II SA/Wa 1053/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję poprzedzającą 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. U. S. przedstawiciela ustawowa małoletniej J. S. w dniu [...] października 2010 r. złożyła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ostateczną Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Pismem z dnia [...] października 2010 r. poinformowano skarżącą, że w piśmie z dnia [...] października 2010 r. nie powołała żadnych nowych okoliczności faktycznych mających wpływ na zmianę stanowiska zajętego w jej sprawie, ani dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a które nie były znane przy jej wydawaniu i które mają wpływ na prawo do świadczenia. U. S. w dniu [...] listopada 2010 r. skierowała do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pismo zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". W tym samym dniu również J. S. ukończyła 18 lat. Organ, działając na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1277 z późn. zm.), w dniu [...] lutego 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił J. S. przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji organ podał m. in., że skarżąca nie spełnia kumulatywnie przesłanek z art. 83 powołanej ustawy. Zarówno jej wiek, jak i stan zdrowia nie stanowią obiektywnych przeszkód w podjęciu zatrudnienia i zapewnienia sobie niezbędnych środków utrzymania. Podać należy, że w tym samym dniu, w którym została wydana powyższa decyzja, organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania wszczętego wnioskiem U. S. z dnia [...] października 2010 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] marca 2011 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, celową przewlekłością postępowania, która doprowadziła do sytuacji, że postawiono jej zarzut możliwości podjęcia zatrudnienia w związku z tym, że stała się pełnoletnia. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji na jej korzyść. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz odniósł się do zarzutów skargi, odmawiając im zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze. Na wstępie należy wyjaśnić, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu umożliwienie prawnej możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Przyczyny wznowienia zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa. Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadziła nowy przepis do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), tj. art. 145a, w następującym brzmieniu: "Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego". Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjny wskazuje, że organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu, do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, albowiem wszczęcie takiego postępowania, na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/05). Z akt sprawy wynika, iż matka skarżącej – U. S. zażądała wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Organ zobowiązany był procedować w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o wznowienie postępowania, z przestrzeganiem przewidzianego dla tego trybu norm prawnych. Z sobie tylko wiadomych przyczyn, organ rozstrzygnął sprawę w trybie zwykłym i wydał decyzję o odmowie przyznania przedmiotowego świadczenia skarżącej w sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją złożyła jej matka. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany jest usunąć stwierdzone przez Sąd uchybienia i wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.