II SA/Wa 1041/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-23

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, uzyskująca niskie dochody, która jest stroną w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa i czy przysługuje jej ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący, będący osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności i stroną w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowy. Jednocześnie, z uwagi na trudną sytuację materialną i wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, skarżącemu przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności, jego dochód to renta w wysokości 673,36 zł (po potrąceniach 474,27 zł) oraz zasiłek pielęgnacyjny 153 zł. Posiada mieszkanie, na które ustanowiono służebność mieszkania. Wnioskodawca nie ma oszczędności, a część dochodu przeznacza na pomoc osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla S. K. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. K. adwokata. S. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 lipca 2009 r. oraz na podstawie kserokopii dokumentów nadesłanych przez skarżącego w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 72/09 ustalono, co następuje. Skarżący jest osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności, wymagającą stałej opieki innej osoby. Źródłem dochodu jest renta w wysokości 673,36 zł. Po dokonaniu potrąceń wnioskodawcy wypłacana jest kwota 474,27 zł. Strona uzyskuje również zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 40 m2. Na rzecz skarżącego ustanowiono dożywotnią nieodpłatną służebność mieszkania. Wnioskodawca nie ma oszczędności. Kwota 153 zł. wydatkowana jest na pomoc osób trzecich w codziennych domowych czynnościach. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona znajduje się aktualnie trudnej sytuacji materialnej. Uzyskiwany dochód w łącznej wysokości 627,27 zł po opłaceniu pomocy osób trzecich pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło