II SA/Wa 1036/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bronisław Szydło, Sędziowie WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. Ś. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe - oddala skargę - K. Ś. został obwiniony o to, że w dniu [...] czerwca 2006 r. ok. godz. [...], na zaproszenie słuchaczy kursu [...], uczestniczył w spotkaniu z ww. funkcjonariuszami w barze "[...]", gdzie wspólnie z nimi spożywał alkohol, podczas gdy w dniu [...] czerwca 2006 r. wyznaczony był do składu komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej egzamin kończący powyżej określony kurs, a następnie egzamin ten przeprowadził. Takie zachowanie jest sprzeczne z poleceniem Komendanta Centrum Szkolenia Straży Granicznej, a także niegodne wykładowcy [...]. Swoim zachowaniem naruszył art. 135 ust. 2 pkt 2 oraz art. 135 ust. 1 (zasady etyki) ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.) w zw. z zasadą 1 rozdziału III zarządzenia nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie wprowadzenia zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy. Komendant Centrum Szkolenia Straży Granicznej, działając na podstawie art. 135 ust. 1, art. 136 ust. 1 pkt 6 i art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 3 ust. 1 pkt 3, § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 z późn. zm.), w dniu [...] października 2006 r. wydał orzeczenie nr [...], w którym uznał obwinionego funkcjonariusza winnym popełnienia powyżej określonego czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 136 b ust. 3 ustawy o Straży Granicznej oraz § 33 ust. 1 pkt 3 powyżej określonego rozporządzenia, w dniu [...] grudnia 2006 r. wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], którym uchylił orzeczenie organu pierwszej instancji i przekazał akta postępowania dyscyplinarnego do ponownego rozpatrzenia. W jego uzasadnieniu organ podał m.in., że zebrany w sprawie materiał dowodowy zawiera braki, które uniemożliwiają odniesienie się do stawianego obwinionemu zarzutu. Ustalenia faktyczne przybrały formę stwierdzeń opartych na nie do końca czytelnym obrazie sytuacji, jaka zaistniała w barze "[...]", a w szczególności nie odniesiono się do zarzutu spożywania przez skarżącego alkoholu wspólnie ze słuchaczami kursu [...]. Ponadto, zarzut o naruszeniu przez skarżącego polecenia Komendanta Centrum Szkolenia Straży Granicznej powinien zostać doprecyzowany o podanie jego daty i okoliczności związanych z jego wydaniem. Komendant Centrum Szkolenia Straży Granicznej, w dniu [...] lutego 2007 r. wydał orzeczenie nr [...], którym uznał ponownie K. Ś. winnym popełnienia zarzuconego mu czynu, tj., że pomimo polecenia Komendanta Centrum Szkolenia Straży Granicznej, wydanego na odprawie miesięcznej kadry kierowniczej w dniu 9 czerwca 2006 r. dot. ograniczenia kontaktów ze słuchaczami Centrum Szkolenia SG do służbowych, w dniu [...] czerwca 2006 r. uczestniczył w ich spotkaniu w barze "[...]", gdzie wspólnie z nimi spożywał alkohol, podczas gdy w dniu [...] czerwca 2006 r. wyznaczony był do składu komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej egzamin kończący kurs "[...]", a następnie egzamin ten przeprowadził. Zdaniem organu, ww. naruszył art. 135 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz ustawy o Straży Granicznej w zw. z zasadą 3 i 4 Rozdziału 1 zarządzenia nr 11 Komendanta Głównego SG z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie wprowadzenia zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy. Komendant Centrum Szkolenia SG za powyżej opisany czyn, na podstawie art. 135 ust. 1, art. 136 ust. 1 pkt 6 i art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 3 ust. 1 pkt 3, § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia określonego w orzeczeniu Komendanta Centrum Szkolenia SG z dnia [...] października 2006 r., uznał K. Ś. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. W uzasadnieniu orzeczenia, organ podał m.in., że zachowanie ww. godzi w dobre imię i wizerunek Straży Granicznej, a przy wymiarze kary wzięto pod uwagę rodzaj i wagę czynu oraz okoliczności jego popełnienia, pobudki działania, stopień winy, następstwa ujemne dla służby. W ocenie organu, ukarany funkcjonariusz nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków służbowych na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym. W złożonym odwołaniu, K. Ś. podniósł, iż powyższe orzeczenie zostało wydane: 1) ze sprzecznymi ustaleniami w związku z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, 2) z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, 3) z naruszeniem prawa materialnego (§ 25 ust. 1, § 28 ust. 1 i 2 przedmiotowego rozporządzenia). Stawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Komendant Główny Straży Granicznej, na podstawie art. 136b ust. 3 ustawy o Straży Granicznej oraz § 33 ust. 1 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia, w dniu [...] kwietnia 2007 r. wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], którym utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W jego uzasadnieniu stwierdził m.in., iż brak jest podstaw do jego zmiany, a orzeczenie organu pierwszej instancji jest w pełni zasadne. Orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej stało się przedmiotem skargi złożonej przez K. Ś. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił, że zostało wydane z naruszeniem: 1) art. 80 Kpa, poprzez dokonanie w sprawie nie swobodnej, ale zupełnie dowolnej oceny dowodów, 2) art. 8 Kpa, poprzez nieuzasadnienie przez Komendanta Głównego Straży Granicznej zmiany stanowiska, mimo istnienia przez cały okres postępowania tego samego stanu faktycznego, 3) art. 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015), poprzez wymierzenie kary rażąco niewspółmiernej do wagi rzekomo popełnionego czynu i uzasadnienie wyboru kary stwierdzeniami ogólnikowymi i lakonicznymi. Stawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia oraz odniósł się do zarzutów w niej podniesionych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podać, iż w art. 134 - 140 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 Nr 234, poz. 1997 ze zm.) wyraźnie określono podstawowe elementy postępowania dyscyplinarnego. Powoduje to, iż podstawy do wymierzenia kary, właściwość organów i podstawowe zasady postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy Straży Granicznej są w zasadzie w całości uregulowane materią ustawową. Natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 z późn. zm.), nie tworzą de facto żadnych nowych przesłanek odpowiedzialności dyscyplinarnej, ani nie ograniczają prawa do obrony w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 135 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby, oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub innego polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 63 ust. 2. Rozstrzygając niniejszą sprawę, Sąd ocenił, iż organ prawidłowo uznał winę skarżącego w oparciu o zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy i zasadnie stwierdził, iż skarżący swoim zachowaniem wyczerpał przesłanki określone w powyżej przytoczonych przepisach. Podkreślić należy, że funkcjonariuszy Straży Granicznej, a w szczególności członków kadry dydaktycznej obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i byłoby nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami, na których opiera się działanie Straży Granicznej, aby fakt naruszenia prawa przez jej funkcjonariusza nie pociągał za sobą skutków w stosunku służbowym. W niniejszej sprawie postawiony i potwierdzony zarzut naruszenia dyscypliny służbowej, w sposób nie budzący wątpliwości, wskazywał na konieczność zastosowania środka dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 136 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariuszowi mogą być wymierzone kary dyscyplinarne: 1) upomnienie, 2) nagana, 3) surowa nagana, 4) nagana z ostrzeżeniem, 5) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 6) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, 7) obniżenie stopnia, 8) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby, 9) wydalenie ze służby. Powyższa gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, które mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Pozostawił to do uznania właściwego organu. Kontrola uznaniowości sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz, czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Wymierzona skarżącemu kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, w ocenie Sądu, jest adekwatna do popełnionego czynu i nie nosi cech dowolności. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego - zdaniem sądu - nie są trafne. Organ przeprowadził postępowanie dyscyplinarne zakończone zaskarżonym orzeczeniem zgodnie z przepisami proceduralnymi, jak również właściwie zastosował przepisy prawa materialnego. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja sprowadza się w zasadzie do polemiki, która nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym oraz mających w sprawie zastosowanie przepisach prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, wbrew twierdzeniu skarżącego, że jego zachowanie było niestosowne i powinien on przewidywać jego skutki. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.