II SA/Wa 102/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Adam Lipiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – oddala skargę – Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), stwierdził uchybienie do wniesienia odwołania przez W. J. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z dniem [...] września 2016 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. zawiadomił W. J. o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.). Po przeprowadzeniu stosownego postępowania Komendant Wojewódzki Policji w G. w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydał rozkaz personalny nr [...], mocą którego zwolnił asp. szt. W. J. ze służby w Policji na wyżej wskazanej podstawie prawnej - z dniem [...] września 2016 r. Ponadto pismem z dnia 19 sierpnia 2016 r. poinformowano stronę, że w związku z wydaniem tego rozkazu zwolnienie jej ze służby w Policji z dniem [...] września 2016 r. na innej podstawie prawnej - w związku ze złożonym przez nią w dniu [...] czerwca 2016 r. raportem - jest bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie wraz z omawianym pismem zostało niezwłocznie wysłane na adres zamieszkania strony. Jednakże w dniu 22 sierpnia 2016 r. do Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w G. (wpływ do Komendy Wojewódzkiej Policji w G. - 18 sierpnia 2016 r.) wpłynęło pismo W. J., w którym poinformowała, że aktualnie przebywa w G. przy ul. [...] i prosi, aby tam wysyłać jej korespondencję. Wobec powyższego organ przesłał rozkaz personalny nr [...] oraz przytoczone powyżej pismo ponownie. Przesyłka wysłana na pierwotny adres strony została dwukrotnie awizowana (w dniu 25 sierpnia 2016 r. oraz w dniu 2 września 2016 r.), a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 13 września 2016 r. Natomiast przesyłka wysłana na adres w G. przy ul. [...] wpłynęła do organu I instancji w dniu 6 września 2016 r. z adnotacją "brak takiego adresu 01.09.2016 D.". W dniu 9 września 2016 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w G. wpłynęło pismo W. J., w którym poinformowała, że aktualnie przebywa pod adresem: ul.[...], [...] G. i prosi, by tam wysyłać jej wszelką korespondencję. W dniu 15 września 2016 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w G. wpłynęło wystąpienie W. J. w którym wskazała m.in., że w związku z powzięciem informacji w Urzędzie Pocztowym nr [...] w G. o tym, że przesyłki zaadresowane do niej na adres ul.[...], [...] G., prawdopodobnie wróciły do adresata ze względu na podanie niewłaściwego adresu wyjaśnia, iż adres ten podała błędnie, gdyż taki adres był jej znany od lat, a siostra I. S., która gościła ją w tym czasie poinformowała ją, że niedawno zmianie uległa na tym odcinku nazwa ulicy z ul.[...], [...] G. na [...]. W związku z powyższym przez to niedopatrzenie zaadresowane na ten adres przesyłki nie zostały prawidłowo doręczone. Zdaniem strony, nie można tych przesyłek uznać za prawidłowo doręczone, ze względu na brzmienie art. 41 K.p.a. Ona bowiem dopełniła obowiązku poinformowania, że będzie przebywać pod adresem przy ul.[...], ale nieświadomie i nieumyślnie podała błędną nazwę ulicy, którą znała od lat, a która na tym odcinku jakiś czas temu uległa zmianie na ul.[...]. Była to jej oczywista omyłka pisarska i niniejszym ją prostuje. Podkreśliła, że listonosz obsługujący od lat ten rejon jest świadomy problemu związanego ze zmianą nazewnictwa, niestety w tym przypadku przesyłki te dostał do doręczenia inny listonosz w zastępstwie. Poprosiła o ponowne doręczenie tych przesyłek na jej nowy adres pobytu (ul.[...], [...] G.). Zaznaczyła, że nieuwzględnienie jej wniosku będzie traktować jako obejście prawa, tj. art. 41 K.p.a., przez organy Policji. Do swojego wystąpienia załączyła oświadczenie swojej siostry I. S. W oświadczeniu tym wymieniona stwierdziła m.in., że nie wiedząc, iż W. J. podaje ten adres do korespondencji urzędowej nie poinformowała jej, że jakiś czas temu nazwa tej ulicy i numer domu uległy zmianie. W dniu 15 września 2016 r. po raz kolejny przesłano W. J. rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. wraz z pismem z tego dnia, który zainteresowana odebrała w dniu 18 września 2016 r. W dniu 3 października 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie) W. J. wniosła odwołanie Zdaniem Komendanta Głównego Policji, przedstawiony powyżej stan faktyczny uniemożliwia ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji, albowiem odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu. Zgodnie bowiem z art. 41 K.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego (§ 1); w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). O treści powyższego przepisu strona została poinformowana zawiadomieniem z dnia 6 lipca 2016 r., doręczonym w dniu 18 lipca 2016 r. Tymczasem funkcjonariuszka powiadomiła organ prowadzący postępowanie administracyjne o zmianie swojego adresu, jednakże jako nowy adres wskazała adres nieprawidłowy, nieistniejący, na co sama wskazuje w swoim piśmie z dnia 13 września 2016 r. W niniejszej sprawie, ze względu na brzmienie omawianych adresów, nie może być mowy o oczywistej omyłce pisarskiej, rozumianej jako niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię albo widoczne niezamierzone opuszczenie wyrazów. Zdaniem organu odwoławczego, jest to równoznaczne z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z art. 41 § 1 K.p.a., zarówno bowiem niepoinformowanie o zmianie adresu, jak i poinformowanie o nieprawidłowym adresie powoduje niemożliwość fizycznego doręczenia stronie decyzji. Wobec powyższego w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 41 § 2 K.p.a., tj. za skuteczne należy uznać doręczenie stronie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. pod dotychczasowym adresem (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 835/13 oraz sygn. akt II SA/Wa 836/13). Natomiast w myśl art. 44 K.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Stosownie do art. 44 § 2 K.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nic jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Art. 44 § 3 K.p.a. stanowi, że w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.  Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.). Rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. został przesłany na adres zamieszkania strony, tj. ul. [...][...] L., następnie dwukrotnie awizowany w dniach 25 sierpnia 2016 r. i 5 września 2016 r., a w dniu 13 września 2016 r. został zwrócony jako przesyłka niepodjęta w terminie. Z porównania dat doręczenia rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. (w dniu 8 września 2016 r.) i wniesienia odwołania (w dniu 3 października 2016 r.) wynika, że zostało złożone po przekroczeniu czternastodniowego terminu, określonego dla dokonania tej czynności w art. 129 § 2 K.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Ponadto w złożonym odwołaniu strona nie wnosi o przywrócenie danego terminu. Tymczasem w myśl art. 57 § 1 K.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Tak więc termin do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. upłynął w dniu 28 września 2016 r. W dniu [...] grudnia 2016 r. skargę na powyższe postanowienie złożyła W. J. Zarzuciła ona Komendantowi Głównemu Policji naruszenie: • Art. 129 § 2 K.p.a., poprzez uznanie, że odwołanie złożyła z naruszeniem 14-dniowego terminu w sytuacji, gdy rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. odebrała pod adresem [...], ul. [...] w dniu 18.09.2016 r. zaś dowołanie złożyła w dniu 3.10.2016 r. a więc zgodnie z art. 57 § 1, § 4 i § 5 pkt 2 K.p.a. w terminie, który upływał właśnie w tym dniu, co potwierdził Komendant Wojewódzki Policji w G., przyjmując odwołanie jako wniesione w terminie. • Art. 41 § 2 K.p.a., poprzez uznanie, że jako termin doręczenia rozkazu powinien być liczony ostatni dzień (8.09.2016 r.) oczekiwania na odbiór przesyłki nadanej na adres [...], ul.[...], podczas gdy w dniu 7.09.2016 r. (a więc jeszcze przed jego upływem) poinformowała Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. o nowym miejscu pobytu w [...] przy ul.[...], na który to adres ostatecznie przesłano i doręczono jej rozkaz, co również potwierdził Komendant Wojewódzki Policji w G., podejmując trzecią ostatnią i skuteczną próbę doręczenia jej rozkazu. • Art. 41 § 1 K.p.a., poprzez uznanie, że podając omyłkowo błędną (bo dawną i jedyną znaną mi wówczas) nazwę i numer posesji w czasie pobytu w [...] przy ul. [...] niedopełniam obowiązku zawiadomienia o każdorazowej zmianie mojego adresu podczas gdy zrównanie zaniechania zawiadomienia w tym zakresie z zawiadomieniem o adresie zawierającym nieumyślny błąd (co obszernie i jednoznacznie wykazałam w moim piśmie z 13.09.2016 r. ) jest nieuprawnioną wykładnią tego przepisu. • Art. 44 § 1 pkt 2 i § 4 K.p.a., poprzez uznanie, że doręczenie na wskazany przeze mnie adres w [...], ul. [...] odbyło się zgodnie z przepisami obwiązującymi w tym zakresie i jedyną winę za jego nieskuteczność ponosi ona wskutek mojego błędu w oznaczeniu ulicy i numeru posesji w sytuacji, gdy skierowana do niej przesyłka Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. zaadresowana była na adres [...] w G., ul. [...] bez litery "[...]" zaś doręczyciel odstępując od jej doręczenia zapisał cyt. "brak takiego adresu" bez określenia bliższej przyczyny niemożności podjęcia próby doręczenia, a którą mógł być zarówno jej błąd (podanie prawidłowego aczkolwiek dawnego adresu) jak również błąd organu (niewskazanie litery odpowiadającej jednemu z kilkunastu - konkretnemu budynkowi). W tej sytuacji trudno ją obarczać odpowiedzialnością za istotny błąd organu w sytuacji, gdy adnotacja doręczyciela nie przesądza jednoznacznie kwestii z jakiego powodu uznał, że doręczenie nie jest możliwe. Śmiem twierdzić, że podanie mu prawidłowego aczkolwiek dawnego adresu rodziło znacznie większą szansę na podjęcie przez niego próby skutecznego doręczenia do budyniu [...] przy ul. [...] (dawniej [...]), aniżeli zmuszanie go sprawdzania szeregu budynków przy ul. [....] zawierających numerację [...] z literami od "[...]" do "[...]". Nie mniej jednak, winna ona zostać złożona w Urzędzie Pocztowym [...] na okres 14 dniu i dopiero po tym terminie (a wiec 15.09.2016 licząc od dnia 1.09.2016 r., tj. daty odstąpienia od jej doręczenia) zwrócona nadawcy, podczas gdy w rzeczywistości zwrócono ją już po upływie 5 dni, tj. 6.09.2016 r. przez co odebrano jej szansę na odbiór osobisty przesyłki, którego nieskuteczną próbę podjęła i opisała w swoim piśmie z 13.09.2016 r. odwołując się do udzielonej jej na poczcie informacji o zwrocie tej przesyłki. Reasumując podniosła, że nie ma żadnych podstaw prawnych do obciążania jej negatywnymi skutkami prawnymi naruszenia zasad doręczania pism procesowych przez pracowników pocztowych UP nr [...] w G., którzy skierowaną do niej przesyłkę zwrócili przed nakazanym prawem terminem. Wskazała, że jej wizyta na poczcie przeczy stanowisku Komendanta Głównego Policji w W., że celowo podała błędny adres, a dowodzi, że z własnej inicjatywy podejmowała ponadstandardowe próby odbioru tego rozkazu, za niepowodzenie których odpowiada doręczyciel i Komendant Wojewódzki Policji w G. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga jest niezasadna. Istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji, gdy strona, która błędnie poinformowała organ o adresie do doręczeń (podając nazwę ulicy i numer domu przed zmianą) nie dopełniła obowiązku, o którym mowa w art. 41 § 1 K.p.a.). Przypomnieć należy, że jedną z funkcji postępowania administracyjnego jest funkcja porządkująca, określająca dokładanie obowiązki stron postępowania. Celem tej funkcji jest ustalenie porządku zarówno czynności uczestników postępowania, jak i ochrona, wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a., zasady trwałości decyzji administracyjnych. Chodzi mianowicie o to, aby wejście w życie decyzji administracyjnych było dokładanie określone, co ma ogromne znaczenie dla obrodu prawnego. W ten sposób zarówno organy administracji, jak i inne podmioty, których dotyczą orzeczenia administracji, posiadają pewność, co do momentu, od którego są związani treścią decyzji. Funkcja porządkująca postępowania administracyjnego jest chroniona przez m.in. przepisy o doręczeniach. Ustawodawca w dokładny, niemal kazuistyczny sposób uregulował bowiem reguły doręczeń. Tak, aby nie było wątpliwości, od którego momentu doręczone pismo wywołuje skutki prawne. W przepisach o doręczeniach uregulowano nie tylko tryb doręczeń, ale również obowiązki strony. Zgodnie z art. 41 § 1 K.p.a., na stronie spoczywa bezwzględny obowiązek powiadamiania organu administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. Jeżeli strona nie powiadomi organu o zmianie adresu, wówczas - zgodnie z art. 41 § 2 K.p.a. - doręczenie pisma na adres dotychczasowy wywołuje skutki prawne. Treść art. 41 § 1 K.p.a. jest jednoznaczna, strona nie może obciążać organu ustaleniem jej właściwego adresu do doręczeń. To ona jest zobowiązana do tego, aby powiadomić organ o właściwym adresie zamieszkania, w tym zakresie powinna wykazać staranność i nie może przerzucać badania, czy wskazany adres jest prawidłowy, na organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2379/14). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżąca uchybiła tym obowiązkom, ponieważ choć powiadomiła organ prowadzący postępowanie administracyjne o zmianie swojego adresu, jednakże jako nowy adres wskazała adres nieprawidłowy, nieistniejący, na co sama wskazuje w swoim piśmie z dnia 13 września 2016 r., przy czym ze względu na zupełnie inne brzmienie omawianych adresów, nie może być mowy o oczywistej omyłce pisarskiej, rozumianej jako niewłaściwe użycie wyrazu, mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie wyrazów. Powyższe działanie W. J. jest więc równoznaczne z niedopełnieniem obowiązku, wynikającego z art. 41 § 1 K.p.a., zarówno bowiem niepoinformowanie o zmianie adresu, jak i poinformowanie o nieprawidłowym adresie powoduje niemożliwość fizycznego doręczenia stronie decyzji. Wobec powyższego, w sprawie organ prawidłowo zastosował art. 41 § 2 K.p.a., tj. za skuteczne należy uznać doręczenie stronie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. pod dotychczasowym adresem (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 835/13 oraz sygn. akt II SA/Wa 836/13). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.