II SA/Wa 1051/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Eugeniusz Wasilewski (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., wydanym na podstawie art. 123 § 1 i 2, art. 59 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku [...] B. P. o ponowne rozpatrzenie postanowienia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmawiającego przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 4 lipca 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż [...] B. P. pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 4 lipca 2012 r. “o ponowne rozpatrzenie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r." Wymienioną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] września 2010 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [....] października 2007 r. w przedmiocie zwolnienia [...] B. P. z zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił B.P. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 4 lipca 2012 r. Uzasadniając wydane postanowienie organ wskazał, iż w myśl art. 58 K.p.a., w razie uchybienia terminu, termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Następnie organ przedstawił motywy jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie oraz stwierdził, że strona nieuprawdopodobniła braku winy przy dopełnieniu ciążącego na niej obowiązku sprecyzowania treści swojego żądania. Nadmienił jednocześnie, że do prośby o przywrócenie terminu dołączono, informację o pobycie małżonki podoficera, w dniach 08-29.08. 2012 r. poza miejscem zamieszkania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona przedstawiła okoliczności jakie miały miejsce po powrocie z sanatorium do miejsca zamieszkania w dniu 30 sierpnia 2013 r. Pobyt w sanatorium uznała za wystarczający powód, aby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych, do czego została zobowiązana przez organ oraz dołączyła kartę wypisową z sanatorium uzdrowiskowego świadczącą o pobycie w m. P. w dniach 08-29.08.2012 r. Jednocześnie skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiające uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2011 r. w trybie art. 145 § 1 ust. 5 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ wskazał, iż z uwagi na niejednoznaczną treść wniosku z dnia 4 lipca 2012 r. oraz biorąc pod uwagę nieprecyzyjny charakter zawartego w nim żądania, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., wezwano stronę w dniu 18 lipca 2012 r. do wyraźnego określenia swojego stanowiska. Ponieważ zainteresowany, w piśmie z dnia 25 lipca 2012 r., nie dokonał oczekiwanej czynności, organ ponownie w dniu 3 sierpnia 2012 r. wezwał stronę do usunięcia braków formalnych, informując jednocześnie, że w przeciwnym razie wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia. Wezwany nie uczynił tego, więc organ po dokonaniu doręczenia w trybie wynikającym z art. 44 § 4 K.p.a., włączył pismo do akt sprawy, przyjmując fikcję prawną doręczenia. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, organ stwierdził, że pismo, z treścią którego zapoznania domagał się B. P., zostało skutecznie doręczone w świetle art. 44 K.p.a. przez operatora pocztowego uprawnionego do wykonywania działalności pocztowej, który poinformował adresata o zwrocie niepodjętej przesyłki do nadawcy. Organ podkreślił, że stosownie do art. 41 § 1 K.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, czego jednak podoficer nie uczynił. Obowiązek ten nie obciąża strony wówczas, gdy działa ona przez przedstawiciela lub gdy ustanowiła pełnomocnika. Natomiast zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529), przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia w miejscu uzgodnionym przez adresata z operatorem pocztowym. Zainteresowany, chcąc dochować należytej staranności oraz uniknąć zarzutu niedbalstwa, jeśli nie ustanowił pełnomocnika, mógł skorzystać z powyższego prawa i odbierać korespondencję osobiście, ale pod adresem wskazanym jak wyżej. W świetle powyższego dołączenie do dokumentacji karty wypisowej małżonki strony świadczy jedynie o braku możliwości dokonania doręczenia stosownie do brzmienia art. 43 K.p.a. do rąk dorosłego domownika, w przypadku nieobecności adresata pisma. Natomiast dołączenie karty wypisowej strony postępowania administracyjnego w kontekście wymienionych powyżej faktów nie stanowi okoliczności, która mogłaby spowodować niemożność dokonania czynności procesowej w przewidzianym terminie. W ocenie organu B. P. nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności mogących usprawiedliwić przyczyny zaniechania jego działania. Zgodnie ze sformułowanym w doktrynie poglądem, wyrażonym przez B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008, kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a przywrócenie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona została zawiadomiona o treści niedoręczonej przesyłki postanowieniem Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., a doprecyzowała swoje stanowisko poprzez żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. dopiero we wniosku z dnia 24 lutego 2013 r. o ponowne rozpatrzenie wymienionego postanowienia. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, ponieważ okoliczności powołane we wniosku nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie nie było zawinione. W kontekście tak ustalonych faktów oraz w świetle art. 41 § 2 k.p.a. w razie zaniedbania obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o zmianie adresu – doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B.P. wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych. W uzasdnieniu skargi skarżący podniósł, iż po powrocie z sanatorium, w którym przebywał od dnia 8 sierpnia 2012 r. do dnia 29 sierpnia 2012 r., pismem z dnia 3 września 2012 r. zwrócił sie do Departamentu Kadr MON o przesłanie nieodebranej przesyłki pocztowej. Podkreślił jednocześnie, że nie nazwa wystosowanego pisma, lecz jego treść z uwagi na niezachowanie terminu, świadczyła o prośbie przywrócenia uchybionego terminu. Pomimo wcześniejszych próśb z dnia 7 i 10 października 2012 r. oraz 3 grudnia 2012 r. o wskazanie, jakiego postępowania nieodebrana przesyłka dotyczyła, o jej treści został powiadomiony dopiero postanowieniem Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W przedmiotowej sprawie organ odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych złożonego przez B. P. wniosku z dnia 4 lipca 2012 r., który w ocenie organu był nieprecyzyjny, zaś jego treść – niejednoznaczna. Tymczasem analiza wskazanego pisma, tej oceny organu, nie potwierdza. W skierowanym do Ministra Obrony Narodowej piśmie B. P. z dnia 4 lipca 2012 r. zawarty był wniosek "o ponowne rozpatrzenie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...].06.2012 r.". Wniosek ten został nadany, jak wynika z załączonej koperty, w dniu jego sporządzenia – 4 lipca 2013 r. i w terminie czternastu dni od doręczenia skarżącemu decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dna [...] czerwca 2012 r., w dniu [...] czerwca 2012 r. Wymieniona decyzja zawierała pouczenie o przysługującym stronie prawie, złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona z tego prawa skorzystała, składając w dniu 4 lipca 2012 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie – jak to określiła – decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. W ocenie Sądu nie zachodziły zatem podstawy z art. 64 § 2 K.p.a. do wzywania strony do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 4 lipca 2012 r., gdyż jak wyżej wykazano, takich braków wniosek nie zawierał, a w konsekwencji, do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wniosek określał bowiem zaskarżoną decyzję i został złożony w terminie do jej zaskarżenia, tj. złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. O pozostawieniu wniosku bez rozpoznania organ zawiadamiał stronę pismem z dnia 19 listopada 2012 r. W tym stanie rzeczy, bezprzedmiotowe było prowadzone przez organ postępowanie o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 4 lipca 2012 r. Zgodnie z powołanym wyżej art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny ma obowiązek odnieść się do wszystkich postępowań, w tym rozstrzygnięć w nich wydanych, w granicach danej sprawy bez względu na to, w jakim trybie to postępowanie się toczy. Chodzi więc o wszystkie akty lub czynności podjęte w danej sprawie, a nie tylko o konkretny, zaskarżony akt lub czynność będące przedmiotem bezpośredniej kontroli sądu administracyjnego. Powołany przepis upoważnia sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawanych skargą, ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w danej sprawie administracyjnej. Przesłanką zastosowania przepisu art. 135 jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego, w niniejszej sprawie naruszenia art. 64 7 2 K.p.a. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.