II SA/Wa 1019/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Teresa Zyglewska Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi T. U. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę Wnioskiem z 2 listopada 2010 r. T. U. (dalej jako skarżący) wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Powyższy wniosek został przekazany zgodnie z właściwością Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] , który decyzją nr [...] z [...] stycznia 2011 r., na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367, dalej jako ustawa o zakwaterowaniu) oraz art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej dla skarżącego, uznając, że jest ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania organ wywiódł z tego, iż skarżący [...] września 2004 r. zawarł w Oddziale Regionalnym [...] umowę o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, a zatem – stosownie do treści art. 23 ust. 9 ustawy o zakwaterowaniu – odprawa mu nie przysługuje. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości i przyznanie mu należnej odprawy mieszkaniowej pomniejszonej o kwotę pobranego ekwiwalentu, podniósł, że obowiązkiem organu było przeanalizowanie faktów jakie towarzyszyły podpisaniu umowy o wypłatę ekwiwalentu. W ocenie skarżącego decyzja winna być wydana w sprawie, a nie o umorzeniu postępowania. W dalszej kolejności skarżący przedstawił okoliczności zawarcia umowy o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego, wskazując, że do zawarcia umowy o wypłatę ekwiwalentu został zmuszony szantażem przez pracowników Oddziału Regionalnego WAM w [...] , a podpisana przez niego umowa nie była dobrowolnym oświadczeniem woli, lecz została złożona pod naciskiem, a także wskutek wprowadzenia w błąd. Zaakcentował, że odprawa mieszkaniowa jest znacznie korzystniejsza niż ekwiwalent. Decyzją nr [...] z [...] marca 2011 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu, uchylił zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy, na podstawie art. 47 ust. 2, art. 23 ust. 9 w zw. z art. 21 ust. 6 ww. ustawy, odmówił skarżącemu wypłaty odprawy mieszkaniowej. Przywołując treść przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu, organ podkreślił, że skorzystanie z jednej z wymienionych w nim form realizacji uprawnień żołnierzy skutkuje definitywnie brakiem prawa do odprawy mieszkaniowej. W sprawie bezsporne jest, że skarżący zawarł umowę o wypłatę ekwiwalentu i ekwiwalent taki w zamian za rezygnację z kwatery został mu wypłacony. Okoliczności zawarcia umowy są – zdaniem organu – obojętne dla sprawy, podlegają one bowiem ocenie z punktu widzenia prawa cywilnego. Badanie tych zarzutów w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wypłaty odprawy mieszkaniowej nie jest możliwe. Otrzymanie przez stronę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery jest przesłanką wystarczającą do stwierdzenia nieposiadania uprawnień do odprawy mieszkaniowej. Oznacza to, że wniosek skarżącego jest niezasadny, nie jest natomiast bezprzedmiotowy. Dlatego umorzenie postępowania było, w ocenie organu odwoławczego, wadliwe. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o orzeczenie o konieczności usunięcia z obiegu prawnego umowy nr [...] w sprawie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na odmiennym potraktowaniu go w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej w porównaniu z osobami będącymi w identycznej sytuacji prawnej w chwili wejścia w życie nowelizacji i ustawy o zakwaterowaniu, 2. art. 7 k.p.a., polegające na niepodjęciu kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy, 3. art. 8 k.p.a. poprzez doprowadzenie przez urzędników do utraty przez skarżącego zaufania do organów państwa, 4. art. 9 k.p.a., polegające na błędnym informowaniu o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie prawa skarżącego do odprawy mieszkaniowej, 5. art. 11 k.p.a., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy, 6. art. 23 ustawy o zakwaterowaniu, polegające na odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej, 7. art. 84 i 87 kc – złożone oświadczenie woli dotyczące podpisania umowy o wypłatę ekwiwalentu zostało podjęte pod groźbą powodującą niebezpieczeństwo majątkowe. Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący ponownie przedstawił okoliczności faktyczne sprawy i argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Artykuł 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez T. U. skargi od decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Odprawa mieszkaniowa, jako świadczenie przysługujące żołnierzowi zawodowemu została uregulowana w art. 47 ustawy o zakwaterowaniu. Krąg podmiotów, którym odprawa ta przysługuje, określono w art. 23 ustawy o zakwaterowaniu. W ust. 9 tego artykułu wskazano natomiast, komu odprawa mieszkaniowa nie przysługuje i przepis ten ma decydujące znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 23 ust. 9 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu odprawa mieszkaniowa nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu oraz osobom, o których mowa w ust. 3, jeżeli żołnierz skorzystał z uprawnień w przypadkach określonych w ust. 6 i art. 21 ust. 6 ustawy. Stosownie do przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek: 1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.; 2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą lub zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.; 3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia; 4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36). 5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji. Powyższy przepis jest jasny i niesprzeczny z pozostałymi regulacjami ustawy oraz innych aktów prawnych, a zatem przy jego stosowaniu nie ma potrzeby stosować wykładni innej niż językowa. Z przepisu tego w powiązaniu z przepisem art. 23 ust. 9 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu w sposób jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości wynika, że odprawy mieszkaniowej nie może otrzymać żołnierz zawodowy, który otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do 30 czerwca 2004 r. I taki stan faktyczny występuje w przedmiotowej sprawie. Jest bowiem okolicznością niesporną, że skarżący [...] września 2004 r. zawarł w Oddziale Regionalnym WAM w [...] umowę o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, a ekwiwalent ten został przekazany na konto skarżącego przelewem zrealizowanym 14 października 2004 r. Oznacza to, że skarżący skorzystał z jednej z form realizacji uprawnień mieszkaniowych przewidzianych dla żołnierzy zawodowych przepisami ustawy o zakwaterowaniu, a możliwość realizacji przez skarżącego innych uprawnień została powołanym przepisem wyłączona. Sytuacji tej nie zmienił przy tym fakt ponownego przyjęcia skarżącego do służby wojskowej, albowiem nie spowodował on nabycia przez skarżącego prawa do odprawy mieszkaniowej. W tych okolicznościach uznać należy, że wypłata skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego determinuje jego aktualną sytuację prawną, co z kolei oznacza, że organ – wbrew zarzutom skargi – dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 23 ustawy o zakwaterowaniu, w oparciu o który odmówił skarżącemu wypłaty odprawy mieszkaniowej. Organ wyjaśnił przy tym w sposób niepozostawiający jakichkolwiek wątpliwości przesłanki, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, jak również ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia jej przedmiotu. Za niezasadne Sąd uznał również pozostałe zarzuty skargi. Zarzuty te wynikają z przeświadczenia skarżącego, że organ administracji publicznej ma prawo badać, w postępowaniu administracyjnym, jakim jest obecnie postępowanie o wypłatę odprawy mieszkaniowej, zarzuty dotyczące umowy cywilnoprawnej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego. Stanowisko prezentowane przez skarżącego jest nieuprawnione. Nie może on bowiem w postępowaniu administracyjnym uchylać się od skutków swojego oświadczenia woli, w wyniku którego została zawarta umowa o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego. Umowa ta ma charakter cywilnoprawny i skarżącemu, w związku z jej zawarciem, przysługują środki przewidziane w procedurze cywilnej. Do czasu wyeliminowania przez skarżącego tej umowy we właściwym trybie, pozostaje ona w obrocie prawnym i wywołuje przewidziane przepisami prawa skutki. Również sąd administracyjny nie jest właściwy do badania ewentualnego naruszenia przepisów prawa cywilnego, w tym do ustalania istnienia wad oświadczenia woli, gdyż sprawowany przez sądy administracyjne wymiar sprawiedliwości stanowi sądową kontrolę zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej. Sąd nie jest również uprawniony do oceny postępowania, które doprowadziło do zawarcia ze skarżącym umowy o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego. Może badać bowiem jedynie legalność działania organu związaną z wydaniem zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP. Naruszenie określonej w tym przepisie zasady równości mogłoby mieć ewentualnie miejsce w sytuacji, gdyby organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w sposób odmienny traktowały żołnierzy zawodowych znajdujących się w identycznej sytuacji faktycznej i prawnej. Gdy jednak element tożsamości stanu faktycznego nie występuje, o łamaniu zasady równości nie może być mowy. Odnosząc się do twierdzeń skargi nawiązujących do złożenia wniosku na druku dostępnym na stronach internetowych agencji mieszkaniowej, zauważyć należy, że wypełnienie wniosku służy wykazaniu stanu faktycznego istotnego z punktu widzenia wnioskowanego świadczenia. Tylko w ten sposób organ może dokonać oceny, czy w zaistniałych okolicznościach faktycznych odprawa mieszkaniowa występującemu o nią żołnierzowi zawodowemu przysługuje. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.