II SA/Wa 104/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-14
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest już ustawowo zwolniona z ponoszenia tych kosztów. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący J. R., po oddaleniu jego skargi na decyzję Prezesa ZUS, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Skarżący wskazał na niskie dochody z zasiłków oraz wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2016 r. oddalił skargę J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Skarżący, po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
We wniosku podał, że jest osobą schorowaną, otrzymuje jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz zasiłek stały w kwocie 77,20 zł, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, która otrzymuje zasiłek opiekuńczy w wysokości 520 zł. Nadto oświadczył, że oprócz mieszkania o powierzchni 49 m2, które stanowi współwłasność małżeńską, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Do stałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego zaliczył: czynsz w wysokości - 525,79 zł, opłaty za gaz - 64 zł za dwa miesiące, za energię elektryczną - 100 zł miesięcznie, TV kablową - 15,90 zł, telefon - 50 zł, koszt zakupu leków - 300 zł, środków czystości - 100 zł, odzieży oraz obuwia - 50 zł, żywności - 400 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący wraz z żoną utrzymują się jedynie z zasiłków: opiekuńczego, stałego i pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 750 zł oraz zasiłków celowych - oboje korzystają z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy. Średnio na osobę w rodzinie przypada po około 400 zł. W konsekwencji należy uznać, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło