II SA/Wa 1026/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2015 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia części opłaty za powtarzanie przedmiotów w roku akademickim 2012/2013 - oddala skargę - Rektor Uniwersytetu [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. wydaną na podstawie § 12 ust. 2 Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne oraz art. 138 § 1, pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania T. B. od decyzji Prodziekana ds. studenckich Wydziału [...] z dnia [...] października 2013 r. w sprawie zwolnienia z opłat za usługi edukacyjne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, iż podstawą do obniżenia opłat za usługi edukacyjne lub zwolnienia z nich jest, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wyłącznie "osiągnięcia przez studenta wybitnych wyników w nauce", albo "istotne pogorszenie sytuacji materialnej w trakcie studiów". We wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. zawarta została prośba o całkowite zwolnienie z opłat za powtarzanie przedmiotów. Organ I instancji odmówił zwolnienia z opłaty z powodu przekroczenia terminu złożenia wniosku. Jednakże po zapoznaniu się z dosłaną i uzupełnioną dokumentacją – Komisja Stypendialna, w skład której wchodzi przedstawiciel Samorządu Studentów [...] podjęła decyzję o zwolnieniu wnioskodawcy z 20% opłaty za powtarzanie przedmiotów w roku akademickim 2012/2013. W odwołaniu od decyzji Prodziekan ds. studenckich [...] z dnia [...] października 2013 r. w sprawie zwolnienia z opłat za usługi edukacyjne strona wskazuje, że argumenty przemawiające za całkowitym zwolnieniem z opłat nie zostały wzięte pod uwagę. Organ II instancji w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że rozstrzygnięcie podjęte w sprawie przez władze wydziału są w pełni zgodne z obowiązującymi przepisami. Sytuacja materialna wnioskodawcy została wnikliwe rozpatrzona przez Wydziałową Komisję do Spraw [...] i zgodnie z przyjętymi kryteriami dochodowymi został on zwolniony z 20% opłat za powtarzanie przedmiotów w roku akademickim 2012/2013. W związki powyższymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2014 r. T. B. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż rozpoczynając studia dzienne w 2004 r, nie miał świadomości, że uczelnia pobiera opłaty za powtarzanie zajęć. Ponadto, opłaty te są "zdecydowanie mocno wygórowane" podczas gdy ustawa o szkolnictwie wyższym pozwala uczelniom wyższym na pobieranie opłat za powtarzanie niektórych zajęć, wyłącznie do wysokości poniesionych kosztów. Jednocześnie stwierdził, iż uczelnia nie powinna żądać od niego opłat za powtarzanie studiów, skoro nie uzyskał ocen niedostatecznych. W odpowiedzi na skargę rektor Uniwersytetu [...] wniósł o umorzenie postępowania, gdyż z powodu dokonania opłat, złożenia egzaminu dyplomowego i ukończenia studiów przez skarżącego stało się ono bezprzedmiotowe. W przypadku niepodzielenia tego wniosku, organ wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postepowania. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, iż zgodnie z uchwałą nr [...] Senatu [...] podstawą do zwolnienia lub rozłożenia na raty opłaty może być w szczególności osiągnięcie przez studenta wybitnych wyników w nauce lub jego sytuacja materialna, która w czasie studiów uległa istotnemu pogorszeniu. Biorąc pod uwagę kryteria dochodowe skarżący został zwolniony z 20% opłaty za powtarzanie przedmiotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga rozpatrywana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 99 ust. 1 pkt 2 i ust 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572) uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych oraz stacjonarnych studiach doktoranckich z powodu niezadawalających wyników nauce. Wysokość opłat, o których mowa, ustala rektor uczelni publicznej, z tym że opłaty te nie mogą przekraczać kosztów poniesionych w zakresie niezbędnym do uruchomienia i prowadzenia w danej uczelni, odpowiednich studiów oraz zajęć na studiach z uwzględnieniem kosztów przygotowania i wdrażania strategii rozwoju uczelni, w szczególności rozwoju kadr naukowych i infrastruktury dydaktyczno – naukowej, w tym amortyzacji i remontów. W Uniwersytecie [...] konieczność uiszczenia opłaty za powtarzanie roku studiów stacjonarnych wynika z Uchwały nr [...] Rady Wydziału [...] z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie regulaminu opłat za studia na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2012/2013. Uchwała stanowi w pkt 7, iż opłata za kształcenie w związku z powtarzaniem etapu studiów na studiach stacjonarnych wnoszona jest jednorazowo lub w ratach w terminach wskazanych w regulaminie. Od wpłat nieterminowych pobierane są odsetki na zasadach określonych przez Senat [...]. Z akt sprawy wynika, iż powtarzanie V roku studiów akademickich 2012/2013 nastąpiło na pisemny wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2012 r., a zatem zasadność ustalenia opłat nie może być kwestionowana. Skarżący czterokrotnie realizował piąty rok studiów i był informowany o konieczności uiszczenia opłaty za powtarzanie roku. Student nie może skutecznie powoływać się na nieznajomość uchwał podjętych przez senat własnej uczelni. W tym kontekście zarzut skarżącego dotyczący niepoinformowania go przez uczelnię o skutkach powtarzania roku studiów, nie może odnieść oczekiwanego rezultatu. Uchwała nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne stanowi w § 11, iż student może wystąpić z wnioskiem o zwolnienie z opłat w całości lub w części, albo rozłożenie opłat na raty. Podstawą do zwolnienia lub rozłożenia opłaty na raty może być w szczególności osiągnięcie przez studenta wybitnych wyników w nauce lub jego sytuacja materialna, która w czasie studiów uległa istotnemu pogorszeniu. Analiza sytuacji materialnej skarżącego uzasadniała zwolnienie z opłaty do wysokości 20 % za powtarzanie przedmiotów w roku akademickim 2012/2013. Rozstrzygnięcia podejmowane na powyższej podstawie mają charakter uznaniowy, co powoduje, że ich kontrola sądowa jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy i czy dokładnie zostały wyjaśnione okoliczności faktyczne. Sądowa kontrola obejmuje przeto samo postępowanie poprzedzające wydanie decyzji, ale nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania określonego wyboru. Podnoszona przez organ okoliczność, iż skarżący uiścił opłaty i nie jest już studentem, nie stanowiła natomiast podstawy do umorzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.