II SA/Wa 1032/22

WyrokWSA w Warszawie2022-10-18

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych (art. 8a ustawy zaopatrzeniowej) wobec funkcjonariusza, który pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego przez ponad 34% okresu służby, mimo posiadania odznaczeń państwowych i rzetelnego wykonywania obowiązków po 1989 r.?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nieprawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej, ponieważ zignorował wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku, w szczególności dotyczące konieczności uwzględnienia odznaczeń państwowych przy ocenie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ nie wykazał bezpośredniego zaangażowania skarżącego w realizację zadań państwa totalitarnego ani popełnienia przez niego czynów niedozwolonych, naruszając tym samym przepisy k.p.a. i związanie poprzednim orzeczeniem sądu.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. wnioskował o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 8a ustawy zaopatrzeniowej), argumentując, że jego służba po 1989 r. była wystarczająca do przyznania emerytury w pełnej wysokości. Minister odmówił, uznając, że ponad 34% służby na rzecz państwa totalitarnego wyklucza "krótkotrwałość" i że członkostwo w PZPR świadczy o utożsamianiu się z ustrojem totalitarnym. WSA uchylił poprzednią decyzję, wskazując na konieczność oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku" z uwzględnieniem odznaczeń. Minister ponownie odmówił, ponownie ignorując wskazania sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, Protokolant ref.staż. Maria Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga M. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. (data wpływu do organu – [...] października 2017 r.) M. M. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący) zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: Minister, organ) o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm., zwana dalej: ustawa zaopatrzeniowa). W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wnioskodawca przedstawił przebieg swojej służby. Wskazał, że służbę w Wojskach Ochrony Pogranicza rozpoczął dnia [...], na stanowisku [...] Granicznej Placówki Kontrolnej w [...], a zakończył dnia [...] na stanowisku [...] w Granicznej Placówce Kontrolnej w [...]. Do jego obowiązków należały czynności związane z ochroną morskiej granicy państwowej, polegające na kontroli ruchu granicznego osób, towarów oraz środków transportu. Po pozytywnej weryfikacji, wnioskodawca od dnia [...] maja 1991 r. kontynuował służbę graniczną w nowo powstałej formacji - Straży Granicznej. Za zaangażowanie i bardzo dobre wyniki w służbie był wielokrotnie wyróżniany, w tym odznaczeniami państwowymi: Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Złotym Za Długoletnią Służbę. Wnioskodawca przeszedł na emeryturę w wieku [...] lat, po 32 latach pełnienia służby granicznej, z czego 20 lat przypada po 1989 r. W uzupełnieniu wniosku skarżący podał, że sytuacja zdrowotna jego żony powoduje konieczność ponoszenia stałych, znacznych wydatków na leczenie, opiekę i lekarstwa. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Minister, działając na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, orzekł o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie organu, że skarżący nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Organ ustalił, że skarżący został zwolniony ze służby w Straży Granicznej w dniu [...] i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Podał, iż z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwany dalej: IPN), tj. informacji o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 19 maja 1979 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. 11 lat, 2 miesiące i 13 dni. Całkowity okres jego służby wynosi 32 lata, 6 miesięcy i 13 dni. Zdaniem organu w sytuacji, w której wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 11 lat, 2 miesięcy i 13 dni, co stanowi ponad 34% ogółu jego służby, nie może być mowy o krótkotrwałości, ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym, tym samym pierwsza przesłanka powołana w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nie została spełniona. Wobec faktu, że znaczna część służby wnioskodawcy pełniona była na rzecz totalitarnego państwa, organ uznał, że nie jest władny zastosować uprawnienia wynikającego z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Wyrokiem z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1533/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżącego na powołaną wyżej decyzję, orzekł o jej uchyleniu. Podstawę stanowiło ustalenie przez Sąd, iż rozpoznając sprawę organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Sąd wskazał, iż nie kwestionuje oceny dokonanej przez organ w aspekcie uregulowania zawartego w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Samo jednak przyjęcie przez organ, iż w sprawie nie występuje element "krótkotrwałej służby na rzecz państwa totalitarnego" nie jest wystarczające do wydania decyzji odmownej, jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kwestia ta musi bowiem zostać oceniona w aspekcie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", czego w zaskarżonej decyzji brak. W wytycznych sformułowanych dla organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd nakazał ustalenie istotnych w tej sprawie okoliczności faktycznych, a następnie dokonanie ich oceny pod kątem spełnienia przez skarżącego przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Zaznaczył przy tym, że wskazane w tym przepisie kryteria organ oceni przez pryzmat przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ musi rozważyć, w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku", podniesione przez skarżącego we wniosku zarówno okoliczności jego służby na rzecz totalitarnego państwa, jak służby w demokratycznej Polsce, w tym otrzymane od Prezydenta RP odznaczenia i medale: Srebrny i Brązowy Krzyż Zasługi oraz Medal Złoty za Długoletnią Służbę. Przypomniał, że z przepisu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 138) wynika, że Krzyż Zasługi jest nagrodą dla osób, które położyły zasługi dla Państwa lub obywateli, spełniając czyny przekraczające zakres ich zwykłych obowiązków, a przynoszące znaczną korzyść Państwu lub obywatelom. Ponadto rozstrzygając ponownie w przedmiotowej sprawie, organ jest zobligowany do zastosowania się do argumentacji prawnej przywołanej w uzasadnieniu. Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. Minister, działając na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, orzekł o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu podjętej decyzji - po przedstawieniu uprzednio poczynionych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy organ podał, że kopie kompletnych akt osobowych przekazanych przez IPN nie zawierają dokumentów wskazujących, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe po dniu [...] września 1989 r. Z informacji o przebiegu służby ww. przekazanej przez Komendanta Głównego Straży Granicznej wynika, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wskazują na to informacje zawarte m.in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. Ww. wielokrotnie otrzymał zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz był wyróżniany nagrodami pieniężnymi. Za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych wnioskodawca został odznaczony Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Złotym Za Długoletnią Służbę. W analizowanych materiałach nie odnaleziono informacji o wymierzonych wobec ww. karach dyscyplinarnych oraz prowadzonych postępowaniach karnych lub karno-skarbowych. Brak jest również dokumentów potwierdzających udział wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Wskazując treść art. 8a ustawy zaopatrzeniowej – Minister podał, że ww. przepis nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej. Przesłanki te są nieostre, co oznacza uznaniowy charakter postępowania. Organ przeanalizował przesłanki "krótkotrwałości" i "rzetelności wykonywania zadań i obowiązków" po dniu [...] września 1989 r. "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". Podał, iż jego zadaniem było stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ podał, że w analiza dokumentacji zgromadzonej w prowadzonym postępowaniu wykazała, że całkowity okres służby ww. wynosi 32 lata, 6 miesięcy i 13 dni. W sytuacji, w której wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 11 lat, 2 miesięcy i 13 dni, co stanowi ponad 34% ogółu jego służby, nie może być mowy o krótkotrwałości, ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym. Powyższe oznacza, że przesłanka określona w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej nie została spełniona. W zakresie oceny przesłanki uwzględnionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, Minister zaznaczył, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po dniu [...] września 1989 r. Z zebranej dokumentacji wynika, iż ww. w toku pełnionej służby posiadał pozytywne opinie służbowe, wielokrotnie był wyróżniany, a także podwyższano mu dodatki służbowe do uposażenia. Ponadto, za wzorowe pełnienie służby wnioskodawca został uhonorowany Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Złotym Za Długoletnią Służbę. Tym samym uznał, że przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej została spełniona. Odnosząc się do oceny przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" organ jako kluczowy uznał fakt, iż wnioskodawca utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że opinia okresowa od dnia [...] grudnia 1980 r. do dnia [...] listopada 1983 r. zawiera następujące sformułowania: "Posiada właściwą postawę ideowo-polityczną. Bierze aktywny udział w wcielaniu idei socjalizmu w życie oraz wykazuje gotowość do ich obrony. Cechuje go patriotyzm i internacjonalizm. Jest aktywnym członkiem partii. Przyczynia się do krzewienia ideologii marksistowsko-leninowskiej. Posiada skrystalizowany światopogląd materialistyczny." Powyższe wskazuje na przemyślany i świadomy wybór określonej drogi życiowej i zawodowej. Zdaniem Ministra służbę pełnioną przez skarżącego, w ramach trwającego wówczas ustroju państwa totalitarnego, z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawnego, należy ocenić negatywnie, wskazując jednocześnie na słuszność w objęciu wnioskodawcy restrykcjami uregulowanymi w art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Jednocześnie z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że ww. był aktywnym członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Organ podkreślił, że członkostwo w PZPR było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca przystąpił do PZPR, to niewątpliwie nawiązał nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Odnosząc się do wskazania wniosku Minister stwierdził także, że kwestia aktualnej, indywidualnej sytuacji finansowej byłego funkcjonariusza, nie może mieć znaczenia dla rozpoznania sprawy. Możliwość wyłączenia stosowania ogólnych reguł uposażenia, w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, prawodawca powiązał generalnie z okolicznościami pełnienia służby, czy to na rzecz totalitarnego państwa (w tym kwestia krótkotrwałości), bądź w okresie funkcjonowania państwa demokratycznego (kwestia rzetelności, w tym narażenie życia i zdrowia). Prawodawca przewiduje przy tym szczególne przypadki przyznania świadczenia funkcjonariuszom bądź ich rodzinom, gdy nie są one w ogóle im należne wg ogólnych zasad. Nie dopuszczono jednak uznaniowego ich zwiększenia, ponad należną wysokość, wobec szczególnych potrzeb uposażonych. Brak jest podstaw do uznania, aby treścią art. 8 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej chciano tę ogólną regułę przełamać. Stąd wniosek, że instytucja wyłączenia stosowania reguł ogólnych, zawarta w art. 8a ust. nie ma charakteru pomocy socjalnej. Uprawnienie przewidziane w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których ,krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko przy łącznym spełnieniu tych warunków można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Długotrwała służba na rzecz totalitarnego państwa oraz jej charakter przed dniem [...] lipca 1990 r., ukierunkowany na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji sprawiają, że w ocenie Ministra przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. W skardze na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący wniósł o jej uchylenie w całości z powodu naruszenia prawa materialnego - art. 8a ust.1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik postępowania oraz uznanie w wyroku jego uprawnienia do świadczenia emerytalnego w nieobniżonej wysokości, wynikającej z art. 15 c ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż rozpatrując sprawę organ ponownie stwierdził, że całkowity okres jego służby wyniósł 32 lata, 6 miesięcy i 13 dni, z czego okres służby na rzecz "totalitarnego państwa" wyniósł 11 lat, 2 miesiące i 13 dni, co stanowi ponad 34% ogółu służby. W związku z tym nie może być uznany za krótkotrwały, ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym, mimo że okres służby po [...] lipca 1990r. jest o wiele dłuższy i trwa do dnia 20 maja 2011 r., tj. do przejścia na emeryturę i tylko ten okres jest wystarczający do przyznania mu świadczenia w pełnej wysokości bez uwzględnienia służby przed [...] lipca 1990 r., która i tak jest obliczana według wskaźnika 0,0% za każdy rok służby. Skarżący podkreślił, że przesłanka krótkotrwałości jest nieostra i zależy od woli i uznania organu. Ponadto Minister uznał, że skoro był członkiem PZPR, to utożsamiał się z "ustrojem totalitarnym", co nie jest bez znaczenia w kontekście rozstrzygnięcia w jego sprawie. Organ sugeruje, że w związku z tym jego zadania i obowiązki służbowe nosiły cechy charakterystyczne dla "państwa totalitarnego". Tymczasem jako kontroler ruchu granicznego w Granicznych Placówkach Kontrolnych Wojsk Ochrony Pogranicza w portach [...] i [...], wykonywał obowiązki związane z kontrolą ruchu granicznego osób, środków transportu i towarów przekraczających granicę państwową celu niedopuszczenia do jej przekroczenia niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Są to obowiązki i zadania tożsame z obecnie obowiązującymi i nie ma tu nic do rzeczy przynależność do partii, do czego zresztą ustawa zaopatrzeniowa się nie odnosi. Taka jest historia kraju, która zmienia się i ewoluuje na przestrzeni dziejów, a obecna władza interpretuje ją na swój sposób, m. in. przyjmując ustawę, która krzywdzi z założenia funkcjonariuszy kontynuujących służbę po [...] lipca 1990 r. Zauważył, że w kręgach obecnej władzy w różnych jej strukturach, funkcjonuje wiele prominentnych osób, które w przeszłości były związane nie tylko formalnie, ale i funkcyjnie z PZPR i nie powoduje to żadnych represji ani konsekwencji dla tych osób. Skarżący podał, że podczas całej jego służby zarówno w Wojskach Ochrony Pogranicza jak i w Straży Granicznej, nigdy nie dopuścił się żadnych niegodziwości w postaci naruszenia praw i wolności w stosunku do osób, wobec których przyszło mu wykonywać zadania i obowiązki służbowe. Uważa, że staż jego służby po [...] lipca 1990 r. zapewnia mu wysokość świadczenia emerytalnego w pełnej wysokości, tj. na poziomie przed wprowadzeniem w życie ustawy zaopatrzeniowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację tożsamą z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Orzekając w sprawie niniejszej Sąd był związany art. 153 p.p.s.a. oraz art. 170 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja wydana została w warunkach związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 2021r. sygn. akt II SA/Wa 1533/20, w którym uchylono wydaną wobec Skarżącego decyzję Ministra z 16 czerwca 2020r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. W niniejszej sprawie Minister ponownie nieprawidłowo dokonał oceny przesłanek art.8 a ust.1 ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu poprzednio wydanego w sprawie wyroku Sądu podkreślił konieczność ustalenia istotnych okoliczności faktycznych, a następnie dokonanie ich oceny pod kątem spełnienia przez skarżącego przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Zaznaczył przy tym, że wskazane w tym przepisie kryteria organ oceni przez pryzmat przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ musi rozważyć, w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku", podniesione przez skarżącego we wniosku zarówno okoliczności jego służby na rzecz totalitarnego państwa, jak służby w demokratycznej Polsce, w tym otrzymane od Prezydenta RP odznaczenia i medale: Srebrny i Brązowy Krzyż Zasługi oraz Medal Złoty za Długoletnią Służbę. Przypomniał, że z przepisu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 138) wynika, że Krzyż Zasługi jest nagrodą dla osób, które położyły zasługi dla Państwa lub obywateli, spełniając czyny przekraczające zakres ich zwykłych obowiązków, a przynoszące znaczną korzyść Państwu lub obywatelom. Temu wymaganiu nie czyni zadość opis stanu faktycznego, dokonany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ani jego subsumcja do stanu prawnego sprawy. Minister zignorował otrzymane przez skarżącego od Prezydenta RP odznaczenia i medale: Srebrny i Brązowy Krzyż Zasługi oraz Medal Złoty za Długoletnią Służbę. Jak przypomniał WSA, poprzednio orzekający w sprawie, z przepisu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 138) wynika, że Krzyż Zasługi jest nagrodą dla osób, które położyły zasługi dla Państwa lub obywateli, spełniając czyny przekraczające zakres ich zwykłych obowiązków, a przynoszące znaczną korzyść Państwu lub obywatelom. Organ naruszył zatem związanie, wynikające z art.153 p.p.s.a. Mimo wydania kolejnej decyzji w sprawie, organ nie wykazał bezpośredniego zaangażowania skarżącego w realizację zadań "państwa totalitarnego". Organ nie dowiódł też, aby w ramach wykonywanych obowiązków skarżący dopuszczał się czynów niedozwolonych względem innych obywateli, popełniał przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu. Organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Minister, rozpatrując ponownie sprawę, uwzględni wskazania także Sądu poprzednio orzekającego w sprawie. Jeżeli analiza materiału aktowego, ewentualnie uzupełniona o dodatkowy materiał dowodowy, nie wykaże, że Skarżący (indywidualnie i osobiście) był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, sprawa powinna zostać załatwiona zgodnie z wnioskiem strony. Z zaprezentowanych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło