II SA/Wa 1028/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-18

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną była zgodna z prawem, w szczególności w zakresie oceny testu konkursowego i pracy pisemnej kandydata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz Ministra Sprawiedliwości było prawidłowe. Zarzuty skarżącej dotyczące błędnej oceny testu i pracy pisemnej okazały się niezasadne, a ocena została dokonana zgodnie z przyjętymi kryteriami i przepisami prawa. W związku z tym, decyzja o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną. Skarżąca zarzuciła błędną ocenę pytań testowych oraz pracy pisemnej w konkursie. Minister Sprawiedliwości po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że skarżąca uzyskała niewystarczającą liczbę punktów, aby zostać zakwalifikowana na aplikację, mimo dopuszczenia do drugiego etapu konkursu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.) Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną oddala skargę Minister Sprawiedliwości, decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w zw. z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.), zwanej dalej "u.k.s.s.p.", po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]. o odmowie przyjęcia jej na aplikację ogólną, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że K. K. uczestniczyła w konkursie na aplikację ogólną odbywającym się w 2014 roku. W trakcie konkursu uzyskała łącznie 162 punkty i została umieszczona na liście kwalifikacyjnej kandydatów na aplikację ogólną na 207 pozycji, poza limitem przyjęć ustalonym przez Ministra Sprawiedliwości. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], odmówił przyjęcia K. K. na aplikację ogólną. Od powyższej decyzji K. K. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła błędną ocenę odpowiedzi udzielonych na pytania nr 8, 10, 31 i 92 w części testowej konkursu na aplikację ogólną w rezultacie której nie przyznano jej punktów, a także niewłaściwą ocenę pracy pisemnej stanowiącej drugi etap procedury konkursowej w zakresie rozwiązania kazusu z prawa publicznego, prawa prywatnego i prawa karnego. Minister Sprawiedliwości rozpatrując niniejszą sprawę, ustalił następujący stan faktyczny. K. K. z testu stanowiącego pierwszy etap procedury konkursowej otrzymała 127 punktów (tom I, k. 33, 46, 48, 50, 52, 54). Weryfikacja liczby punktów uzyskanych przez wymienioną przeprowadzona w toku postępowania odwoławczego wykazała, że liczba ta została ustalona prawidłowo (tom II, k. 9). Wbrew stanowisku skarżącej pytania nr 8, 10, 31 i 92 w teście konkursowym zostały sformułowane prawidłowo. Pytanie nr 8 w teście konkursowym miało brzmienie: "Zgodnie z ustawą - Prawo o ustroju sądów powszechnych, kontrolę gospodarowania mieniem Skarbu Państwa przez sąd rejonowy sprawuje: odpowiedz prawidłowa C. dyrektor przełożonego sądu apelacyjnego", zaś skarżąca udzieliła w tym zakresie błędnej odpowiedzi wskazując na odpowiedź oznaczoną jako "B. dyrektor przełożonego sądu okręgowego. Uwzględniając aktualny stan prawny nie można mieć wątpliwości co do tego, która spośród wskazanych odpowiedzi jest poprawna. Odnosząc się do kwestii prawidłowości sformułowania pytania nr 10 należy stwierdzić, że pytanie to dotyczyło wprost procesowych uprawnień asystenta prokuratora, a nie jego umocowania ustrojowego. Odpowiadając na pytanie należało zatem przyjąć, że pozostałe kwestie są zgodne z ustawą. Pytanie to miało brzmienie: "Zgodnie z ustawą o prokuraturze, asystent prokuratora nie może: A. przesłuchać świadku, B. dokonać przeszukania, C. przeprowadzić eksperymentu, D. zasięgnąć opinii biegłego. Jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź oznaczona jako "D", zgodnie z art. 100 a ust. 2 pkt 2 a contrario ustawy o prokuraturze. Wbrew zarzutom pytanie nr 31 tez zostało sformułowane prawidłowo. Pytanie nr 31 w teście konkursowym brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem cywilnym, jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła: A. bez wyznaczenia terminu dodatkowego, B. bez wyznaczenia terminu dodatkowego, tylko wtedy, gdy opóźnienie w wykończeniu dzieła jest zawinione przez przyjmującego zamówienie, C. dopiero po wyznaczeniu przyjmującemu zamówienie dodatkowego terminu na wykończenie dzieła, tylko wtedy, gdy opóźnienie w wykończeniu dzieła jest zawinione przez przyjmującego zamówienie, D. dopiero po wyznaczeniu przyjmującemu zamówienie dodatkowego terminu na wykończenie dzieła, bez względu na zawinienie przyjmującego zamówienie." Jedyną poprawną odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź oznaczona jako "A", zaś skarżąca udzieliła odpowiedzi błędnej wskazując na odpowiedź "B". Stanowisko prezentowane przez skarżącą w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie. Interpretacja art. 635 k.c. nie budzi wątpliwości i oceny tej nie zmienia jednostkowe stanowisko, wyrażone w powołanej w odwołaniu glosie M. Łemkowskiego do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2004 r. Prawidłowa odpowiedź na pytanie nr 31 znajduje się w pkt A, co nie budzi najmniejszych wątpliwości i jest zgodne zarówno z poglądami doktryny, jak i orzecznictwem Sądu Najwyższego. Wbrew stanowisku skarżącej pytanie nr 92 w teście konkursowym zostało sformułowane prawidłowo. Zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości klucz odpowiedzi wskazywał jedyną prawidłową odpowiedź na to pytanie, której skarżąca nie udzieliła. Pytanie nr 92 w teście konkursowym miało brzmienie: "Zgodnie z Kodeksem karnym, sąd ustalając stawką dzienną grzywny bierze pod uwagę, między innymi: A. stopień społecznej szkodliwości czynu, B. wysokość wyrządzonej szkody, C. motywacją i sposób zachowania się sprawcy, D. warunki rodzinne sprawcy. Jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "D", zaś skarżąca udzieliła w tym zakresie błędnej odpowiedzi wskazując na odpowiedź "A". Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 17 września 2014 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 2014 r., poz. 155) ustalił, że warunkiem dopuszczenia do drugiego etapu konkursu na aplikację ogólną w 2014 r. jest uzyskanie co najmniej 120 punktów. W związku z tym, że wynik osiągnięty przez K. K. przekraczał minimum punktowe ustalone wskazanym zarządzeniem, skarżąca została dopuszczona do drugiego etapu procedury konkursowej. Drugim etapem konkursu było sporządzenie pracy pisemnej obejmującej rozwiązanie trzech kazusów - z prawa publicznego, prywatnego oraz karnego. Za swoją pracę skarżąca otrzymała łącznie 35 punktów (tom I, k. 95, 100, 102, 104, 106). Praca skarżącej w zakresie rozwiązania kazusu z prawa publicznego została oceniona przez jednego z członków komisji konkursowej na 14 punktów (tom I, k. 85), przez drugiego zaś na 15 punktów (tom I, k. 82). Ocena przyznana w oparciu o średnią arytmetyczną z tej części pracy wyniosła 14,5 punktu. Skarżąca we wniesionym odwołaniu skutecznie zakwestionowała poprawność wystawienia przez jednego z egzaminatorów oceny rozwiązania kazusu z prawa publicznego w zakresie "wskazania przesłanki odrzucenia skargi z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a." (pkt 1.1. uzasadnienia oceny, k. 82). Jeden z egzaminatorów przyznał zdającej 2 punkty za ten aspekt pracy, drugi zaś 0 punktów, mimo że w ocenie Ministra Sprawiedliwości praca skarżącej zawiera w powyższym przedmiocie wszystkie wymagane od zdającego informacje. Nieprzyznanie jej żadnego punktu za ten aspekt pracy uchybiło przyjętym kryteriom oceny rozwiązania kazusu z prawa publicznego. W pozostałym zakresie zarzuty skarżącej co do nietrafności ocen wystawionych przez komisję konkursową dotyczących rozwiązania kazusu z prawa publicznego są niezasadne. Oceny te - z wyjątkiem wskazanego powyżej elementu jednej z nich - są zgodne z przyjętymi kryteriami oceny (tom I, k. 70v-69, 66-66v) i odzwierciedlają jej wartość merytoryczną (tom I, k. 80-78). Praca skarżącej w zakresie rozwiązania kazusu z prawa prywatnego została oceniona przez jednego z członków komisji konkursowej na 11 punktów (tom I, k. 86-86v), przez drugiego zaś na 12 punktów (tom I, k. 83-83v). Ocena przyznana w oparciu o średnią arytmetyczną z tej części pracy wyniosła 11,5 punktu. Ocena wystawiona przez członków komisji konkursowej za tę część pracy jest zgodna z przyjętymi kryteriami oceny (tom I, k.69v-68, 65-65v) i odzwierciedla jej wartość merytoryczną (tom I, k. 77-76). Skarżąca podniosła, że udzielając odpowiedzi na pytanie pierwsze z kazusu z prawa prywatnego, w zakresie informacji wymaganych w pkt. 1 d uzasadnienia oceny, zrobiła to w sposób wyczerpujący i powinna otrzymać od obu egzaminatorów maksymalną liczbę punktów. Zdająca wprawdzie prawidłowo wskazała, że termin do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu jest terminem zawitym, ale dalej zawarła stwierdzenie "(...) który sąd może brać pod uwagę z urzędu". Takie sformułowanie zostało dostrzeżone przez jednego z egzaminatorów, wskutek czego za ten aspekt pracy otrzymała jeden punkt z dwóch możliwych do uzyskania. Powyższa ocena wystawiona przez egzaminatora jest prawidłowa, ponieważ użyte przez skarżącą sformułowanie "może" nietrafnie wskazywało na stworzenie możliwości, nie zaś nałożenie określonego obowiązki podejmowania działań z urzędu. Praca skarżącej w zakresie rozwiązania kazusu z prawa karnego została oceniona przez obu członków komisji konkursowej na 9 punktów (tom I, k. 84 i 81). Ocena przyznana w oparciu o średnią arytmetyczną z tej części pracy wyniosła 9 punktów. Ocena wystawiona przez członków komisji konkursowej za tę część pracy jest zgodna z przyjętymi kryteriami oceny (tom I, k. 68v-67, 64-63) i odzwierciedla jej wartość merytoryczną (tom I, k. 75-74). Odnosząc się do stanowiska skarżącej należy wskazać, że zarzuty dotyczące pkt. I 1 a i b uzasadnienia oceny (ocena prawna czynu zabronionego opisanego w kazusie) mają charakter polemiczny i nie są zasadne. Zarzut skarżącej dotyczący pkt 1.3. uzasadnienia oceny z rozwiązania kazusu z prawa karnego jest niezasadny. Zdająca twierdzi, że zgodnie z kryteriami oceny pracy pisemnej z kazusu z prawa karnego, za zawarcie w pracy informacji o tym, że w kwalifikacji prawnej przyjętej w akcie oskarżenia nie została wymieniona recydywa specjalna podstawa z art. 64 § 1 k.k. (mimo zaistnienia jej przesłanek), można było uzyskać 3 punkty, tymczasem egzaminatorzy przyznali jej jedynie po 2 punkty. Należy zauważyć, że kryteria oceny pracy pisemnej z kazusu z prawa karnego opracowane przez zespół konkursowy ustalają jedynie ramowe wytyczne dotyczą dopuszczalnej liczby punktów za poszczególne elementy pracy. Kryteria te zostały następnie uszczegółowione przez komisję konkursową w formularzu uzasadnienia oceny. Zgodnie z wytyczną zawartą w ad. 1 pkt 3 Kryteriów oceny punktowana w skali od 0 do 3 punktów była informacja o tym, że "w akcie oskarżenia nie została przyjęta w kwalifikacji prawnej recydywa podstawowa z art. 64 § 1 k.k., mimo spełnienia jej przesłanek". Powyższe kryterium znalazło odzwierciedlenie w formularzu uzasadnienia oceny w dwóch elementach: - w pkt 1.3 "Działanie w warunkach powrotu do przestępstwa określonych w art. 64 § 1 k.k. (recydywa podstawowa) - informacja była punktowana w skali od 0 do 2 punktów; - w pkt 1.5. "Prawidłowość kwalifikacji prawnej czynu (art. 207 § 3 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.)" - informacja o prawidłowej kwalifikacji prawnej była punktowana w skali od 0 do 3 punktów, przy czym dostrzeżenie przez zdającego braku w kwalifikacji prawnej zawartej w akcie oskarżenia "art. 64 § 1 k.k." skutkowało przyznaniem 1 punktu za ten aspekt pracy. Zdająca element ten dostrzegła, dlatego też w pkt I. 3 uzasadnienia jej oceny obu egzaminatorów przyznało jej jeden punkt, zaś w pkt 1.5. uzasadnienia oceny otrzymała odpowiednio od jednego egzaminatora 2, od drugiego 1 punkt. Dywersyfikacja tej ostatniej oceny cząstkowej jest uzasadniona dopuszczalnym zakresem swobody oceniających i wynika ze stopnia wyczerpania tego zagadnienia w pracy skarżącej. Zarzut skarżącej dotyczący pkt. II. 3 uzasadnienia oceny nie jest zasadnym. Wprawdzie zdająca poprawnie wskazała na możliwość odczytania zeznań zmarłego świadka, jednak powinna powołać się na treść przepisu art. 391 § 1 k.p.k., czego nie uczyniła. Zatem przyznanie przez jednego z egzaminatorów jednego punktu za ten aspekt pracy było w pełni uzasadnione. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pkt II. 4. uzasadnienia oceny należy wskazać, że w zadaniu tym punktowane były (w skali od 0 do 2 punktów) informacje o wadliwym przyjęciu (na etapie postępowania sądowego) czynu ciągłego z art. 12 k.k. (istota i konstrukcja przestępstwa trwałego z art. 207 k.k.). Skarżąca wskazała, że "sąd niesłusznie przyjął w kwalifikacji, że S. J. dopuścił się czynu ciągłego (art. 12 k.k.)", jednak nie dokonała wyczerpującego opisu istoty i konstrukcji przestępstwa trwałego, opisując te elementy wyjątkowo lakonicznie, bez pogłębionej analizy teoretycznej tej instytucji. Uzasadniało to przyznanie jej za ten aspekt pracy jedynie po jednym punkcie przez każdego z egzaminatorów, a więc łącznie skarżąca powinna otrzymać 2 punkty. Taką liczbę punktów skarżąca za ten aspekt pracy uzyskała, mimo że jeden z egzaminatorów przyznał jej 0, drugi zaś 2 punkty. Reasumując, ocena wystawiona za ten aspekt pracy w pełni odzwierciedla jej wartość merytoryczną. Należy w tym miejscu wskazać, że kryteria oceny pracy pisemnej są przygotowywane przez zespół konkursowy na podstawie § 5 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U z 2012 r., poz. 1006). W ramach drugiego etapu konkursu kandydaci sporządzają pracę pisemną w której pewne jej elementy podlegają oznaczonej obligatoryjnej punktacji i to niezależnie od uznania oceniającego. Istnieje jednak tzw. margines swobody oceniającego, który jest zależny od jego wiedzy, doświadczenia, indywidualnych wymagań i może przejawiać się w przyjętych przez zespół konkursowy granicach (tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2013 r., I OSK 2396/12). W realiach sprawy ocena pracy K. K. dokonana przez członków komisji konkursowej mieściła się w ustalonych kryteriach oraz nie wykraczała poza zakres swobody oceniania przysługującej egzaminatorom, za wyjątkiem wystawionej przez jednego z egzaminatorów oceny dotyczącej rozwiązania kazusu z prawa publicznego w zakresie pkt 1.1. uzasadnienia oceny. W związku z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyrokach z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 1461/11, oraz z dnia 5 lutego 2013 r., I OSK 2396/12, Minister Sprawiedliwości zwrócił się do członków komisji przeprowadzającej konkurs o zajęcie stanowiska co do merytorycznej trafności zarzutów podniesionych w środku odwoławczym, dotyczących oceny pracy pisemnej zawierającej rozwiązania kazusów. W odpowiedzi na powyższe sędzia M. N. - przewodniczący komisji konkursowej, powołanej do przeprowadzenia konkursu na aplikację ogólną w 2014 roku zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr 128/14/DPrC z dnia 16 czerwca 2014 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 2014 r., poz. 117), wyjaśnił, że "Praca skarżącej została sprawdzona zgodnie z przyjętymi kryteriami [oceny]. Brak jest jakichkolwiek podstaw do zmiany punktacji przyznanej w ramach tych kryteriów. Komisja konkursowa ustalając wyniki II etapu konkursu zaakceptowała oceny opracowań wszystkich trzech kazusów wystawione przez obydwu egzaminatorów i stanowisko to nie może już ulec zmianie. Ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie przewiduje możliwości odwołania się przez kandydata na aplikację ogólną od oceny wystawionej przez komisję konkursową. Prawo odwołania się od decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację nie jest tożsame z prawem odwołania się od konkretnej oceny. Ustawa przewiduje inny sposób ograniczenia arbitralności oceniania przez komisję konkursową. Polega on na tym, że zakodowaną pracę kandydata sprawdza i ocenia niezależnie od siebie dwóch członków komisji, którzy są związani jedynie kryteriami opracowanymi przez zespół konkursowy. Oceny punktowe wystawione osobno za każdy kazus przez obydwu członków komisji są sumowane, a następnie obliczana jest średnia arytmetyczna. Wyliczona średnia stanowi ocenę przyznaną przez komisję. Jeśli zatem członkowie komisji nie popełnili błędów polegających na przyznaniu punktów w sposób sprzeczny z kryteriami i ich oceny nie są obarczone błędami arytmetycznymi, to ocena jest ostateczna i nie może być zmieniona w późniejszym czasie, w szczególności zaś po zdekodowaniu i przypisaniu jej konkretnemu kandydatowi. Przyjęte w ustawie i opisane powyżej rozwiązanie uwzględnia specyfikę oceniania opracowań pisemnych w dziedzinie prawa. Właśnie z uwagi na tę specyfikę ocena pracy zawsze może spotkać się z polemiką. Powołanie w skład zespołu konkursowego oraz komisji konkursowej prawników o dużym doświadczeniu zawodowym i uznanym autorytecie, w połączeniu z mechanizmem ustalenia uśrednionych ocen punktowych daje gwarancję rzetelności wyników konkursu. Celem egzaminu konkursowego jest wyłonienie najlepszych kandydatów do odbywania aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej. Każda praca podlega ocenie w kontekście prac innych kandydatów. Na takim tle została również oceniona praca pisemna skarżącej. Zmiana przez komisją konkursową pytań, propozycji odpowiedzi lub klucza prawidłowych rozwiązań nie jest dopuszczalna. Takie stanowisko przyjęła komisja konkursowa powołaną do naboru na aplikację ogólną w 2014 r., której byłem przewodniczącym. W toku procedowania komisja nie stwierdziła tego rodzaju uchybień ani w teście konkursowym, ani też w kluczu odpowiedzi, mając nadto na uwadze, iż zostały one opracowane przez zespół konkursowy złożony ze specjalistów z poszczególnych dziedzin prawa, a następnie zatwierdzone przez Ministra Sprawiedliwości. Komisja konkursowa, działając na podstawie art. 18 ust. 1 u.k.s.s.p., na posiedzeniu w dniu [...] października 2014 r. sporządziła listę kwalifikacyjną na której K. K. znalazła się na 207. pozycji z wynikiem 162 punkty (tom I, k. 99-92, 111-107). Miejsce to zostało ustalone zgodnie z art. 18 ust. 2 u.k.s.s.p., w myśl którego "O kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez kandydatów z obu etapów konkursu. Jeżeli 2 lub więcej kandydatów uzyska taką samą liczbę punktów, o kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej decyduje liczba punktów uzyskanych z pracy pisemnej, a jeśli liczba punktów uzyskanych z pracy pisemnej jest taka sama, wszystkich tych kandydatów umieszcza się na jednym miejscu na liście kwalifikacyjnej. W przypadku, gdy miejsce na liście kwalifikacyjnej, w którym następuje wyczerpanie limitu, o którym mowa w art. 16 ust. 2, zajmuje więcej niż jedna osoba, limit ulega podwyższeniu o liczbę osób umieszczonych na tym miejscu. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 29 listopada 2013 r. w sprawie naboru na aplikację ogólną w 2014 r. wyznaczył limit 180 miejsc na aplikacji ogólnej. Pozycja K. K. na liście kwalifikacyjnej uniemożliwiała jej przyjęcie na tę aplikację, dlatego też Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zarządzeniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], ogłosił listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną nie uwzględniając jej nazwiska na tej liście (tom. I, k. 125-121). Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. We wniesionej skardze zarzuciła: 1. naruszenie art. 7, art. 11, k.p.a., art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 u.k.s.s.p. w związku z art. 16 ust. 1 u.k.s.s.p. oraz § 5 ust. 2 pkt 2 i 4, § 14 ust. 1, § 15 ust. 2 i 3 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej; 2. naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. przez błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji; 3. naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 11 w związku z art. 140 k.p.a. przez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania w uzasadnieniu wydanej decyzji; 4. naruszenie art. 139 w zw. z art. 8 k.p.a. przez uznanie, że w zakresie zarzutu dotyczącego pkt II.4. uzasadnienia oceny kazusu z prawa karnego skarżąca zamiast zero punktów powinna otrzymać od jednego z egzaminatorów 1 pkt. przy czym nietrafnie wskazano, że przyznanie przez jednego z egzaminatorów 2 punktów a przez drugiego zero daje sumarycznie prawidłową ocenę; 5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły w sytuacji, gdy należało ją uchylić w całości i orzec co do istoty sprawy przez wydanie decyzji o przyjęciu skarżącej na aplikację ogólną. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, niezwłoczne przyjęcie jej na aplikację ogólną oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów. W uzasadnieniu skargi podniosła argumenty jak powołane w odwołaniu, będące polemiką z merytorycznymi ocenami dokonanymi przez komisję poszczególnych części egzaminu dokonanymi przez komisję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy zauważyć, że stanowią one jedynie polemikę z ustaleniami dokonanymi przez organ odwoławczy, który zweryfikował zarówno prawidłowość sformułowania pytań nr 8, 10, 31 i 92, jak i dokonaną przez komisję konkursową ocenę pracy skarżącej z rozwiązania kazusów z prawa publicznego, prywatnego oraz z prawa karnego. Kwestionowane przez skarżącą pytania nr 8, 10, 31 i 92 testu konkursowego zostały opracowane w sposób odpowiadający wymaganiom przewidzianym w § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej. Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia, test konkursowy składa się ze 150 pytań zawierających cztery możliwe odpowiedzi, z których tylko jedna jest odpowiedzią poprawną. Skarżąca nie udzieliła poprawnej odpowiedzi na powyższe pytania, zaś organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeprowadził analizę przepisów stanowiących podstawę kwestionowanych przez nią pytań jednoznacznie wskazując, jakie odpowiedzi są prawidłowe. Dokonując weryfikacji ocen uzyskanych przez skarżącą z części pisemnej konkursu, organ odwoławczy przeprowadził analizę jej pracy z punktu widzenia stawianych przez nią zarzutów, a następnie wyprowadził z niej stanowcze wnioski, zgodne z zasadami logiki oraz wskazaniami wiedzy prawniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Przede wszystkim w kontrolowanej przez Sąd sprawie nie sposób dopatrzyć się naruszenia przez organ I instancji obowiązków związanych z przygotowaniem i przeprowadzaniem konkursu na aplikację ogólną, tj. art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z tym przepisem do zadań Dyrektora Krajowej Szkoły należy m.in. realizowanie zadań związanych z przygotowywaniem i przeprowadzaniem naboru na aplikację ogólną sędziowską i prokuratorską, a także prowadzeniem tych aplikacji oraz przygotowywaniem i przeprowadzaniem egzaminów sędziowskiego i prokuratorskiego. Skarżąca kwestionuje prawidłowość ustalenia wyników konkursu, co jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę w istocie stanowi jedynie pozbawioną merytorycznych argumentów polemikę z ustaleniami tego organu co do prawidłowości ustalenia jej wyniku punktowego uzyskanego w trakcie procedury konkursowej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 16 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską. Trudno również dopatrzeć się naruszenia przez organ odwoławczy przepisów Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie osób przystępujących do konkursu na aplikację ogólną. Zdaniem Sądu, zarówno Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, jak Minister Sprawiedliwości przeprowadzili postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, badając w wystarczający sposób przesłanki na których oparta została decyzja o odmowie przyjęcia skarżącej na aplikację ogólną. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, że Minister Sprawiedliwości w toku postępowania odwoławczego nie zapoznał się z treścią pracy egzaminacyjnej skarżącej. Jak wynika z decyzji organu odwoławczego przedmiotowa praca została poddana szczegółowej analizie pod kątem spełnienia wymagań ustalonych przez zespół egzaminacyjny. Przed wydaniem decyzji administracyjnej organ drugiej instancji podjął próbę zasięgnięcia stanowiska członków komisji konkursowej sprawdzających pracę skarżącej, a następnie dokonał samodzielnej oceny kwestionowanych przez skarżącą kazusów. Poddał również weryfikacji liczbę punktów przyznanych przez członków komisji konkursowej za poszczególne części pracy pisemnej. Tym samym, organ odwoławczy nie ograniczył się tylko do zbadania decyzji organu I instancji czy nie zawiera ona błędów formalnych, ale zgodnie z art. 138 k.p.a. ponownie w całości rozpoznał merytorycznie sprawę skarżącej. Organ II instancji dokonał szczegółowych ustaleń co do prawidłowości ocenienia przez członków komisji konkursowej pracy pisemnej skarżącej. Odniósł się również w wyczerpujący sposób do wszystkich zarzutów odwołania. Dlatego też należy uznać, że wbrew zarzutom skargi, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i rzetelny. Organ mając na uwadze art. 7 i art. 77 k.p.a. podjął wszelkie kroki do wyjaśnienia sprawy, jak również rozpatrzył w wyczerpujący sposób cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, dokonując jego oceny zgodnie z art. 80 k.p.a. Podczas postępowania odwoławczego nie zostały więc naruszone ogólne zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy wyrażone w art. 7 k.p.a oraz zasada zaufania obywatela do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), czy też zasada przekonywania opisana w art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego spełnia również wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu praca pisemna skarżącej z drugiego etapu konkursu, wbrew zarzutowi skarżącej została oceniona zgodnie z przyjętymi przez zespół konkursowy "kryteriami oceny pracy pisemnej". Ponadto organ. pracę pisemną skarżącej zbadał pod kątem jej wartości merytorycznej. W przypadku oceny rozwiązania kazusu z prawa karnego organ odwoławczy uznał, że w zakresie kryteriów wskazanych pkt II.4. uzasadnienia oceny, praca ta zasługuje na jeden punkt. Okoliczności tej nie podważa to, że jeden z egzaminatorów ocenił wyżej wskazany aspekt pracy na zero, drugi zaś na 2 punkty, bowiem ocena tego aspektu pracy wystawiona w oparciu o średnią arytmetyczną w pełni odpowiada wartości merytorycznej rozważań zawartych w tym fragmencie pracy skarżącej. Zgodnie z treścią art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zakres wyrażonego w tym przepisie zakazu reformationis in peius wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji prawnej strony odwołującej się, określonej decyzją organu pierwszej instancji. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją w żadnym zaś wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. W działaniach organu drugiej instancji nie sposób dopatrzeć się pogorszenia sytuacji prawnej skarżącej, skoro ostatecznie Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił przyjęcia jej na aplikację ogólną. Ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprawności merytorycznej oceny lub jednego z aspektów tej oceny, muszą natomiast odpowiadać wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tak więc należy uznać, że przeprowadzone postępowanie odwoławcze wykazało, iż wynik osiągnięty przez skarżącą został ustalony prawidłowo, nie zawiera błędów arytmetycznych, praca została oceniona prawidłowo i zgodnie z przyjętymi kryteriami oceny prac. Tym samym decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącej na aplikację ogólną była zgodna z prawem. Spełnione bowiem zostały przesłanki zawarte w art. 23 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w zw. z treścią art. 16 ust 1 ustawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło