II SA/Wa 1029/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia części zadłużenia z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], którą to decyzją organ orzekł o odmowie umorzenia części zadłużenia w kwocie 11. 697,10 zł z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków finansowych na podjęcie działalności gospodarczej. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) W motywach uzasadnienia organ podał, że w dniu [...] grudnia 2004 r. pomiędzy Z. K. a Prezydentem [...] – Urzędem Pracy [...] została zawarta umowa o przyznaniu Z. K., jako osobie bezrobotnej, jednorazowych środków pieniężnych, w kwocie 10. 000 zł na podjęcie działalności gospodarczej. Wskazał również, że umowa ta została wypowiedziana Z. K. w związku z niedotrzymaniem przez niego warunków umowy, tj. brakiem spłaty zadłużenia. Organ wyjaśnił, że w związku z brakiem spłaty zadłużenia wystąpił z pozwem do Sądu Rejonowego [...], który wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...], zasądził od Z. K. na rzecz organu kwotę 11. 743,80 zł wraz z odsetkami oraz kwotę 3. 036,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W dniu [...] listopada 2009 r. Z. K. wniósł do organu prośbę o umorzenie części należności głównej, w kwocie (4. 743,80 zł) odsetek i kosztów postępowania. Jednocześnie wniósł o rozłożenie pozostałej należności głównej, w kwocie 7. 000 zł, na 20 rat. Uzasadniając odmowę umorzenia części należności głównej, odsetek i kosztów postępowania oraz rozłożenia pozostałej należności (7. 000,00 zł) na 20 rat, organ podał, że Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Rada Zatrudnienia [...] negatywnie zaopiniowała umorzenie części przyznanych środków oraz rozłożenie kwoty 7. 000,00 zł na 20 rat. Wskazał też, że stosownie do art. 46 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osoba, która otrzymała z Funduszu Pracy jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej jest obowiązana dokonać zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami, jeżeli prowadziła działalność gospodarczą (...) przez okres krótszy niż 12 miesięcy albo naruszone zostały inne warunki umowy dotyczące przyznania tych środków. Wyjaśnił, że stosownie do art. 76 ust. 7 ustawy o promocji (...) Starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli nastąpiła jedna z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Przy czym umorzenie tych należności może nastąpić tylko i wyłącznie po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia, która Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. zaopiniowała negatywnie umorzenie tych należności. W związku z negatywną opinią rady w przedmiocie umorzenia zadłużenia organ odmówił również rozłożenia części zadłużenia, w kwocie 7. 000,00 zł, na raty. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z. K. do tutejszego Sądu. W uzasadnieniu skargi Z. K. podniósł, że wydatkował całą otrzymaną kwotę 10. 000,00 zł zgodnie z jej przeznaczeniem, tj. na przedmioty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjaśnił, że został wprowadzony w błąd przez byłego Dyrektora Urzędu Pracy p. M. R., który w dniu [...] marca 2006 r. wyraził ustną zgodę na rozliczenie faktur do dnia [...] kwietnia 2006 r. Wskazał, że po tej rozmowie udał się do sklepu, zakupił sprzęt komputerowy, a następnego dnia złożył w Urzędzie Pracy pismo, w którym przedstawił już poniesione wydatki oraz kosztorys planowanych wydatków. Na powyższe pismo otrzymał odpowiedź, która stanowiła zaprzeczenie wcześniejszych zapewnień o wyrażeniu zgody. Skarżący podkreślił, że poczuł się zmanipulowany, oszukany, a działanie Dyrektora M. R. naraziło go na dodatkowe koszty. Podniósł również, że z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł w terminie podjąć działalności gospodarczej i dokonać rozliczeń z otrzymanych środków. Wskazał na trudności zatrudnienia w firmie [...] oraz na przyczyny zdrowotne, związane z wypadkiem, unieruchomieniem nogi w gipsie, kilkumiesięczną rehabilitację. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę przyznania bezrobotnemu dotacji z Funduszu Pracy stanowi art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), zgodnie z którym dotacja na rzecz bezrobotnego na podjęcie działalności gospodarczej udzielana jest na podstawie umowy pomiędzy starostą jako udzielającym dotacji a bezrobotnym jako beneficjentem tej formy aktywizacji zawodowej. Zawarcie umowy jest cywilnoprawną, dwustronną czynnością prawną, a zatem wszelkie roszczenia z niej wynikające nie mogą być dochodzone w trybie administracyjnym (przez wydanie decyzji jako jednostronnego, indywidualnego, władczego aktu organu administracji publicznej), lecz właściwym dla rozstrzygnięcia sporów wynikających z takiej umowy jest sąd powszechny. Jakkolwiek dochodzenie roszczeń z tytułu zawartej umowy następuje w drodze postępowania cywilnego, to w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprowadzono możliwość zastosowania przez organ ulg w spłacie należności. W myśl art. 76 ust. 7 ww. ustawy starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek : 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundacje lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Łączna wykładnia przepisu art. 76 ust. 7 i art. 46 ust. 1 ustawy o promocji (...) prowadzi do wniosku, że starosta może rozłożyć na raty (umorzyć) nienależnie pobrane świadczenie, o którym mowa w art. 46 ust. 2 i 3: a) po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia albo b) jeżeli wystąpiła jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy. W rozpatrywanej sprawie organ, odmawiając rozłożenia na raty pobranych należności (II SA/Wa 1030/10), umorzenia części należności, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że powiatowa rada zatrudnienia negatywnie zaopiniowała wnioski skarżącego. Uzasadnienia decyzji organu I i II instancji w ogóle nie odnoszą się do przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4, a mianowicie, czy: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z wyjaśnień skarżącego zawartych w skardze oraz złożonych na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. wynika, że Z. K. w dacie zawarcia umowy utrzymywał się z zasiłku (do dnia dzisiejszego utrzymuje się z zasiłku). Jest osobą samotną, bez rodziny, nie posiada żadnych nieruchomości ani majątku trwałego. Posiada status osoby bezrobotnej. Ponownie rozpatrując sprawę, organ dokona zatem ustaleń i oceny w zakresie zaistnienia przesłanek, określonych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy o promocji zatrudnienia (...). Przeprowadzi postępowanie dowodowe, co do ich zaistnienia i uzasadni wydaną decyzję, stosownie do wymogów określonych w art. 107 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w punkcie I uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie podjęto w punkcie II, stosownie do art. 152 ww. ustawy.