II SA/Wa 1057/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Janusz Walawski WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Decyzją z [...] stycznia 2010 r. Marszałek Województwa [...] odmówił przyznania M. M. (dalej jako skarżąca) prawa do zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że skarżąca w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy nie spełniła wymogu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). W okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania skarżąca nie udokumentowała zatrudnienia łącznie przez okres co najmniej 365 dni, a jedynie przez 343 dni. Nadto organ wskazał, że skarżąca nie może być traktowana jako osoba powracająca do swojego miejsca zamieszkania i nie może skorzystać z uprawnień zawartych w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podała, że była zmuszona do pracy w Holandii, żeby zarobić na utrzymanie swoje i syna i wnioskowała o wypłatę zasiłku od momentu zarejestrowania się w urzędzie pracy. Postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2, a także art. 44 oraz art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji adresowana do skarżącej była dwukrotnie awizowana, a skarżąca nie podjęła przesyłki w wyznaczonym terminie, tj. do 12 lutego 2010 r. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. z tym dniem przesyłka została uznana za doręczoną. Odwołanie od decyzji Marszałka Województwa [...] skarżąca nadała w Urzędzie Pocztowym w Niemczech 28 lutego 2010 r. Przesyłka wpłynęła do Urzędu Pocztowego w [...] 1 marca 2010 r. Odwołując się do treści przepisu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., organ uznał, że 14-dniowy termin do złożenia odwołania nie został przez skarżącą zachowany, albowiem odwołanie to wpłynęło do polskiej placówki pocztowej 17 dnia, licząc od dnia doręczenia. W skardze na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca podała, że nie mogła odebrać decyzji z uwagi na przedłużający się jej pobyt za granicą. W zaistniałej sytuacji zwróciła się z prośbą o kierowanie korespondencji na adres jej ciotki L.R. Korespondencja była wysyłana na podany adres, lecz na imię i nazwisko skarżącej, co powodowało, że ciotka nie miała możliwości odbioru korespondencji. Nadto skarżąca wskazała, że nie była świadczona, iż dla zachowania 14-dniowego terminu przewidzianego na złożenie odwołania, decydujące znaczenie ma data stempla pocztowego polskiego urzędu pocztowego. Zaakcentowała nadto, że nie otrzymała żadnych świadczeń finansowych za okres, w którym była zarejestrowana jako osoba bezrobotna. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ podał, że z zebranych w sprawie dokumentów nie wynika, aby skarżąca ustanowiła pełnomocnika, co oznacza, że pisma należało doręczać stronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Legalność decyzji administracyjnej, jak również postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym wymaga ich zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez M. M. skargi na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, iż skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Marszałka Województwa [...] z uchybieniem terminu. Organ przyjął bowiem, że przesyłka kierowana do skarżącej została jej prawidłowo doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 k.p.a. z dniem 12 lutego 2010 r. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy doręczenie decyzji organu przepisów instancji rzeczywiście zostało dokonane w sposób prawidłowy, wywołując określone skutki prawne. Przesłanką zastosowania przepisu art. 44 k.p.a. jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43". Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 lub też nie doręczono pisma żądnej z osób wymienionych w art. 43. Warunkiem zastosowania przepisu art. 44 jest to, aby adresat mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43 k.p.a. (tak G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca. Cz. Martyrz. A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydanie II; A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005; postanowienie SN z 22 marca 1995, II CRN 4/95, Lex nr 50590). Wymagana jest tu zatem sytuacja, w której wyczerpano wszelkie możliwości, jeżeli chodzi o doręczenie właściwe, i to w miejscach, w których kodeks dopuszcza takie doręczenie (art. 42 k.p.a.), jak i również doręczenia poprzez dorosłego domownika, sąsiada czy dozorcę domu. W rozpoznawanej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Pismem z 7 stycznia 2010 r. skarżąca poinformowała organ I instancji, że będzie przebywać za granicą, w związku z czym podała adres, pod który należy kierować do niej korespondencję. Organowi wiadomo było zatem, że pod wskazanym adresem skarżąca nie mieszka. Pomimo to organ decyzję z [...] stycznia 2010 r. przesłał na podany adres, lecz na przesyłce jako adresata wskazał skarżącą, a nie osobę mieszkającą pod tym adresem, czyli L. R. Tak zaadresowana przesyłka nie mogła zostać doręczona skarżącej ani w trybie art. 42 k.p.a. – gdyż skarżąca pod wskazanym adresem nie mieszkała i nie mogła odebrać jej osobiście, ani też w trybie art. 43 k.p.a., gdyż doręczenie dokonane w sposób określony w tym przepisie skuteczne jest tylko wówczas, gdy zostało dokonane w miejscu zamieszkania strony. W tych okolicznościach nie było podstaw do zastosowania trybu doręczenia zastępczego, przewidzianego w przepisie art. 44 k.p.a. ze skutkiem uznania, że decyzja Marszałka Województwa [...] została doręczona w sposób prawidłowy i od daty jej doręczenia rozpoczął biec termin do złożenia odwołania. Powyższe nie oznacza, że nie było możliwości prawidłowego doręczenia skarżącej decyzji z [...] stycznia 2010 r. Wprawdzie, jak zasadnie zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę organ, L. R. nie była pełnomocnikiem skarżącej, jednakże prawidłowe zaadresowanie przesyłki, ze wskazaniem kto jest jej adresatem i podaniem pełnego adresu określonego przez stronę wraz z danymi personalnymi osoby pod tym adresem mieszkającej, umożliwiłoby doręczenie tej przesyłki pod "adresem do korespondencji". W tak zarysowanych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd uznał, że decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2010 r., odmawiająca przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie została doręczona jej skutecznie. Skoro skarżącej nie doręczono decyzji, to nie mogła ona przekroczyć terminu do wniesienia od niej odwołania, gdyż termin ten nie rozpoczął biegu. Wobec tego zastosowanie przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej art. 134 k.p.a. i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania było bezpodstawne. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.