II SA/Wa 1020/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2006 r., wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), którą odmówił A. W. przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podano, iż do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak choćby jednej z nich powoduje niemożność przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej i z tego powodu w pierwszej kolejności bada się uprawnienia jakie przysługiwałyby tej osobie. Z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, iż ostatnio udowodniony okres składkowy zmarłego w dniu [...] listopada 2004 r. ojca wnioskodawczyni – G. W., przypada na dzień [...] grudnia 2001 r. i od tej daty do daty zgonu, a więc przez 2 lata 10 miesięcy i [...] dni, nie został udokumentowany jakikolwiek okres, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne. We wskazanym okresie nie była wobec G. W. orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do renty na podstawie ustawy nie był stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od jego woli, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec. Fakt przebywania ojca wnioskodawczyni w zakładzie karnym jako zależny od woli ubezpieczonego, nie może zostać uznany za szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ustawy. Ponadto organ wskazał, iż wnioskodawczyni jest osobą pełnoletnią, zdolną do podjęcia zatrudnienia, przebywającą za granicą, korzystającą z pomocy finansowej rodziny, nie można więc uznać, iż jest pozbawiona niezbędnych środków utrzymania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. W. reprezentowana przez matkę – G. W. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, iż w roku akademickim 2005/2006 rozpoczęła studia dzienne na Uniwersytecie [...] w [...]. Ze względu na studia może pracować tylko w ograniczonym czasie i nie jest w stanie sama się utrzymać, wymaga pomocy materialnej ze strony rodziny. Brak ubezpieczenia ojca skarżącej był uzasadniony tym, iż w 2001 r. został on skazany na 6 lat pozbawienia wolności. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty – nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w nim przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. W przedmiotowej sprawie należy podzielić stanowisko organu, iż skarżąca nie spełnia łącznie przesłanek wymienionych w art. 83 ustawy. A. W. jest bowiem osobą pełnoletnią, w pełni zdolną do pracy zarówno ze względu na wiek, jak i stan zdrowia. Studia, niezależnie od ich trybu i miejsca nauki, nie czynią skarżącej niezdolną do pracy. Skarżąca jako osoba zdolna do pracy zarówno ze względu na wiek, jak i stan zdrowia nie zalicza się w ogóle do kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku. Nadto wskazać należy, iż sytuacja materialna skarżącej – choć trudna, nie wskazuje na brak niezbędnych środków utrzymania, bowiem dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.