II SA/Wa 1045/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-24

Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku ma obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, czy przysługuje mu zwolnienie od tych kosztów na podstawie ustawy?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wniesienia skargi aż do zakończenia postępowania. Wobec tego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy oddalić jako bezzasadny, gdyż zwolnienie nastąpiło z mocy ustawy już z chwilą wniesienia skargi.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z lutego 2010 r. dotyczącą odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy oddalił ten wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. z dnia 14 października 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2010r . nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia - oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy - J. K. (dalej jako skarżący) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Postanowieniem z dnia 25 października 2010 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wnosi wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast w myśl art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącego ponieważ przedmiotem jego skargi jest decyzja o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wydana na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), a więc akt administracyjny dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd wydaje orzeczenie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, gdyż strona skarżąca już z mocy ustawy została zwolniona z kosztów sądowych. Jednocześnie, odnosząc się do zarzutów wskazanych w sprzeciwie należy podnieść, że Sąd rozpatrując sprzeciw rozstrzygał wyłącznie kwestie związane z kosztami sądowymi, nie zajmował się natomiast skargą J. K. na decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] lutego 2010 r. Skarga na powyższą decyzję będzie rozpatrywana odrębnie, niezależnie od niniejszego postanowienia. Z wymienionych względów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e w zw. z art. 260 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło