II SA/Wa 1032/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] , działając na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.); art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5 z późn. zm.), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. Nr 136, poz. 1118 z późn. zm.) w związku z art. 11, 12 ust. 1 i 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r., dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. U. UE L 284 z dnia 30 października 2009 r.), utrzymał w mocy decyzję Marszałka [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] , w sprawie odmowy W. D. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. W dniu 7 grudnia 2011 r. W. D. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] (PUP). Następnie w dniu 9 grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] (WUP) wpłynął, przekazany przez PUP, wniosek W. D. o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z zaliczeniem okresu ubezpieczenia spełnionego w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Wielkiej Brytanii). W aktach sprawy znajdowało się oświadczenie strony z dnia [...] grudnia 2011 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, dotyczące jej pobytu za granicą, a także dokumenty finansowe potwierdzające zatrudnienie na terytorium Wielkiej Brytanii. W dniu 12 grudnia 2011 r. WUP wystąpił na dokumencie SED U001 do brytyjskiej instytucji właściwej z prośbą o potwierdzenie okresu ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek bezrobotnego w Wielkiej Brytanii. W dniu 18 stycznia 2012 r. do WUP wpłynął powyższy dokument potwierdzający okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia, spełniony przez bezrobotnego w Wielkiej Brytanii od 10 kwietnia 2005 r. do 10 kwietnia 2011 r. W dniu 26 stycznia 2012 r. WUP wystąpił do bezrobotnego z prośbą o uzupełnienie oświadczenia dotyczącego sposobu rozwiązania ostatniej umowy o pracę. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W dniu [...] lutego 2012 r. Marszałek Województwa [...] wydał decyzję o odmowie przyznania W. D. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, z uwagi na fakt, że łączny okres ubezpieczenia bezrobotnego w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji był niewystarczający do spełnienia przesłanki wynikającej z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Od powyższej decyzji W. D. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Dodatkowo poinformował, że pracował w Wielkiej Brytanii do dnia 28 sierpnia 2011 r., na dowód czego przedłożył dokumenty P45, a także do swojego odwołania dołączył oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, dotyczące sposobu rozwiązania ostatniej umowy o pracę. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpoznaniu powyższego odwołania, w decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że w świetle zebranego materiału dowodowego poważne wątpliwości organu II instancji budzi uznanie W. D. za osobę, która podczas pracy za granicą posiadała miejsce zamieszkania w Polsce. Zgodnie z art. 61 ust. 1 rozporządzenia 883/2004, bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE). W myśl art. 61 ust. 2 ww. rozporządzenia, uwzględnienie okresów ubezpieczenia spełnionych za granicą może nastąpić wyłącznie pod warunkiem spełnienia przez bezrobotnego ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium państwa, w którym ubiega się on o zasiłek. W rozpatrywanej sprawie bezrobotny ubiega się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że ostatni okres ubezpieczenia spełnił on na terytorium Wielkiej Brytanii. W związku z powyższym, zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, okres ten nie może być co do zasady uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. W myśl art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, uwzględnienie przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski okresów ubezpieczenia spełnionych przez bezrobotnego na obszarze Wielkiej Brytanii jest możliwe tylko pod warunkiem spełnienia przez niego ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce albo zastosowania wobec niego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia. Jak wykazano powyżej, strona nie może być uznana za osobę posiadającą podczas pracy na terytorium Wielkiej Brytanii miejsca zamieszkania w Polsce - a tym samym nie może zostać objęta postanowieniami preferencyjnego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. Organ wskazał, że bezrobotny nie spełnił również ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności, a także fakt, że strona nie udokumentowała żadnych, spełnionych na terytorium Polski w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP, okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych w rozumieniu art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie jest możliwe przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ponieważ została ona wydana na błędnych ustaleniach faktycznych oraz wydano ją z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 7 kpa, art. 77 kpa oraz 107 § 3 kpa. Ponadto wniósł o powołanie na świadków rodziców G. i W. D. na okoliczności wymienione w skardze oraz przyjaciół, z którymi były robione zdjęcia w latach pracy skarżącego za granicą, gdy ich odwiedzał w Polsce. Przedstawił na powyższe okoliczności zdjęcia oraz wypis z aktu notarialnego, z którego wynika, że nabył on w dniu [...] stycznia 2007 r. nieruchomość położoną w [...] gmina [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga W. D. analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 145 § 1 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tzn. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z cytowanym powyżej przepisem do ziszczenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b dającej podstawę do wznowienia postępowania, dojdzie w sytuacji łącznego wystąpienia powyższych okoliczności: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe; 2) istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej; 3) "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję" (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2009, str. 718 i nast.). Orzecznictwo sądowe wskazuje ponadto, że okoliczności i dowody, o których mowa w omawianym przepisie, musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. (...). Nowe okoliczności, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Przy czym wystarczy, że w sprawie pojawią się tylko nowe okoliczności, których ujawnienie może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2000 r., I SA/Lu 9/00, LEX nr 51768, wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., III RN 125/99, Prok. i Pr.-wkł. 2000, nr 5, s. 36). W rozpoznawanej sprawie skarżący dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a więc po wydaniu ostatecznej decyzji, zgłosił fakty i okoliczności, które istniały już wcześniej (dowodzą faktów, które miały miejsce pomiędzy 2005 a 2011 r.), ale organowi nie były znane. Przedstawił bowiem zdjęcia, na których, jak twierdzi skarżący, znajduje się on i jego znajomi, rodzina, podczas jego pobytu w Polsce pomiędzy 2005 a 2011 r., ponadto dołączył również wypis z aktu notarialnego, na okoliczność tego, że w dniu [...] stycznia 2007 r. nabył nieruchomość. Zgłosił też wniosek o przesłuchanie świadków. W ocenie Sądu powyższe dowody i okoliczności faktyczne mogą mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Organ odmówił skarżącemu przyznania żądanego świadczenia w oparciu o przepisy art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.); art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5 z późn. zm.), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. Nr 136, poz. 1118 z późn. zm.) w związku z art. 11, 12 ust. 1 i 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. U. UE L 284 z dnia 30 października 2009 r.), wskazując, że skarżący, w jego ocenie, nie może być uznany za osobę, która podczas pracy za granicą posiadała miejsce zamieszkania w Polsce, co z kolei, stosownie do treści art. 65 ust 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 ma wpływ na jego uprawnienie do przedmiotowego zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z ust. 3 decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które, w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz. Urz. UE C 106 z dnia 24 kwietnia 2010 r.), do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy się oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009, tj.: a) czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich; b) sytuację danej osoby, w tym: (i) charakter i specyfikę wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę; (ii) jej sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne; (iii) prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym; (iv) w przypadku studentów - źródło ich dochodu; (v) jej sytuację mieszkaniową, zwłaszcza informację, czy sytuacja ta ma charakter stały; (vi) państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (art. 11 ust. 1 rozporządzania 987/2009). W przypadku, gdy uwzględnienie poszczególnych kryteriów w oparciu o istotne okoliczności wymienione w ust. 1 nie doprowadzi do osiągnięcia porozumienia przez zainteresowane instytucje, zamiar danej osoby, taki jaki wynika z tych okoliczności, a zwłaszcza powody, które skłoniły ją do przemieszczenia się, są uznawane za rozstrzygające dla ustalenia jej rzeczywistego miejsca zamieszkania (art. 11 ust. 1 rozporządzania 987/2009). Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, na podstawie których organ ocenia miejsce zamieszkania bezrobotnego, która to ocena ma bezpośredni wpływ na przyznanie bądź nie przedmiotowego świadczenia, należy stwierdzić, że przedstawione przez skarżącego okoliczności i dowody w skardze mogą niewątpliwie wpłynąć na tę ocenę, a tym samym na rozstrzygnięcie sprawy. Dlatego też, zarówno organ I, jak i II instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy weźmie pod uwagę powyższe okoliczności i wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego, ponownie oceni, czy skarżący spełnił wszystkie wymagania do przyznania mu przedmiotowego świadczenia i wyda rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.