II SA/Wa 1018/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stanisława Marka Pietrasa, Ewy Pisuli-Dąbrowskiej oraz Iwony Dąbrowskiej od orzekania w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. wyłączyć sędziego Stanisława Marka Pietrasa od orzekania w sprawie, 2. w pozostałej części oddalić wniosek. W dniu 9 lutego 2010 r. A. K. złożył trzy wnioski o wyłączenie sędziów Stanisława Marka Pietrasa, Ewy Pisuli-Dąbrowskiej oraz Iwony Dąbrowskiej, w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wniosku dotyczącego sędziego Stanisława Marka Pietrasa wskazał, że niniejsza sprawa jest merytorycznie związana ze sprawą o sygn. akt II SA/Wa 26/06, w rozumieniu art. 18 § 1pkt 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponadto podniósł, że sędzia ten został wyłączony w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 na podstawie postanowienia z dnia 28 października 2009 r. Skarżący stwierdził, że w tym stanie rzeczy jego wniosek jest uzasadniony w kontekście przepisu art. 19 powołanej ustawy, jak również może być rozważona podstawa wskazana w art. 18 § 1 pkt 6a ustawy, albowiem sędzia Stanisław Marek Pietras orzekał w sprawie II SA 194/03, która również jest merytorycznie związana z niniejszą sprawą. Jako uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędzi Iwony Dąbrowskiej skarżący wskazał, że sprawa o sygn. akt II SA/Wa 1018/09 jest w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6a powołanej ustawy merytorycznie związana ze sprawą o sygn. akt II SA/Wa 26/06, gdzie sędzia Iwona Dąbrowska jest sędzią sprawozdawcą i aktualnie prowadzone jest postępowanie o jej wyłączenie. Zdaniem skarżącego uzasadniony jest wniosek o wyłączenie sędzi Iwony Dąbrowskiej na podstawie art. 19 ustawy. Uzasadniając wniosek o wyłączenie sędzi Ewy Pisuli – Dąbrowskiej skarżący wskazał na merytoryczne powiązanie, w rozumieniu art. 18 §1 pkt 6a powołanej ustawy, między niniejszą sprawą a sprawą o sygn. akt II SA/Wa 797/09, gdzie aktualnie prowadzone jest postępowanie o jej wyłączenie. Również tym przypadku skarżący zaznaczył, że wniosek o wyłączenie sędzi Ewy Pisuli – Dąbrowskiej jest uzasadniony w oparciu o art. 19 ustawy. W dniu 17 lutego 2010 r. sędzia Iwona Dąbrowska złożyła pisemne oświadczenie, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 – powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyłączające ją od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1018/09, oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Oświadczenie to znajduje się w aktach sprawy (karta nr 71 akt sprawy). Również sędzia Ewa Pisula Dąbrowska w dniu 17 lutego 2010 r. złożyła pisemne oświadczenie, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 powołanej ustawy wyłączające ją od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1018/09, oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Oświadczenie to znajduje się w aktach sprawy (karta nr 72 akt sprawy). Sędzia Stanisław Marek Pietras złożył w dniu 3 marca 2010 r. pisemne oświadczenie wskazujące, że po jego stronie istnieją okoliczności powołane w art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie (karta nr 70 akt sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3). Stosownie natomiast do treści art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego Stanisława Marka Pietrasa zasługuje na uwzględnienie. Sędzia ten istotnie został wyłączony w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 na podstawie postanowienia Sądu z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 26/06. Ponadto sędzia Stanisław Marek Pietras złożył oświadczenie w którym wskazał, że po jego stronie istnieją okoliczności powołane w art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. Wniosek skarżącego o wyłączenie sędzi Iwony Dąbrowskiej oraz sędzi Ewy Pisuli – Dąbrowskiej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, iż nie można powiedzieć, że w przypadku tych sędziów zachodzi przesłanka o jakiej mowa w art. 18 §1 pkt 6a powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawie dotyczącej skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy swoją poprzednia decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]., którą to decyzją organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w sprawie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 przedmiotem skargi jest natomiast decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2005r. nr [...] utrzymująca decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmawiającą uchylenia wskazanej wyżej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. Przedmiotem skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 797/09 jest z kolei postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego od postanowienia tego organu z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia pracowników od udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. W sprawach o sygn. akt II SA/Wa 26/06 ora II SA/Wa 1018/09 mamy więc doczynienia z decyzjami wydanymi w dwóch trybach nadzwyczajnych – stwierdzenia nieważności decyzji oraz wznowienia postępowania – dotyczącymi tej samej decyzji, tj., decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. Postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego są dwoma różnymi trybami zmierzającymi do wzruszenia decyzji. Obydwa te postępowania rządzą się odrębnymi regułami, a ich wszczęcie i rozstrzygnięcie opiera się na odrębnych przesłankach. Przesłanki do wznowienia postępowania określa art. 145 oraz 145a k.p.a. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji określa natomiast art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie organu w tych sprawach ogranicza się do badania, czy istnieją bądź nie podstawy do wznowienia postępowania, czy też stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, mimo że mogą dotyczyć tej samej decyzji, stanowią dwa odrębne postępowania administracyjne. Odrębność tych postępowań powoduje dalsze konsekwencje na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem oceny sądu administracyjnego będzie bowiem w takim przypadku ocena legalności decyzji administracyjnych wydanych odrębnych trybach, w oparciu o odmienne podstawy prawne. W każdej z tych spraw sąd ten będzie badał prawidłowość zastosowania przez organ administracji publicznej odmiennych przepisów. W takiej sytuacji nie można powiedzieć, że sędzia który orzekał w sprawie decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania będzie podlegał wyłączeniu na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe względy stwierdzić należy, że nie ma podstaw do wyłączenia sędzi Iwony Dąbrowskiej w niniejszej sprawie, tj. w sprawie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, z tego tylko powodu, że sędzia ten został wyznaczony jako sędzia sprawozdawca w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06, gdzie przedmiotem skargi jest decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania. Podobnie nie ma podstaw do wyłączenia sędzi Ewy Pisuli – Dąbrowskiej w tej sprawie, na tej tylko podstawie, że sędzia ten jest sędzią sprawozdawcą w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia w przedmiocie odmowy wyłączenia pracowników od udziału w postępowaniu, mimo że postanowienie to zostało wydane w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. Wskazane wyżej postanowienie z dnia 30 marca 2009 r. jest postanowieniem wpadkowym wydanym w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 grudnia 2002 r. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1018/09 Sąd będzie oceniał legalność decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 797/09 przedmiotem oceny Sądu będzie wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów k.p.a. regulujących kwestię stwierdzenia niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia w przedmiocie wyłączenia pracowników organu. Sąd w tej sprawie nie będzie odnosił się do meritum sprawy, tj. do prawidłowości decyzji w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Reasumując stwierdzić należy, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia sędzi Iwony Dąbrowskiej oraz Ewy Pisuli - Dąbrowskiej w niniejszej sprawie, w oparciu o art. 18 § 1 okt 6a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie istnieją również podstawy do wyłączenia tych sędziów w oparciu o art. 19 powołanej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sam fakt złożenia przez skarżącego wniosku o wyłączenie sędzi Iwony Dąbrowskiej w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 oraz sędzi Ewy Pisuli – Dąbrowskiej w sprawie II SA/Wa 797/09 nie może stanowić uzasadnienia wniosku o wyłączenie tych sędziów w niniejszej sprawie. Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione biorąc pod uwagę, że z postanowienia Sądu z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 26/06 oraz postanowienia z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 797/09 wynika, że wnioski o wyłączenie tych sędziów skarżący uzasadniał brakiem bezstronności sędziów z uwagi na nierozpatrzenie jego wniosków procesowych składanych w tychże sprawach. W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędzi Iwony Dąbrowskiej oraz sędzi Ewy Pisuli - Dąbrowskiej w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.