowania habilitacyjnego, pomimo wniosku strony, jest dopuszczalna, gdy wniosek został złożony po otrzymaniu negatywnych recenzji i gdy umorzenie byłoby sprzeczne z interesem społecznym?
Ratio decidendi
Odmowa umorzenia postępowania habilitacyjnego na wniosek strony, nawet po otrzymaniu negatywnych recenzji, jest dopuszczalna, jeśli umorzenie byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Postępowanie habilitacyjne, wszczęte na wniosek, może być kontynuowane w celu merytorycznego rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy jego umorzenie mogłoby uniemożliwić realizację celu polityki naukowej państwa i narazić na szwank zaufanie do rzetelności naukowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej utrzymującą w mocy uchwałę Rady Naukowej Uniwersytetu o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Habilitant złożył wniosek o umorzenie postępowania habilitacyjnego po otrzymaniu negatywnych recenzji, jednak organ uznał, że umorzenie byłoby sprzeczne z interesem społecznym, m.in. ze względu na potrzebę merytorycznego rozstrzygnięcia i zapobieganie unikaniu konsekwencji prawnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Szmydt sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu uproszczonym w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] listopada 2021 r. nr: [...] w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę. Zaskarżonym aktem – przywołując art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789), zwanej dalej "ustawą o stopniach naukowych" – Rada Doskonałości Naukowej (dalej jako "Rada") utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej [...] Uniwersytetu im. [...] w [...] (dalej "U[...]") z [...] stycznia 2021 r. o odmowie nadania dr A. K., zwanej dalej "Habilitantem", stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo (dalej określana jako "Uchwała"). Uzasadniając decyzję przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy: - Rada rozpatruje sprawę wobec wniesienia przez Habilitanta odwołania od Uchwały, - [...] listopada 2021 r. Zespół [...] Rady - po zapoznaniu się z odwołaniem, recenzją sporządzoną w postępowaniu odwoławczym i pełną dokumentacją sprawy - wypowiedział się w głosowaniu tajnym przeciw uwzględnieniu odwołania i uchyleniu Uchwały (wynik głosowania: za uchyleniem Uchwały: 0 - głosów, przeciw - 18 głosów, wstrzymujących się – 1 głos), - [...] listopada 2021 r. Prezydium Rady - po zapoznaniu z pełną dokumentacją sprawy oraz ze stanowiskiem Zespołu - postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy Uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem Uchwały - 0 głosów, przeciw - 10, wstrzymujących się - 0), - Uchwałę podjęto po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności - w tym wzięciu pod uwagę braku spełnienia wymogów z art. 16 ustawy o stopniach naukowych; postępowanie habilitacyjne przeprowadzono z należytą starannością i z zachowaniem wszelkich procedur, wynikających ze stosownych regulacji; od strony formalnej postępowanie przeprowadzono bez zarzutu - świadczy o tym wyjątkowo staranna dokumentacja każdego etapu postępowania habilitacyjnego, - Rada - po dogłębnym zapoznaniu się ze zgromadzonym w aktach postępowania materiałem dowodowym, jak również przeanalizowaniu złożonego przez Habilitanta odwołania - nie znalazła podstaw do jego uwzględnienia; przeprowadzone czynności odbywały się z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa z zachowaniem zasady rzetelności i kompletności; w ramach tych czynności dokładnie opisano, a także dokonano wnikliwej ewaluacji przebiegu obrad - zwłaszcza prowadzonej dyskusji w całości procedowania, - przedmiotem oceny Rady były osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa Habilitanta; przedstawione w postępowaniu habilitacyjnym recenzje mają charakter merytoryczny i nie zawierają elementów, mogących świadczyć o ich stronniczości, - zgodnie z art. 16 ustawy o stopniach naukowych: "1. Do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. 2. Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1, może stanowić: 1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji po-wiązanych tematycznie; 2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne; 3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. 3. Obowiązek publikacji nie dotyczy osiągnięć, których przedmiot jest objęty ochroną informacji niejawnych.", - Rada - opierając się na zgromadzonych w aktach sprawy dowodach, jak i dotychczasowych recenzjach - uznała, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie; Habilitant nie spełnia bowiem wymogu określonego w art. 16 ustawy o stopniach naukowych, - przepisy wskazują jednoznacznie, że osiągnięcia naukowe lub artystyczne - uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora - muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej oraz habilitant musi się wykazać istotną aktywnością naukową; już samo stwierdzenie, że ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego osoba nie spełnia choć jednego z tych warunków przesądza o konieczności utrzymania w mocy Uchwały; w niniejszej sprawie osiągnięcia naukowe Habilitanta nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny literaturoznawstwo, - postępowanie habilitacyjne wszczęto na wniosek Habilitanta [...] kwietnia 2019 r.; w jego toku - po wpłynięciu wszystkich trzech negatywnych recenzji (do Biura Obsługi Wydziału [...] U[...] - do [...] grudnia 2020 r.) Habilitant złożył 22 grudnia 2020 r. wniosek o umorzenie postępowania habilitacyjnego; Rada Naukowa [...] U[...] - na posiedzeniu [...] stycznia 2021 r. - procedowała umorzenie postępowania habilitacyjnego na wniosek Habilitanta; Dziekan Wydziału [...] U[...] poinformował członków rady o przebiegu postępowania habilitacyjnego - w tym o opinii biura prawnego U[...], aby dalej procedować sprawę; w toku dyskusji wyjaśnił także, że toczące się wobec Habilitanta postępowanie dyscyplinarne jest sprawą odrębną od kwestii umorzenia postępowania; jest to etap wyjaśniania podejrzenia o plagiat; w głosowaniu wniosku o umorzenie postępowania habilitacyjnego wzięło udział 68 z 80 członków uprawnionych do głosowania; za przyjęciem uchwały o umorzeniu głosowały 2 osoby, przeciw 62 (91 %), 4 osoby wstrzymały się od głosu; tak oddalono wniosek Habilitanta o umorzenie postępowania habilitacyjnego, - w głosowaniu w sprawie odmowy nadania Habilitantowi stopnia naukowego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...] 61 osób głosowało za (98,4%), przeciw - 1, nikt się nie wstrzymał; uprawnionych było 80 osób, w głosowaniu wzięły udział – 62; Rada Naukowa [...] U[...] podjęła uchwałę o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego; w jej uzasadnieniu przedstawiono najpierw kwestię wniosku o umorzenie postępowania; podkreślono, że umorzenie postępowania "stoi w sprzeczności z interesem społecznym", - recenzentka (prof. dr hab. A. S.) odniosła się w opinii szczegółowo do wszystkich zarzutów Habilitanta; Rada przychyliła się do tej opinii; jest ona negatywna dla Habilitanta; Rada przyjęła argumenty wskazane w tej recenzji za własne przy głosowaniu w niniejszej sprawie; recenzentka opinii zauważyła: "(...) po pierwsze w pełni polegam na trzech negatywnych recenzjach merytorycznych wskazujących na brak wystarczającego dorobku naukowego do nadania stopnia doktora habilitowanego, a nawet podejrzenie popełnienia plagiatu lub plagiatów. Toczy się w tej sprawie odrębne postępowanie. Po drugie uważam, że procedury i dokumentacja wytworzona przy okazji prowadzenia postępowania habilitacyjnego dr A. I. K. nie zawierają uchybień i świadczą o wysokim profesjonalizmie osób je wykonujących i co zatem idzie instytucji reprezentowanych przez nie. Nie można tego stwierdzić natomiast o samej habilitantce, która myli się tworząc wykaz własnej bibliografii, wpisując jako dorobek naukowy przekłady (6!) pozbawione jakiegokolwiek aparatu krytycznego (nie wspominając o sensie tłumaczeń i ich stylu), czy wpisując błędną datę rozpoczynającą całe postępowanie. Po trzecie sądzę, że brak negatywnych skutków sytuacji, gdy habilitanci wycofują swoje wnioski a umorzenie postępowania nie zostawia śladu, jest deprymujące dla reszty środowiska naukowego. W mojej ocenie można mówić o naruszeniu interesu społecznego. Jeżeli osiągnięcie naukowe nie jest wystarczające do tego, by autorowi nadać stopień doktora habilitowanego, to zasadne wydaje się umożliwienie uzupełnienia dorobku przez kolejne trzy lata. W przeciwnym razie trudno budować zaufanie do rzetelności naukowej kandydata. W swoim odwołaniu habilitantka pisze, Jeżeli dorobek odwołującej oceniony został obiektywnie (a jest to ocena negatywna), to ewentualne wszczęcie przez odwołująca nowego postępowania nie zakończyłoby się nadaniem stopnia doktora habilitowanego. Ewentualne uzupełnienie dorobku naukowego na tyle, by wystąpić z wnioskiem, który rozpatrzony zostałby pozytywnie, zajęłoby odwołującej kilka lat". Myślę, że ten fragment dobitnie świadczy o tym, że habilitantka nie rozumie istoty rzetelnej pracy naukowej, nie chce zaakceptować negatywnej oceny swojego dorobku i szuka rozwiązań na skróty. Uważam, że odwołanie dr A. I. K. od uchwały Rady Naukowej [...] U[...] w [...] nr [...] z dn. [...].01.21. odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo nie jest zasadne.", - recenzentka cytuje w recenzji fragment protokołu: "Warto przytoczyć zdanie z protokołu komisji, która kierując się interesem społecznym uznaje ponadto za stosowne podkreślić w podsumowaniu Protokołu posiedzenia wykazany w recenzjach i w trakcie dyskusji fakt obecności - w znacznej części dorobku przedstawionego do oceny przez Habilitantkę znamion aktu kradzieży własności intelektualnej. Wobec tego Komisja uznaje za uprawnione i w pełni zasadne skierowanie do Rady Naukowej [...] Uniwersytetu im. [...] w [...] wniosku o podjęcie wobec Habilitantki odpowiednich kroków dyscyplinarnych w ramach postępowania antyplagiatowego, a także wniesienie o wszczęcie procedury karnej wobec ewidentnego i rażącego naruszenia prawa.", - odnosząc się do zarzutów Habilitanta stwierdzono, że organ I. instancji - odmawiając umorzenia postępowania habilitacyjnego - słusznie powołał się na art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a."; zgodnie z nim, organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie je wszczęto, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym; w ocenie Rady umorzenie postępowania, którego dotyczy sprawa - na zaawansowanym jego etapie, gdy sporządzono trzy negatywne recenzje dorobku Habilitanta, a więc krótko przed zakończeniem procesu jego ewaluacji - byłoby sprzeczne z interesem społecznym i szkodziłoby prawidłowej realizacji polityki naukowej w Polsce; wystarczające uzasadnienie sprzeczności z interesem społecznym umorzenia postępowania, o które wnosił Habilitant, zawarto w Uchwale organu I. instancji; Rada podziela sformułowane tam stanowisko: "Zgodnie z przyjętym w judykaturze poglądem, w postępowaniu habilitacyjnym znajdują zastosowanie reguły wskazane w art. 105 § 2 k.p.a. przez odpowiednie ich zastosowanie, a przeszkodą dla umorzenia postępowania w myśl tego przepisu jest uznanie przez organ, że umorzenie to stoi w sprzeczności z interesem społecznym (por: wyrok WSA w W-wie z 18.06.2019 r., II SA/Wa 220/19). Uwzględniając treść powyższego przepisu, Rada Naukowa [...], podczas posiedzenia w dniu [...] stycznia 2021 r., po rozpatrzeniu dokumentacji z posiedzenia Komisji Habilitacyjnej, które odbyło się w dniu [...] stycznia 2021 r., uznała, iż wniosek dr A. I. K. o umorzenie postępowania stoi w sprzeczności z interesem społecznym. Rada miała w tym zakresie na względzie, że powyższy wniosek został złożony na etapie poprzedzającym ostatnią czynność komisji habilitacyjnej, tj. podjęcie uchwały w sprawie opinii o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego oraz po sporządzeniu wszystkich recenzji o negatywnych konkluzjach i treści, w tym zarzucie naruszenia praw autorskich, o których Habilitantka została poinformowana przed złożeniem wniosku o umorzenie (poinformowanie Habilitantki o treści recenzji nastąpiło w dniu [...] grudnia 2020 r., a wniosek o umorzenie jest datowany na dzień [...] grudnia 2020). Ponadto, Rada uznała, że wyrażenie zgody na umorzenie postępowania umożliwiłoby Habilitantce uniknięcie konsekwencji prawnych określonych w art. 21 ust. 3 w/w ustawy z dnia 14 marca 2003 r. W głosowaniu tajnym w tej sprawie za poparciem wniosku głosowały 2 osoby, przeciw 62 osoby, wstrzymały się 4 osoby (uprawnionych do głosowania 80 osób, głosowało 68 osób). Klauzula interesu społecznego, zawarta w art. 105 § 2 k.p.a., przemawiała zatem za kontynuowaniem niniejszego postępowania i rozstrzygnięciem sprawy w drodze uchwały o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego.", - decydując się na złożenie wniosku o nadanie stopnia naukowego, Habilitant poddaje zewnętrznej, niezależnej ocenie swój dorobek badawczy z tego zakresu; wynik tej oceny - a także szczegółowe składowe ocen poszczególnych elementów dorobku (poziomu naukowego prac, adekwatności metodyki badawczej, powiązania dorobku z praktyką życia gospodarczego i społecznego, aktywności projektowej) - powinny być oznajmione całemu środowisku naukowemu; służy to ujawnieniu rzeczywistego poziomu prac naukowych z określonego zakresu i przeciwdziała marnotrawieniu czasu i środków tej części osób, które w tym środowisku wybrały błędne drogi poznania lub posługują się nieodpowiednią metodyką badawczą; jest to ściśle powiązane ze słusznym interesem społecznym - w tym w szczególności z prawidłowym realizowaniem polityki naukowej państwa; ujawnienie ocen, ogólnych i cząstkowych, jest możliwe dopiero po zakończeniu całego postępowania habilitacyjnego; nie można bez uszczerbku dla interesu nauki polskiej i interesu społecznego przerwać procesu oceny bez uzyskania wszystkich wymaganych recenzji oraz odbyciu naukowej dyskusji przez powołaną w danym postępowaniu kompetentną komisję habilitacyjną; pełny obraz dorobku naukowego osoby poddającej się ocenie w postępowaniu habilitacyjnym, powstaje dopiero po odbyciu dyskusji w komisji; obraz ten służy nie tylko kandydatowi, ale także całemu środowisku naukowemu w doskonaleniu metod i kierunków badań, jest wspólnym dobrem tego środowiska i wspólnym dobrem społeczeństwa; jest to określona wartość poznawcza, którą traktować należy jako zwrot z wydatkowanych publicznych funduszy na przeprowadzenie poszczególnych etapów postępowania habilitacyjnego, - w postępowaniach habilitacyjnych muszą znaleźć zastosowanie reguły wskazane w art. 105 § 2 k.p.a., przez odpowiednie jego zastosowanie (tak: wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 220/19 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); Rada przychyla się do poglądu, Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażonego w postanowieniu z 19 maja 2015 r. (sygn. akt 1275/15 – dostępne w CBOSA), gdzie wskazano: "(...) właściwa rada jednostki organizacyjnej nie jest związana stanowiskiem wnioskodawcy i na zasadzie uznania może umorzyć prowadzone postępowanie lub je kontynuować w celu zakończenia podjęciem stosownej uchwały. Zaznaczyć bowiem należy, że postępowanie habilitacyjne, mimo określonych odmienności, powinno się zakończyć orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty lub orzeczeniem w inny sposób kończącym sprawę (art. 104 § 2 k.p.a.).", - w tym zakresie prawidłowo nie przychylono się do wniosku Habilitanta o umorzenie postępowania; złożył on bowiem oświadczenie o cofnięciu wniosku habilitacyjnego dopiero na etapie sporządzenia trzech negatywnych recenzji jego dorobku – na krótko więc przed zakończeniem procesu jego ewaluacji; U[...] jest uczelnią publiczną - finansowaną ze środków publicznych; gospodarowanie środkami publicznymi powinno odbywać się zaś racjonalnie, celowo i oszczędnie - z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z dokonywanych nakładów; z tych względów, gdy kandydat do stopnia doktora habilitowanego składa wniosek o umorzenie tego postępowania dopiero po sporządzeniu trzech negatywnych recenzji (a więc wszystkich wymaganych w sprawie) w efekcie przed samym podjęciem decyzji przez komisję habilitacyjną (tak jak to miało, miejsce w tym przypadku) rada wydziału jest uprawniona do nieuwzględniania takiego wniosku i kontynuowania postępowania habilitacyjnego, - nie ma merytorycznego i uzasadnionego powodu, aby umarzać postępowanie - obarczone poniesionymi wcześniej przez budżet Państwa poważnymi kosztami; w przedmiotowych okolicznościach umorzenie postępowania - po sporządzeniu trzech negatywnych recenzji - byłoby sprzeczne z interesem społecznym; Rada negatywnie ocenia zjawisko wycofywania przez kandydatów do tytułu stopnia naukowego swych wniosków już po złożeniu recenzji; oznacza to w praktyce uniemożliwienie wykonania ustawowego zadania postawionego radom wydziałów przez ustawę; prowadzenie postępowania awansowego nie jest tylko i wyłącznie sprawą prywatną samego kandydata; celem polityki naukowej Państwa jest harmonijny rozwój kadr naukowych zgodnie z najwyższymi standardami jakości badań, wymaganych do uzyskania stopni naukowych i tytułu naukowego (art. 33 ust. 1a ustawy o stopniach naukowych); w przeprowadzanie postępowania awansowego zaangażowane są poważne środki budżetowe (uposażenia członków rady wydziału lub naukowej, recenzentów, członków Rady) i osobowe; ustawodawca wyznaczył zadanie - w ściśle określonych w art. 18a i art. 21 ustawy o stopniach naukowych terminach - przeprowadzenia postępowań, które powinny się zakończyć rozstrzygnięciem merytorycznie oceniającym dorobek naukowy kandydata w postaci uchwały w sprawie nadania (odmowy nadania) stopnia naukowego; o ile nie budzą kontrowersji przypadki cofania przez kandydata wniosku na początkowych etapach badania wniosku, o tyle czynienie tego po sporządzeniu w sprawie recenzji z realnym celem uniemożliwienia wydania przez radę wydziału ostatecznego rozstrzygnięcia - budzi poważne zastrzeżenia, także formalnoprawne; co do zasady, kandydat decydując się na wszczęcie określonej procedury, poddaje swój dorobek naukowy ocenie przez środowisko naukowe i musi ją przyjąć (także negatywną); ustawodawca w art. 18a i art. 21 ustawy o stopniach naukowych dał wyraz przekonaniu, że organy obu instancji winny zakończyć postępowanie rozstrzygnięciem merytorycznym - oceniającym dorobek naukowy; w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia, ocena dorobku naukowego kandydata powinno ponownie angażować organy obu instancji dopiero po wyznaczonym okresie 3-letnim (z oczywistym założeniem, że dorobek ten poddawany ponownej ocenie będzie znacząco powiększony); przypadki wycofywania się przez kandydata, po sporządzeniu negatywnych recenzji, z założenia uniemożliwienia wydania decyzji negatywnej są niezgodne z powołanym celem polityki naukowej Państwa, a więc i z interesem społecznym, - mając na uwadze powyższe, w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania Habilitantowi stopnia naukowego; tym samym zarzut naruszenia art. 105 § 2 w zw. z art. 61 oraz art. 11 K.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie; Uchwała była wyrazem woli organu kolegialnego, który - biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony jak i przeciwko niej - podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy; samo zaś merytoryczne rozstrzygnięcie - w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość – można było wyrazić tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały; w niniejszej sprawie miało to miejsce, - postępowanie w sprawach nadania tytułu naukowego charakteryzuje się daleko idącymi odrębnościami; to przede wszystkim pominięcie udziału strony w postępowaniu przed Radą (poza dopuszczeniem środka zaskarżenia) oraz swoiste postępowanie dowodowe - ograniczone tylko do pewnych środków dowodowych; w postępowaniu przed Radą postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji (obecnie Zespołów), - po wnikliwym zbadaniu argumentów Habilitanta, nie znaleziono podstaw dla uwzględnienia odwołania; zgromadzony w postępowaniu materiał wskazuje, że Habilitant nie spełnia wymagań art. 16 ustawy o stopniach naukowych w zakresie dziedziny nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo. W skardze zarzucono naruszenie przepisów: - art. 7 i 8 K.p.a., upatrywane w przekroczeniu granic uznania administracyjnego wobec przyjęcia, że - w skutek umorzenia postępowania habilitacyjnego - zostałby naruszony interes społeczny, . art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., wobec nieustalenia przez organ jednoznacznie wszystkich okoliczności sprawy, do czego jest on zobligowany (niezależnie od ich wpływu na istotę rozstrzygnięcia); w szczególności nie zbadano, czy istotnie umorzenie postępowania habilitacyjnego naruszałoby interes społeczny; ograniczono się do lakonicznego stwierdzenia o jego naruszeniu. W uzasadnieniu skargi podniesiono: - organ uznał, że wniosek o umorzenie postępowania jest sprzeczny z interesem społecznym; wskazał, że złożono go tuż przed ostatnią czynnością komisji habilitacyjnej - już po poinformowaniu Habilitanta o negatywnych recenzjach; wskazał wyraźnie ponadto, że celem odmowy umorzenia postępowania jest uniemożliwienie Habilitantowi ponownego wszczęcia postępowania habilitacyjnego w okresie najbliższych 3 lat, - lakoniczne stwierdzenie o sprzeczności wniosku z interesem społecznym stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego - w tym zasady z art. 11 K.p.a.; brak badania sprzeczności wniosku z interesem społecznym oraz wyraźne wskazanie, że celem uchwały jest uniemożliwienie Habilitantowi ponownego wszczęcia postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego pozwala poddać w wątpliwość intencje organu; jeżeli dorobek Habilitanta oceniono obiektywnie (a jest to ocena negatywna), to ewentualne wszczęcie przez niego nowego postępowania nie zakończyłoby się nadaniem stopnia doktora habilitowanego; ewentualne uzupełnienie dorobku naukowego - na tyle, by wystąpić z wnioskiem, który rozpatrzony zostałby pozytywnie - zajęłoby Habilitantowi kilka lat; wskazana zatem przez organ przesłanka zakazu wszczynania nowego postępowania jest w istocie bez znaczenia; nowe postępowanie i tak mogłoby przynieść pozytywny dla Habilitanta skutek dopiero po latach; tym samym odmowa uwzględnienia wniosku i dalsze prowadzenie postępowania stanowiły nie tyle ochronę interesu społecznego, co próbę wymierzenia Habilitantowi swoistej "kary" - w postaci zakazu wszczęcia nowego postępowania; fakt, że Habilitant złożył wniosek o umorzenie postępowania po uzyskaniu informacji o negatywnych recenzjach, należy interpretować raczej jako wyraz jego odpowiedzialności; nie widział sensu dalszego prowadzenia postępowania wobec przedstawionej mu oceny swojego dorobku naukowego, - przyjęta przez organ interpretacja art. 105 § 2 K.p.a. jest błędna; postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego wszczyna się wyłącznie na wniosek; wniosek o umorzenie postępowania jest równoznaczny z cofnięciem wniosku o jego wszczęcie; cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania kreuje sytuację, gdy - prowadząc dalej postępowanie - organ orzeka merytorycznie o żądaniu nieistniejącym; jest to równoznaczne z prowadzeniem postępowania ,,z urzędu"; prowadzenie przez organ postępowania w sprawach, w których wymagany jest wniosek strony jest - zgodnie z art. 61 § 2 K.p.a. – możliwe; konieczne jest jednak uzyskanie przez organ wyraźnej zgody strony; w przypadku jej braku organ musi postępowanie umorzyć, - zgodnie z art. 29 ust 1 ustawy o stopniach naukowych przepisy K.p.a. należy do postępowań w sprawie stopni i tytułów naukowych stosować "odpowiednio"; termin "odpowiednio" nie oznacza jednak dowolności w stosowaniu przepisów; używanie sformułowania "stosuje się odpowiednio" ma na celu osiągnięcie skrótowości tekstu prawnego; organ nie rozważył, w jaki sposób zastosować "odpowiednio" normę opisaną w art. 105 § 2 oraz art. 61 K.p.a.; tym samym uniemożliwił Habilitantowi kwestionowanie nieznanych mu zasad stosowanych przez organ; w szczególności nie wskazano, w jaki sposób i z jakich przyczyn cofnięcie wniosku (w postępowaniu wyłącznie wnioskowym) nie jest okolicznością obligującą do umorzenia postępowania; w uzasadnieniu skarżonego aktu nie znalazło się wyjaśnienie, dlaczego organ uważa, że sformułowanie "Organ ( ... ) może umorzyć ..." nie jest rozumiane jako obowiązek, ale uprawnienie, w dodatku mające pierwszeństwo przed zasadą wnioskowości postępowania i umarzania postępowań bezprzedmiotowych (czyli takich, w których jedyna zainteresowana strona postępowania cofnęła wniosek) - wynikającą z art. 61 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sprawie są bezsporne jej kluczowe okoliczności faktyczne jak: negatywne recenzje - gdzie oceniano dorobek naukowy Habilitanta w świetle wymagań art. 16 ustawy o stopniach naukowych – sporządzone na etapie postępowania przed organami obu instancji (odpowiednio 3 i 1), jak również przedłożenie wniosku o umorzenie postępowania habilitacyjnego przez osobę zainteresowaną już po zapoznaniu się przez nią z treścią recenzji na etapie postępowania w I. instancji. Także na etapie skargi nie było w istocie kwestionowane, że dorobek Habilitanta (także w kontekście stawianego mu zarzutu plagiatu) oceniono prawidłowo, jako niespełniający wymagań ustawowych dla uzyskania określonego tytułu naukowego. Wskazywane jedynie, że - przy takiej ocenie organów - nie uzasadniono racjonalnie odmowy umorzenia postępowania. W takich realiach sprawy - mając na uwadze zakres samodzielności powołanych ustawowo gremiów naukowych dla oceny kwalifikacji kandydatów do uzyskania tytułów oraz faktyczną jednomyślności, członków tych gremiów oraz recenzentów, co do oceny dorobku Habilitanta - nie budziła w sprawy wątpliwości merytoryczna trafność konstatacji organów obu instancji (odmowa nadania stopnia naukowego). Spór dotyczy w istocie kwestii, czy - wobec wniosku Habilitanta o umorzenie postępowania habilitacyjnego - zasadne było dalsze procedowanie w sprawie. Wbrew wywodom skargi, organ szeroko i przekonująco wywiódł (powołując treść stosownych regulacji jak i poglądy judykatury), dlaczego umorzenie postępowania w sprawie jak rozpoznawana, nie byłoby zasadne – sprzeczne z interesem społecznym. Wobec poprzedniego szerokiego zreferowanie argumentacji organu powtarzanie jego stanowiska jest zbędne. Sąd przyjmuje je za własne. Wobec zarzutów skargi należy jedynie dodać, co następuje. Jak wskazał organ, gdy określona osoba decyduje o poddaniu swojego dorobku ocenie niezależnych gremiów naukowych, zaś na zaawansowanym etapie postępowania (po sporządzeniu wszystkich recenzji) uzyskuje wstępną informacje o ocenie negatywnej, za niezgodne z interesem społecznym należy uznać zamykanie danego postępowania bez sformułowania konkluzji, która byłaby wiążąca i stałaby się publicznie dostępna. Ograniczałoby to też możliwość realizacji przewidzianej ustawą o stopniach naukowych – mających w sprawie zastosowanie z uwagi na termin wszczęcia postępowania) reguły czasowego zamknięcia możliwości ubiegania się o dany stopień naukowy (art. 21 ust. 3 ustawy). Analogiczne stanowisko było prezentowane już w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak np. orzeczenie powołane przez organ czy wyrok NSA o sygn. III OSK 1790/21 - dostępny w CBOSA). Argumentacja skargi - gdzie wskazywano, że w istocie Habilitant - nie mając wedle organów aktualnie stosownego dorobku - nie mógłby ponownie wnioskować o nadanie tytułu w niedługim czasie - nie jest racjonalna. Wywód ten pomija w istocie ratio legis art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych. Chodzi wszak o to, aby osoby których kwalifikacji zakwestionowano, nie mogły ponownie poddawać się w ocenie przez określony czas - prezentując przykładowo stosownym gremiom w innych uczelniach te same dokonania. W tym kontekście chybione są wywody skargi, jakoby dalsze procedowanie w przedmiocie wniosku danego Habilitanta miało stanowić rodzaj sankcji (np. wobec zarzutu popełnienia plagiatu). Sfinalizowanie postępowania jest wyłącznie następstwem dobrowolnego poddania jego dorobku ocenie właściwych naukowych gremiów. Chybiony są też wywody skargi oparte na założeniu jakoby generalnie nie było dopuszczalne prowadzenie postępowania wszczętego na wniosek, w razie jego cofnięcia. Przeczy temu treść art. 105 § 2 K.p.a. Wskazano tam wprost regułę umarzania tego rodzaju postępowań tylko wówczas, gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Powoływana w skardze zasada umarzania postępowań wnioskowych (art. 61 § 2 K.p.a.), dotyczy przypadków, gdy - w drodze wyjątku - wszczęto je z urzędu. Nie ma więc zastosowania w rozpoznawanej sprawie (postępowanie inicjowane przez stronę). Organ trafnie więc skonstatował, że odpowiednie stosowanie przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 105 § 2 K.p.a. – wobec art. 29 ust. 1 zd. 1 ustawy o stopniach naukowych - uzasadniało w danym przypadku nieuwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania (analogicznie powołany już wyrok o sygn. akt III OSK 1790/21). Wobec powyższych uwarunkowań nie naruszono powołanych w skardze przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego, zakreślających przesłanki uzyskania stopnia doktora habilitowanego. Sąd nie spostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło