II SA/Wa 1047/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-14
Skład orzekający: Janusz Walawski, Anna Mierzejewska, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie należności z tytułu odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, uznając wniosek o umorzenie za bezprzedmiotowy, podczas gdy istnieje umowa o spłatę zadłużenia w ratach?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie powinien umarzać postępowania administracyjnego w sprawie należności z tytułu odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, uznając wniosek o umorzenie za bezprzedmiotowy, jeśli istnieje zawarta umowa o spłatę zadłużenia w ratach. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję o odmowie uwzględnienia wniosku o umorzenie lub go uwzględnić, a nie stosować art. 105 § 1 K.p.a. dotyczący bezprzedmiotowości postępowania. Ponadto, organ powinien zapewnić udział w postępowaniu wszystkim stronom umowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie należności z tytułu odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego. Organ uznał wniosek o umorzenie za bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący zawarł umowę o spłatę zadłużenia w ratach. Skarżący podniósł trudną sytuację materialną i rodzinną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji (Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej), a także określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spraw.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia należności z tytułu odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania T. B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 3 i art. 268a ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] marca 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] o umorzeniu wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie należności z tytułu odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego położonego w G. [...] bez tytułu prawnego z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość złożonego przez ww. wniosku z dnia [...] grudnia 2010 r.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył za organem pierwszej instancji stan faktyczny sprawy i stwierdził, iż odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w dniu [...] lipca 2009 r. do Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. wpłynął wniosek skarżącego i jego żony – J. B. o rozłożenie na raty naliczonego odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego położonego w G. [...] bez tytułu prawnego.
W dniu [...] września 2009 r. została zawarta pomiędzy wnioskodawcami, a Prezesem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej umowa o spłacie powstałego zobowiązania pieniężnego w ratach.
Zdaniem organu istniejąca wierzytelność zmieniła charakter z należności przeterminowanej na należność terminową, której spłatę ustalono w ratach miesięcznych (...). W rozpatrywanej sprawie brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego, tj. należności przeterminowanej. Tym samym wniosek
o umorzenie należności objętej przedmiotową umową jest bezprzedmiotowy.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T. B. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł, iż powstałe zobowiązanie pieniężne nie powstało z jego winny i przedstawił swoją trudną sytuacją materialną i rodzinną. Skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Na wstępie należy podać, że sprawy objęte niniejszą sprawą zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 października 2004 r. w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności przysługujących Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. Nr 245, poz. 2460 z późn. zm.). W § 2 powołanego rozporządzenia określono przypadki kiedy należności przysługujące Agencji mogą być umarzane w całości lub w części.
Skoro skarżący złożył wniosek o umorzenie należności pieniężnych wynikających z umowy nr [...], to organ zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie uwzględnienia wniosku o umorzenie przedmiotowego świadczenia, bądź wniosek uwzględnić.
W żadnym przypadku organ nie powinien zastosować w sprawie art. 105 § 1 Kpa i uznać, że postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
Ponadto organ zdaje się zapomniał, że skoro wniosek skarżącego dotyczył zobowiązania wynikającego z umowy nr [...] z dnia [...] września 2009 r., to poza nim stroną umowy była również jego żona. Oznacza to, że powinna ona być poinformowana o wszczętym postępowaniu i zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia powinny być jej doręczone.
Organ rozpoznając sprawę ponownie, zobowiązany jest usunąć powyżej stwierdzone przez Sąd nieprawidłowości i wydać decyzję odpowiadającą obowiązującemu prawu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło