II SA/Wa 1045/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce postanawia: 1. odmówić M. M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych, 2. przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. M. M. wystąpiła w niniejszej sprawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę na czas określony (zawartej od dnia [...] kwietnia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r.), w wysokości 2.500 zł brutto – około 1.800 zł netto. Podała, że od 2012 r. spłaca kredyt studencki w ratach po około 350 zł, a koszty wynajmowanego mieszkania to kwota około 550 zł – w tym czynsz oraz opłaty eksploatacyjne. Podniosła, że pozostała kwota z trudem wystarcza jej na utrzymanie. Ponadto oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku. Do wniosku zostały dołączone kserokopie następujących dokumentów: - wydruku bankowego wpłaty 200 zł tytułem wpisu sadowego w niniejszej sprawie, - informacji z zakładu pracy o wysokości wynagrodzeniu za miesiąc lipiec 2012 r., - zawiadomienia z banku o wysokości rat preferencyjnego kredytu studenckiego, - odpisu skróconego aktu zgonu ojca J. M., - potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy, - umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] stycznia 2012 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że jedynym kryterium, podlegającym ocenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest stan majątkowy wnioskującego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Należy zauważyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast prawo pomocy wywodzi się z tzw. prawa ubogich, dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 1.767,55 zł miesięcznie. W tej sytuacji do niezbędnych kosztów utrzymania należało zaliczyć opłaty związane z mieszkaniem oraz wyżywienie. Wzięto również pod uwagę konieczność spłaty kredytu. Oznacza to, że wnioskodawczyni na codzienne utrzymanie pozostaje około 900 zł. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że choć wnioskodawczyni żyje skromnie, nie pozostaje w niedostatku. Ponadto trzeba zauważyć, że podstawowy wydatek związany z prowadzeniem niniejszej sprawy – wpis sądowy w kwocie 200 zł - został pokryty przez skarżącą. Dlatego, na podstawie art. 258 § 12 pkt 7 odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, że w sytuacji pogorszenia sytuacji majątkowej strony jest możliwe ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie (art. 243 powołanej wyżej ustawy). Jednocześnie trzeba stwierdzić, że stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Badając złożony wniosek w tym zakresie uznano, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i ustanowić pełnomocnika z wyboru. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.