II SA/Wa 1052/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odprawy mieszkaniowej – oddala skargę – Wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r. [...] M. S. zwrócił się o wypłatę odprawy mieszkaniowej, do którego załączył decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej – wyciąg z rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] września 2012 r. nr [...] wraz z zaświadczeniem o wysłudze lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, jaką będzie posiadał w ostatnim dniu pełnienia czynnej służby wojskowej, wydanym przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w W. w dniu [...] listopada 2012 r. Z wymienionej dokumentacji wynika, iż [...] M. S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2013 r. i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza zawodowego. W tej sytuacji Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 13 ust. 6 oraz art. 47 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), orzekł o wypłacie wymienionemu odprawy mieszkaniowej w wysokości [...] zł, w terminie do siedmiu dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 47 ust. 5 ustawy, żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, na jego wniosek, wydaje się decyzję i wypłaca odprawę mieszkaniową w pełnej wysokości. W przypadku uchylenia decyzji o zwolnieniu żołnierza i dalszego pełnienia służby, odprawa ponowna i jej wyrównanie za pozostały okres nie przysługuje. Skoro skarżącemu owa odprawa przysługuje, to do jej wysokości przyjęto: 1) należną maksymalną powierzchnię użytkową podstawową kwatery w dniu wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, wynikającą z następujących tytułów: a) stanu rodzinnego 2 osoby x 12 m2 = 24 m2, b) normy mieszkaniowej, o której mowa w art. 26 ust. 4 ustawy = --- m2; c) stanowiska służbowego – norm mieszkalnych x 12 m2 = ---m2; 2) wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w poprzednim kwartale (III kwartał br. obowiązujący w dacie, kiedy decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej stała się ostateczna), określony w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 listopada 2012 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym GUS = 3915 zł; 3) wysługi 18 lat, od której uzależniona jest wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy; 4) wskaźnika 1,66. Dalej podano, że kwota odprawy mieszkaniowej ustalona jest przy zachowaniu zasad określonych w ustawie i zostanie przekazana skarżącemu w formie przelewu bankowego na wskazane przez niego konto bankowe w terminie do siedmiu dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, zaś on sam do dnia wydania decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W odwołaniu z dnia [...] stycznia 2013 r. do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, skarżący wniósł o wypłatę odprawy w wysokości trzech norm zgodnie z art. 26 ust. 4 ustawy, bowiem – jego zdaniem – przepis ten rozumieć należy w taki sposób, iż dodatkowa norma przysługuje każdemu żołnierzowi, który będąc w związku, nie ma wspólnych dzieci z małżonkiem i wskazuje na to użycie przez ustawodawcę spójnika "i", natomiast fakt posiadania przez niego dziecka z poprzedniego związku nie ma znaczenia w sprawie. Skoro bowiem dziecko już z nim nie mieszka i nie podlega art. 26 ust 3, to dla potrzeb obliczania odprawy fakt jego istnienia jest obojętny i nie może on kwalifikować się jako dziecko w rozumieniu art. 26 ust. 4. Taka interpretacja powyższego przepisu naruszałaby uzasadniony interes żołnierza, a także byłaby niezgodna z sensem tego przepisu w rozumieniu systemowym (tj. uwzględniający także art. 26 ust. 3 ) Ponadto, gdyby ustawodawca tak właśnie chciał sformułować sporny przepis, użyłby sformułowania "zarówno on, jak i małżonek". Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz argumentację prawną w niej zawartą – podał, że użyty w art. 26 ust. 4 ustawy spójnik "i" prowadzi do wniosku, że norma na przyszłe dziecko przysługuje wówczas, gdy żołnierz zawodowy nie posiada dzieci i gdy jego małżonek nie posiada dzieci. Ponadto dyspozycja tego przepisu nie dotyczy jedynie sytuacji posiadania przez żołnierza zawodowego i jego małżonka dzieci "wspólnych", ale również sytuacji, w której rodzicem dziecka jest tylko jedna z osób wymienionych w tym przepisie (tj. żołnierz zawodowy albo jego małżonek). Warunek ten nie zostanie spełniony, gdy przynajmniej jedna z osób wymienionych w art. 26 ust. 4 ustawy, tj. albo żołnierz zawodowy albo jego małżonek, posiada dziecko i taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zatem w sytuacji, gdy jedna z osób wymienionych w art. 26 ust. 4 posiada dziecko, żołnierzowi zawodowemu nie będzie można przyznać dodatkowej powierzchni użytkowej podstawowej w wysokości jednej normy. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżący ma syna – M. S. ur. [...] maja 2001 r. i zgodnie z sentencją wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...] wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem stron M. S. powierzono pozwanej B. S., pozostawiając powodowi prawo do współdecydowania w istotnych sprawach dziecka, zaś obecnie syn zamieszkuje wraz z matką w [...]. W dniu [...] sierpnia 2012 r. skarżący zawarł kolejny związek małżeński z J. M. K. (akt małżeństwa nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.) i zgodnie z oświadczeniem strony, zawartym we wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej, wymienieni małżonkowie nie posiadają dzieci. Zatem skarżący nie spełnia przesłanki, określonej w art. 26 ust. 4 ustawy, stanowiącej warunek przyznania dodatkowej powierzchni użytkowej podstawowej w wysokości jednej normy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niewłaściwą interpretację. W uzasadnieniu zaś powołał się na zarzuty z odwołania, dodając, iż ustawodawca przewiduje w istocie, że jeżeli żołnierz zawodowy i małżonek nie posiadają dzieci, to będą je posiadać w przyszłości i z tego też względu zapewnia dziecku odpowiednią powierzchnię. Zaś jego własne dziecko aktualnie zamieszkuje poza Polską wraz z matką i nie jest brane pod uwagę przy ustalaniu powierzchni mieszkaniowej zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy. Reasumując, przy wykładni przepisu art. 26 ust. 4 zastosowanej przez organ, jest on traktowany inaczej (gorzej) od innego żołnierza, który byłby w pierwszym związku małżeńskim i nie posiadał dzieci, zaś jego sytuacja i tego innego hipotetycznego żołnierza jest identyczna, bowiem w obu stanach faktycznych żołnierz, będąc w małżeństwie, nie ma dziecka. W odpowiedzi na skargę, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 23 ust. 1 lit. b) ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Z kolei, według art. 47 ust. 5, żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, na jego wniosek, wydaje się decyzję i wypłaca odprawę mieszkaniową w pełnej wysokości. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący M. S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej po [...] latach jej pełnienia, z dniem [...] lutego 2013 r. i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez niego. Ponadto do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji należała mu się odprawa mieszkaniowa, wyliczona według art. 47 ust. 1 ustawy i w myśl którego odprawa mieszkaniowa wynosi 3 % wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45 % oraz wyższa niż 80 % wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Odprawę oblicza się i wypłaca według następujących zasad: 1) żołnierzowi zawodowemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje odprawa obliczona z uwzględnieniem okresu służby liczonego w pełnych latach, z tym, że rozpoczęty rok przyjmuje się jako rok pełny (art. 47 ust. 1 pkt 1), 2) wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w dniu wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej (art. 47 ust. 1 pkt 3). Przenosząc powyższe ustalenia prawne na grunt rozpoznawanej sprawy, skarżącemu prawidłowo naliczono odprawę w wysokości [...] zł, co szczegółowo przedstawiono w decyzji. Natomiast kwestią sporną, co zarzuca skarżący, jest przyjęcie przez organ w obliczeniach dwóch norm powierzchni użytkowej. Zatem stwierdzić należy, że według art. 26 ust. 1 ustawy, przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu, wynosi [...] m2. Z kolei, zgodnie z brzmieniem art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy, członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej jest małżonek. Ponieważ małżonką skarżącego jest J. M. K., z którą wymieniony zawarł związek małżeński w dniu [...] sierpnia 2012 r., przeto organ uwzględnił ją przy ustalaniu powierzchni użytkowej, przyznając w odprawie mieszkaniowej 2 normy. Natomiast skarżący zarzuca, że organ winien w tej sytuacji przyznać mu 3 normy, bowiem, będąc w związku, nie posiada z małżonką wspólnego dziecka i w tej sytuacji ma zastosowanie – jego zdaniem – przepis art. 26 ust. 4 ustawy, w myśl którego żołnierzowi zawodowemu, który zawarł związek małżeński, przyznaje się dodatkową powierzchnię użytkową podstawową w wysokości jednej normy, jeżeli on i małżonek nie posiadają dzieci. Analizując powyższy przepis według wykładni literalnej, nie budzi żadnych wątpliwości, że – zdaniem Sądu – ustawodawca przewidział dodatkową powierzchnię użytkową podstawową w wysokości jednej normy w sytuacji, gdy żaden z małżonków po zawarciu związku małżeńskiego nie posiada dzieci, a nie wspólnych dzieci. Tymczasem bezspornym jest, że wprawdzie skarżący nie posiada z aktualną żoną dziecka, lecz z pierwszego małżeństwa z B. S. posiada syna M. S. ur. [...] maja 2001 r. (co podał w oświadczeniu) i zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...] wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synem powierzono B. S., pozostawiając skarżącemu prawo do współdecydowania w istotnych sprawach dziecka. Obecnie zaś syn z matką zamieszkują w [...]. Dodać również należy, że taka jest też – zdaniem Sądu – wykładnia celowościowa powyższego przepisu, bowiem gdyby racjonalny ustawodawca chciał przyznać tę normę na przyszłe dziecko małżonków i co podnosi skarżący w zarzucie zawartym w skardze, to niewątpliwie taki zapis ustawowy znalazłby miejsce. Wszak przepisem art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, zmieniono z dniem 1 lipca 2004 r. treść art. 26 ustawy, którego brzmienie ust. 3 do tego czasu miało następującą treść: "3. Żołnierzowi zawodowemu, który zawarł związek małżeński, przyznaje się powierzchnię mieszkalną według normy przysługującej przyszłemu dziecku, jeżeli on lub małżonek, niezależnie od ich wieku, nie posiada dzieci. W świetle dokonanej powyżej analizy, wobec skarżącego nie ma – w ocenie Sądu – zastosowania przepis art. 26 ust. 4 ustawy. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.