II SA/Wa 1031/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. B., J. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. K. B. działająca w imieniu własnym oraz swojego męża J. B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w prowadzonym uprzednio postępowaniu zostały pominięte okoliczności faktyczne, które wówczas istniały, bądź też okoliczności, które wyszły na jaw po wydaniu powyższej decyzji. Wyjaśniła, iż jej stan zdrowia pogorszył się na tyle, że wymaga stałej opieki lekarskiej. Podała, że wraz z mężem w dalszym ciągu zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, oraz że lokal ten jest przez nich remontowany. Wskazała również, że obejmując ten lokal wpłacona została przez nich kaucja, która nie została zwaloryzowana i zwrócona. Ponadto wyjaśniła, iż otrzymała odmowną odpowiedź na podanie w sprawie wykupienia mieszkania. Wyrokiem z dnia 6 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1960/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując skargę K. i J. B. uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Sąd stwierdził, że organy administracji publicznej rozpatrując wniosek K. i J. B. naruszyły przepisy prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wyjaśnił, że merytoryczne badanie podanych przez stronę podstaw wznowienia, może być dokonane dopiero po wcześniejszej ocenie kwestii formalnych związanych ze złożonym wnioskiem o wznowienie postępowania. Tymczasem orzekające w tej sprawie organy zupełnie pominęły formalny etap badania wniosku o wznowienie, a więc to, czy powołane podstawy wznowienia mają w istocie charakter podstaw wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz to, czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził również, iż wątpliwości co do wystąpienia podstaw wznowienia postępowania organ winien usuwać po wydaniu postanowienia o wznowieniu, niemniej jednak by mogło do tego dojść należy wpierw zbadać termin do wniesienia podania, który w przypadku nowych okoliczności faktycznych wynosi jeden miesiąc liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Rozpoznając ponownie wniosek K. i J. B. [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności, nie stanowią przesłanek wznowienia określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. [...] Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że wskazywane przez stronę dowody bądź istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi (świadectwo służby, zaświadczenie o wpłaconej kaucji mieszkaniowej), albo też dowody te nie istniały w dniu wydania decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 1996 r. (wnioski o wykup lokalu, stan zdrowia strony, pisma z Komendy Wojewódzkiej Policji w K. oraz Komendy Głównej Policji). Organ podniósł również, że podanie o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. [...] Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, iż to na stronie postępowania ciąży obowiązek udowodnienia dochowania terminu do złożenia podania w tym zakresie. W sprawie tej natomiast wnoszący podanie o wznowienie postępowania nie wykazali, że podanie zostało złożone w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji K. i J. B. zakwestionowali ustalenia organu I instancji wskazujące na uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienia postępowania. Wskazali, że [...] Komendant Wojewódzki Policji, mając wątpliwości, co do zachowania terminu do wniesienia podania w tym zakresie, nie wezwał ich do wykazania, iż podanie to zostało wniesione w terminie. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/86 organ wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 5, pkt 7, oraz pkt 8 k.p.a. Podniósł również, że okoliczności wskazywane przez stronę, jako podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, mają charakter ciągły i były znane organowi I instancji bądź w chwili wydawania decyzji o opróżnieniu lokalu, bądź utrwalone zostały w aktach sprawy już później. Komendant Główny Policji zwrócił również uwagę, iż okoliczności te były już powoływane w piśmie K. B. z dnia [...] października 2004 r. skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w K. Z faktu tego organ wywodzi, iż już w dacie wniesienia tego pisma strona wiedziała o okolicznościach wskazywanych przez nią jako podstawa wznowienia w niniejszej sprawie. W tej sytuacji zdaniem organu mają zastosowanie przepisy art. 148 § 1 oraz 149 § 3 k.p.a., uzasadniające odmowę wznowienia postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. i J. B. wnieśli o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że postępowanie w ich sprawie prowadzone było z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Zdaniem skarżących organ pominął przedstawiane we wniosku o wznowienie postępowania dowody, a także inne dowody, których jednakże w skardze nie wskazują, a które ich zdaniem dają podstawę do wznowienia. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji powołał się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie wznowieniowego postępowania, uregulowanym w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), które jest postępowaniem nadzwyczajnym, stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w sprawie, w pierwszej instancji bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie do treści art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), biegnie natomiast od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 1996 r. w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego podnieśli, że w prowadzonym uprzednio postępowaniu zostały pominięte okoliczności faktyczne, które wówczas istniały, bądź też okoliczności, które ujawniły się już po wydaniu decyzji. Żądanie swoje oparli więc na podstawie wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W przypadku tej podstawy wznowieniowej, stosownie do treści art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania strona winna wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę, a ocena dowodów w tej mierze podlega swobodnej ocenie organu. Organ może więc uznać za dostateczny dowód w postaci oświadczenia strony (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 671). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że we wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie skarżący nie zawarli żadnej informacji na temat daty, w której dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Jako okoliczności stanowiące podstawę wznowienia skarżący wskazali: pogarszający się stan zdrowia K. B., zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu oraz jego remontowanie przez skarżących, wpłacenie, przy objęciu tego lokalu, kaucji, która nie została zwaloryzowana i zwrócona, a także odmowną odpowiedź organu na podanie w sprawie wykupienia mieszkania. W znajdującym się w aktach sprawy piśmie skarżących z dnia [...] października 2004 r., skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w K., poruszone zostały kwestie stanu zdrowia K. B. oraz podniesiona została okoliczność wpłacenia kaucji. Dowodzi to temu, iż okoliczności te były znane skarżącym na ponad siedem miesięcy przed datą złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odnośnie zaś okoliczności zamieszkiwania skarżących w przedmiotowym lokalu oraz przeprowadzania przez nich remontów, to stwierdzić należy, iż są to okoliczności, które ze swej specyfiki mają charakter ciągły. Zauważyć należy, iż skarżący we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności te określili właśnie jako okoliczności ciągłe, używając sformułowań: "nadal zamieszkujemy to mieszkanie" oraz "zajmowane mieszkanie jest przez nas remontowane". Skarżący nie wskazali tu na żaden konkretny okres zamieszkiwania, czy też przeprowadzenie remontu w określonej dacie. Takie ujęcie tej okoliczności nie pozwala na przyjęcie żadnej konkretnej daty, w której miałoby nastąpić jej ujawnienie. Dodać również należy, że fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu był już powoływany we wnoszonych przez skarżących pismach w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego (pismo z dnia [...] września 2001 r., karta nr 197-198, pismo z dnia [...] października 2000 r., karta nr 168-169, tom I akt). Nie sposób więc przyjąć, iż była to okoliczność, która ujawniła się w terminie 1 miesiąca przed datą złożenia wniosku o wznowienie postępowania, tj. przed datą [...] czerwca 2005 r. Analizując natomiast kwestię odmownej odpowiedzi organu w sprawie wniosków skarżących o wykup lokalu przy ul. [...] w K., podnoszonej w podaniu o wznowienie postępowania, należy zauważyć, że taką odpowiedź skarżący otrzymali już w piśmie Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2003 r. (kopia pisma dołączona do wniosku skarżących z dnia [...] sierpnia 2005 r. o wznowienie postępowania, skierowanego do Komendanta Miejskiego Policji w K.). Odpowiedź ta została udzielona więc na ponad dwa lat przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe należy podnieść, że ustalenia organu wskazujące, iż wniosek skarżących o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. są prawidłowe. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu od decyzji organu I instancji, organ ten postąpił prawidłowo nie poprzedzając swojej decyzji wezwaniem skarżących do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania, poprzez wykazanie, iż wniosek ten został złożony w terminie. Niedochowanie przez skarżących terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przedstawione w tym wniosku okoliczności nie budziło bowiem wątpliwości. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.