II SA/Wa 1045/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce postanawia 1. odmówić M. M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. M. M. w dniu [...] września 2012 r. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt [...]. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej również ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z treści wniosku M. M. oraz złożonych do akt dokumentów źródłowych wynika, że miesięczny dochód w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie domowym wynosi 2500 zł brutto (ok. 1800 zł netto). Na kwotę tę składa się dochód osiągany przez skarżącą z tytułu umowy o pracę na czas określony do dnia 31 grudnia 2012 r. Wedle oświadczenia M. M. nie posiada żadnego majątku i oszczędności. Miesięczne wydatki z tytułu najmu mieszkania to około 550 zł. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż od 2012 r. spłaca kredyt studencki, którego miesięczna rata kształtuje się na poziomie około 350 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ppsa, prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 3 ppsa). Rozpoznając wniosek skarżącej, na wstępie wskazania wymaga, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Biorąc pod uwagę, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu Państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że po odliczeniu stałych wydatków pozostaje jej wolna do dyspozycji kwota w wysokości 900 zł. Brak jest w świetle powyższego podstaw do stwierdzenia, że skarżąca nie posiada możliwości poniesienia choćby w części kosztów postępowania sądowego, tj. uiszczenia kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga, iż M. M. uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. Dalsze potencjalne koszty postępowania w niniejszej sprawie (opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem, wpis od skargi kasacyjnej) nie przekroczą jednorazowo kwoty 100 zł. Relacja wysokości środków pozostających do dyspozycji skarżącej po uwzględnieniu stałych wydatków do podanej wyżej wysokości ewentualnych opłat sądowych w przedmiotowej sprawie nie pozwala więc przyjąć, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w konsekwencji, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 1 pkt 1 ppsa. Z kolei uwzględniając wysokość miesięcznych dochodów i niezbędnych wydatków M. M. należy stwierdzić, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie nie jest ona w stanie ponieść ewentualnych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.