II SA/Wa 1039/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej utraty uprawnienia do otrzymania dodatku do uposażenia - oddala skargę - Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] stwierdził, że [...] A. B. z dniem 31 grudnia 2002 r. utracił prawo do otrzymywania dodatku do uposażenia zasadniczego z tytułu uzyskanej klasy specjalisty wojskowego. W związku z wniesieniem przez zainteresowanego odwołania, Dowódca Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję [...] A. B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r. sygnatura akt II SA/Wa 2817/03 oddalił skargę A. B. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że obie decyzje zostały wydane zgodnie z obowiązującym prawem. W dniu 21 listopada 2005 r. A. B. wystąpił do Dowódcy Sił Powietrznych z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...]. Podniósł, że przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej. Dowódca Sił Powietrznych decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...], orzekającej o utracie uprawnienia do otrzymywania dodatku do uposażenia. A. B. skierował do Ministra Obrony Narodowej odwołanie od tej decyzji, którą decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] utrzymał decyzję w mocy. Od tej decyzji A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał zasadność skargi i 24 października 2006 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1058/06 uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dowódcy Sił Powietrznych Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. o Nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny w wyroku wiąże organ administracji na płaszczyźnie merytorycznej, a to oznacza, że merytoryczny aspekt sprawy nie może przesadzać o dopuszczalności prowadzenia - wszczętego na wniosek - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Tak więc, niedopuszczalne było wydanie przez organ decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, prowadziło to bowiem do merytorycznego rozstrzygnięcia, mimo iż odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie. W związku z orzeczeniem Sądu Dowódca Sił Powietrznych ponownie rozpatrzył wniosek A. B. z dnia 21 listopada 2005 r. i decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie utraty prawa do otrzymania dodatku do uposażenia z tytułu uzyskanej klasy specjalisty wojskowego. Od powyższej decyzji A. B. odwołał się do Ministra Obrony Narodowej, który decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...] A. B. uzyskał w 1987 r. I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej 11101. Natomiast z dniem 30 sierpnia 1996 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe o specjalności wojskowej 11910. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. rozkazem Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. przyznał zainteresowanemu klasę mistrzowską w SW 119010. W związku z uzyskaniem klasy mistrzowskiej specjalisty wojskowego decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. A. B. przyznano prawo do dodatku w wysokości 18% uposażenia bazowego. W związku z wejściem w życie z dniem 30 marca 2001 r. przepisów ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wykonania aktów normatywnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268) utraciła moc decyzja Ministra Obrony Narodowej Nr 29/MON z dnia 2 marca 1995 r. w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych (Dz. Rozk. poz. 24). Tym samym brak było podstaw prawnych do uzyskania - w dniu [...] listopada 2001 r. - przez A. B. mistrzowskiej klasy kwalifikacyjnej w SW 11910 a w konsekwencji nie mógł on skutecznie nabyć prawa do dodatku z tytułu uzyskania tejże klasy kwalifikacyjnej. Z uwagi na powyższe, Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. decyzją z dania [...] grudnia 2002 r. stwierdził, że A. B. z dniem 31 grudnia 2002 r. utracił prawo do otrzymywania dodatku do uposażenia zasadniczego z tytułu uzyskanej klasy specjalisty wojskowego. W myśl § 25 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.) warunkiem otrzymywania przedmiotowego dodatku było spełnienie łącznie 2 warunków: - uzyskanie i posiadanie klasy kwalifikacyjnej, - klasa kwalifikacyjna musiała być zgodna ze specjalnością wojskową właściwą dla zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji. Skarżący nie posiadał klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego zgodnej ze specjalnością wojskową na zajmowanym stanowisku służbowym, zatem nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie dodatku do uposażenia z tytułu uzyskania klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego. Minister Obrony Narodowej wskazał ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę zainteresowanego na decyzję Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., stwierdził w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2004 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 2817/03, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane zgodnie z prawem. Organ powołał się również na art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismem z dnia 10 października 2007 r. A. B. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie uchylenie obu tych decyzji. Zarzucił jej naruszenie norm prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wykonania aktów normatywnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), polegające na przyjęciu, iż ex lege z dniem 30 marca 2001 r. na mocy przytoczonego przepisu moc prawną utraciły: decyzja nr 29/MON z dnia 2 marca 1995 r. z dnia w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych (Dz. Rozk. poz. 24) oraz "Instrukcja o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych SZ RP, pomimo, iż przytoczony przepis miał wyłącznie charakter kompetencyjny i udzielał upoważnienia Radzie Ministrów ogłoszenia w drodze obwieszczenia aktów prawnych trącących moc w związku w wejściem w życie Ustawy i Konstytucji RP. Decyzji zarzucił również naruszenie przepisów praw procesowego w tym art. 107 § 1 i art. 104 § 1 kpa. Do skargi dołączył również szereg orzeczeń Sądów administracyjnych, których przedmiotem były kwestie związane z dodatkami za posiadanie klasy mistrzowskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wskazać należy, że zaskarżone decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które to postępowanie rządzi się swoimi prawami. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji orzekających w trybie nadzoru, iż badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2007 r. o Nr [...] nie można postawić zarzutu wypełnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Minister Obrony Narodowej zasadnie podniósł w swoim uzasadnieniu, iż orzekając w przedmiotowej sprawie związany był oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 2817/03. Wyrokiem tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, oddalił skargę A. B. na decyzję Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] kwietnia 2003 r. o Nr [...] w przedmiocie dodatku do uposażenia. Oddalenie skargi przez Sąd oznacza, iż decyzja ta była prawidłowa, wydana została zgodnie z prawem i nie zawiera cech, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie jej nieważności. Wskazać należy, iż gdyby decyzja ta obarczona była wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a. - na co wskazuje skarżący - to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując jej kontroli w sprawie o sygn. akt II SA/ Wa 2817/03 z całą pewnością orzekłby o jej nieważności. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i ewentualne wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie może mieścić się zarówno uznanie jak i krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przez organ konkretnych przepisów w danym przypadku uznane zostało przez sąd administracyjny za poprawne lub za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawno - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 219 i n.). W uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wprost stwierdził, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] stwierdzająca utratę z dniem 31 grudnia 2002 r. przez A. B. uprawnień do przyznanego dodatku do uposażenia zasadniczego z tytułu uzyskania klasy kwalifikacyjnej jest prawidłowa. Jej braki w zakresie nieprzywołania utraty mocy obowiązującej decyzji Nr 29/MON z dnia 2 marca 1995 r. w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych, w sposób właściwy uzupełniła decyzja Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] kwietnia 2003 r. Sąd ten stwierdził także, że skarżący nie mógł skutecznie nabyć dodatku do uposażenia zasadniczego z tytułu uzyskanej klasy kwalifikacyjnej, albowiem w dacie przyznania mu tych uprawnień decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995 r. w sprawie uzyskania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych (Dz. Rozk. poz. 24) już nieobowiązywała. Obowiązkiem Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] było przywrócenie właściwego stanu prawnego w sprawie przyznawania przedmiotowego dodatku A. B., co uczynił w swojej decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., stwierdzając brak uprawnień do uzyskiwania dodatku przez zainteresowanego od dnia 31 grudnia 2002 r. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zarówno organ I instancji jak i organ II instancji rozstrzygając w trybie nadzoru trafnie podniosły, że w związku z kontrolą jakiej dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, tj. kontrolą zgodności z prawem - decyzji Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] kwietnia 2003 r. o Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję w przedmiocie dodatku do uposażenia, będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego, nie może być ponownie badana, ani przez organ administracji publicznej, ani też przez sąd administracyjny. Oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na niezgodność decyzji z prawem zamyka bowiem organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 9 listopada 2004 r. (sygn. akt II SA/Wa 2817/03), w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, iż w przedmiotowej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ II instancji działający w trybie stwierdzenia nieważności, zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...]. Stwierdzić trzeba także, że decyzjom tych organów, nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.