II SA/Wa 1028/24

WyrokWSA w Warszawie2024-12-03

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Ewa Radziszewska-Krupa, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zwolniona z zawodowej służby wojskowej, która prowadzi działalność gospodarczą, może ubiegać się o refundację kosztów szkolenia w ramach pomocy rekonwersyjnej, jeśli celem szkolenia jest uzyskanie nowych kwalifikacji zawodowych niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że prowadzenie działalności gospodarczej przez byłego żołnierza nie pozbawia go prawa do pomocy rekonwersyjnej na cele szkoleniowe. Sąd podkreślił, że celem pomocy jest przygotowanie do funkcjonowania na rynku pracy, co obejmuje również możliwość poszukiwania zajęcia bardziej intratnego lub lepiej odpowiadającego zdolnościom, a nie tylko jednorazowe zaistnienie na rynku.
Stan faktyczny
Były żołnierz zawodowy, J.K., zwrócił się o refundację kosztów szkolenia z obsługi żurawi. Organy odmówiły przyznania pomocy, argumentując, że wnioskodawca już raz skorzystał z pomocy rekonwersyjnej i prowadzi działalność gospodarczą, co świadczy o jego przygotowaniu do rynku pracy. Skarżący zarzucił organom niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o obronie Ojczyzny.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych MON na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych MON z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do pokrycia kosztów szkolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] marca 2024 r., 2. zasądza od Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych MON na rzecz skarżącego J. K. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] J.K. - zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] kwietnia 2022 r. - w dnia [...] lutego 2024 r. wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] o refundację kosztów szkolenia z zakresu obsługi żurawi przewoźnych i przenośnych w wysokości 1 500 zł. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. odmówił przyznania wnioskodawcy prawa do żądanej pomocy podnosząc, że strona już raz z takiej pomocy skorzystała. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych MON decyzją z dnia [...] kwietnia 2024r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu przywołał treść z art. 236 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny. Wyjaśnił, że intencją pomocy rekonwersyjnej w zakresie przekwalifikowania zawodowego jest przygotowanie żołnierzy zawodowych oraz zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, do funkcjonowania na cywilnym rynku pracy poprzez nabycie przez nich niezbędnych uprawnień i kwalifikacji zawodowych. Dalej przypomniał, iż wnioskodawca korzystał już z pomocy rekonwersyjnej w wysokości 599 zł - na mocy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. (uczestniczył w szkoleniu okresowym do bloku C, CE, Cl, CIE). Ponadto dodano, że jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Zainteresowany - jako firma J.K. - prowadzi od [...] lutego 2021 r. działalność gospodarczą z zakresu [...], co świadczy o tym, że jest właściwie przygotowany do cywilnego rynku pracy. W dalszej części rozważań organ wskazał na różnicę pomiędzy doskonaleniem zawodowym - przekwalifikowaniem, a w ogóle możliwością zaistnienia na rynku pracy. W ocenie organu rzeczywistym celem pomocy rekonwersyjnej jest przygotowanie żołnierzy zawodowych do funkcjonowania na cywilnym rynku pracy. Stąd skoro strona prowadząc działalność gospodarczą funkcjonuje samodzielnie na rynku pracy, to w ocenie organu posiada kwalifikacje niezbędne do aktywności zawodowej po zakończeniu służby wojskowej, co wyklucza ją z grona uprawnionych do omawianej pomocy. Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiódł J.K. domagając się jej uchylenia i zarzucając organowi naruszenie art. 236 ust. 8 pkt. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny z (Dz.U. z 2022 r. poz. 655 z późn. zm. - dalej jako "ustawa,,), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę przyznania prawa do pomocy finansowej w ramach rekonwersji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni normy art. 236 ust. 8 pkt. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny z (Dz.U. z 2022 r. poz. 655 z późn. zm.). Zgodnie z jej treścią, w ramach omawianej pomocy, do wysokości limitów, mogą być pokrywane koszty przekwalifikowania zawodowego, rozumianego jako zmiana posiadanych kwalifikacji zawodowych na inne, celem wykonywania nowego zawodu, nabycia nowych kwalifikacji w ramach tego samego zawodu, uzyskania innych kwalifikacji zawodowych niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy, uzyskania certyfikatu, licencji, zdania egzaminu lub uzyskania wpisu na listę uprawnionych do wykonywania zawodu. Sposób sformułowania przywołanej regulacji świadczy o tym, że ustawodawca wyjaśnił w niej sposób rozumienia zwrotu "przekwalifikowanie zawodowe" wskazując, że co do zasady polega ono na zmianie posiadanych kwalifikacji zawodowych. W dalszej części omawianego przepisu prawodawca podał też to, jakie cele mają zostać zrealizowane w wyniku owego przekwalifikowania wymieniając je w sposób enumeratywny jako : - wykonywanie nowego zawodu, - nabycie nowych kwalifikacji w ramach tego samego zawodu, - uzyskanie innych kwalifikacji zawodowych niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy, - uzyskanie certyfikatu, licencji, zdanie egzaminu lub uzyskanie wpisu na listę uprawnionych do wykonywania zawodu. Odkodowując powyższy przepis pamiętać należy o tym, że wszystkie w/w cele przekwalifikowania, mają byt samodzielny i niezależny od pozostałych. Stąd działaniem nielogicznym i sprzecznym z zasadami prawidłowej legislacji a nawet z założeniem o racjonalności ustawodawcy byłoby dopuszczenie możliwości wyjaśniania rozumienia jednego z rezultatów przekwalifikowania, przy użyciu części składowych definicji odnoszącej się do innego z wymienionych rezultatów. Stąd, w ocenie tut. Sądu niewłaściwym, a wręcz sprzecznym z wolą ustawodawcy było działanie organu polegające na odnoszeniu przesłanki "niezbędności dla funkcjonowania na rynku pracy", do wszystkich pozostałych celów przekwalifikowania wymienionych przez ustawodawcę. Nawet zaś hipotetycznie przyjmując, że dopuszczalne byłoby ocenianie wszystkich celów przekwalifikowywania zawodowego, przez pryzmat przesłanki "niezbędności dla funkcjonowania na rynku pracy", to nie sposób abstrahować od tego, że owo "funkcjonowanie" jest pojęciem niezmiernie szerokim. Dotyczy bowiem zarówno czasu teraźniejszego jak i przyszłego. Okolicznością nie wymagającą dowodu jest zaś to, ze sytuacja na rynku pracy podlega ciągłym fluktuacjom, a więc nie jest niczym stałym. Wbrew temu co zdaje się sugerować organ, ustawodawca formułując omawianą regulację nie odnosił się w niej w czasie dokonanym wyłącznie do przeszłości. Nie posłużył się przecież zwrotem niezbędności do "jednorazowego zaistnienia na rynku pracy". Stąd okoliczność, że wnioskodawca działa już na owym cywilnym rynku pracy, nie pozbawia go możliwości poszukiwania zajęcia bardziej intratnego lub bardziej odpowiadającego jego zdolnościom, zainteresowaniom czy wykształceniu. W rezultacie nie pozbawia go możliwości domagania się uzyskania pomocy rekonwersyjnej na tenże cel. Ustawodawca zredagował bowiem wyłącznie dwa ograniczenia w przyznawaniu omawianej pomocy tj. upływ dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (art.236 ust.5 ust. o O.O.) i limity kwotowe (art.236 ust.8 pkt.1 w zw z ust.10 ust. o O.O.). Jeśli więc tylko wnioskodawca nie przekroczył w/w ustawowego terminu, nie wykorzystał wcześniej przysługującego mu limitu w całości, a przekwalifikowanie którego dotyczy wniosek o zwrot kosztów realizuje jeden z celów uszczegółowionych w art.236 ust.8 pkt.1 ustawy o obronie Ojczyzny, to brak jest powodów dla nieuwzględniania takiego żądania byłego żołnierza. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt. 1 wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz.935). O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz.935). Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany zastosować się do sposobu rozumienia prawa zaprezentowanego w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło