II SA/Wa 1057/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Joanna Kube, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2005 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] lutego 2005 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku L. M. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2005 r., odmawiającą przyznania tego rodzaju świadczenia. W uzasadnieniu organ powołał się na treść przepisu art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) i wskazał, iż z akt sprawy nie wynikają szczególne okoliczności, na skutek których wnioskodawczyni nie nabyła uprawnień do świadczenia ustawowego. W jej pracy zawodowej występuje nieuzasadniona przerwa w okresie od [...] czerwca 1998 r. do [...] maja 2002 r., pomimo braku przeciwwskazań do wykonywania zatrudnienia. Niezdolność do pracy wnioskodawczyni została stwierdzona, orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, dopiero w dniu [...] maja 2004 r. i istnieje od [...] grudnia 2003 r. do [...] maja 2006 r. Podnoszone zaś trudne warunki materialne nie stanowią, w ocenie Prezesa ZUS, wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. M. zakwestionowała powyższą decyzję i wyjaśniła, iż przerwa w pracy wynikła z przyczyn losowych - choroby dziecka i potrzeby sprawowania nad nim opieki. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że zapadła ona z naruszeniem art. 7, 8 i art. 77 § 1 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odmawiając dochodzonego świadczenia, Prezes ZUS nie poparł rozstrzygnięcia wyczerpującymi ustaleniami i nie poddał szczegółowej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również nie ustosunkował się do argumentacji skarżącej. Organ przyznając, iż skarżąca na przestrzeni 45 lat życia posiada wprawdzie okres ubezpieczenia wynoszący 9 lat 10 miesięcy i 24 dni, wskazuje jako przesłankę odmowy fakt, iż w ocenianym do uprawnień 10-leciu, przypadającym na datę powstania niezdolności do pracy zamiast wymaganych przepisami 5 lat pracy został udowodniony okres 3 lat 5 miesięcy i 13 dni i w latach 1998-2002 r. nie został wykazany jakikolwiek okres pracy potwierdzony opłacaniem składki na ubezpieczenie społeczne. W decyzji nie ustosunkowano się natomiast w ogóle do podnoszonych przez skarżącą okoliczności, które w jej ocenie, przerwę w pracy usprawiedliwiają. Wskazywała mianowicie, iż jej młodsza córka ze względu na ciągłe choroby wymagała opieki i dlatego po urlopie wychowawczym "poświęciła parę lat, żeby się nią opiekować". Prezes ZUS nie ocenił, czy powyższa okoliczność może usprawiedliwiać przerwę w zatrudnieniu skarżącej. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż niezdolność skarżącej do pracy powstała w okresie jej zatrudnienia oraz że znajduje się ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Tym samym, zdaniem Sądu, należy jeszcze raz wyjaśnić i szczegółowo ustalić, w kontekście przesłanki "szczególnych okoliczności", przyczyny nienabycia przez skarżącą uprawnień do świadczenia ustawowego. Wprawdzie decyzja o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku ma charakter uznaniowy, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku wszechstronnego zbadania materiału dowodowego sprawy i wydania decyzji wyczerpującej wszystkie ustalenia faktyczne i prawne istotne w sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa i dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.