II SA/Wa 1045/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. z dnia 28 listopada 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji postanawia: ustanowić w niniejszej sprawie dla M. W. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. We wniosku z dnia 28 listopada 2013 r. M. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy uzupełnionego dokumentami źródłowymi oraz dodatkowym oświadczeniem wynika, że skarżący pozostaje obecnie bez dochodu. Od dnia 5 lutego 2013 r. skarżący nabył status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Skarżący jest byłym funkcjonariuszem Policji. Został zwolniony ze służby rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2013 r. W 2011 i w 2012 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości, odpowiednio: 15.945,26 zł i 15.399, 84 zł. Wyjaśnił, że ostatni dochód, który osiągnął będąc w służbie oraz większość oszczędności, które posiadał, przeznaczył na pokrycie kosztów obrony w sprawie karnej, a także kosztów procesu, orzeczonej grzywny i nawiązki na rzecz poszkodowanych. W tym zakresie skarżący złożył wyciągi z posiadanego rachunku bankowego, z których wynika, że w okresie od października do grudnia 2013 r. saldo na tym rachunku było każdorazowo ujemne. Nadto skarżący wyjaśnił, że mieszka obecnie u rodziców i utrzymuje się z pożyczek na pokrycie podstawowych potrzeb – zakupu żywności. W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawca wykazał, że od stycznia 2013 r. pozostaje poza zatrudnieniem, nie osiąga żadnego dochodu, nie posiada żadnych oszczędności i korzysta z pomocy innych osób. Tym samym spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zgodnie z treścią art. 246 § 1 P.p.s.a. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżący korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Niniejsza sprawa bezspornie dotyczy stosunku służbowego – rozkazu personalnego, na mocy którego stosunek ten ustał. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działalność organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W rezultacie wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuję o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.