II SA/Wa 1062/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-24
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Grochowska-Jung, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia kwatery tymczasowej przez strażaka w służbie stałej, zamiast lokalu mieszkalnego, stanowi podstawę do pozbawienia go równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyjęcia kwatery tymczasowej przez strażaka w służbie stałej, zamiast lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy, nie stanowi podstawy do pozbawienia go równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organy nadzoru błędnie zinterpretowały przepis § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r., stosując go do sytuacji, w której strażakowi proponowano kwaterę tymczasową, a nie lokal mieszkalny.Stan faktyczny
R.R. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji wstrzymującej wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących przydziału lokali. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że proponowana kwatera spełniała wymogi lokalu mieszkalnego. R.R. zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant Asystent sędziego Monika Michnik-Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wstrzymaniu wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz R.R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Dnia [...] listopada 2010 r. R.R. wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w A., wstrzymującej R.R. wypłatę równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. R.R. wskazał na wystąpienie przesłanki nieważności decyzji wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071
ze zm.). W ocenie strony Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej
w A. dokonał błędnej wykładni przepisu § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości
i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego
i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. Nr 15, poz. 67), poprzez:
- przyjęcie przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej
w A. błędnej wykładni pojęcia "lokalu mieszkalnego", co w konsekwencji poprzez proponowanie lokalu mieszkalnego mieszczącego się w budynku służbowym strażakowi mianowanemu na stałe w żadnym razie nie zamierzało
do realizacji założonego przez ustawodawcę celu określonego w art. 74 ustawy
z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.), ponieważ stronie mógł być przydzielony jedynie lokal mieszkalny a nie tymczasowa kwatera;
- nieuwzględnienie przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej
w A. w przeprowadzonym postępowaniu interesu publicznego i słusznego interesu obywateli, co stanowiło naruszenie art. 7 kpa, jak również naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 wskazanej ustawy, ponieważ proponował on przydział jednego lokalu kilkunastu strażakom
i w taki sposób doprowadził do wstrzymania wypłaty równoważnika za brak lokalu.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmówił uwzględnienia żądań strony ze względu na brak podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie. Nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale
o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Organ wskazał, że nie każde naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Organ podał,
iż ustawa o Państwowej Straży Pożarnej, jak i akty wykonawcze wydane w ramach ustawowych delegacji nie definiują pojęć "lokal mieszkalny" i "tymczasowa kwatera". W świetle ówczesnych przepisów proponowany lokal mieszkalny odpowiadał normom technicznym i nadawał się na stały pobyt ludzi. W rozumieniu ówczesnego brzmienia art. 76 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, był w dyspozycji organu podległego ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, uzyskany w wyniku jego działalności inwestycyjnej. Organ podał, iż z akt sprawy nie wynika aby strona miała przydzielony lokal mieszkalny nie na stałe. W ocenie organu nie znajduje uzasadnienia zarzut strony o rażącym naruszeniu prawa, poprzez proponowanie strażakowi mianowanemu na stałe lokalu mieszkalnego mieszczącego się w budynku służbowym. Organ wskazał, iż zgodnie z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego
za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu, równoważnika tego nie przyznaje się strażakowi jeżeli bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia, z pełnym wyposażeniem.
Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. R.R. odwołał się
od powyższej decyzji do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, jednocześnie wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej
w A.
W uzasadnieniu wskazał, iż w jego sprawie nastąpiło rażące naruszenie art. 74 ust. 1 oraz art. 78 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej a także § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu. Podał, iż proponowana kwatera, której odmowa przyjęcia skutkowała utratą uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, nie spełniała wymogów lokalu mieszkalnego, gdyż była i jest częścią Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w A. Przydzielony lokal nie odpowiada przysługującym strażakom normom zaludnienia i spełniał jedynie wymagania określone dla kwatery tymczasowej. W jego ocenie nie doszło do odmowy przyjęcia przysługującego lokalu mieszkalnego, gdyż proponowanie strażakowi w służbie stałej kwatery tymczasowej nie zmierzało
do realizacji ustawowego uprawnienia z art. 74 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. R.R. wskazał, iż w jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki pozbawiające go prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu,
co spowodowało wydanie decyzji z rażącym naruszeniem przepisu § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku
z art. 83 ust. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej
z dnia [...] grudnia 2010 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, że odwołanie R.R. nie zasługuje
na uwzględnienie. Organ podkreślił, iż instytucja stwierdzenia nieważności służy usunięciu z obrotu prawnego ostatecznych i nieostatecznych decyzji i postanowień dotkniętych najpoważniejszymi wadami, określonymi w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Dokonując badania legalności decyzji nie dopatrzono się wad wymienionych w tym przepisie.
Organ podał, iż nie podziela zarzutów strony, że proponowana kwatera, której odmowa przyjęcia skutkowała utratą uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, nie spełniała wymogów lokalu mieszkalnego, gdyż była i jest częścią Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w A., oraz że przydzielony lokal nie odpowiada przysługującym strażakom normom zaludnienia i spełniał jedynie wymagania określone dla kwatery tymczasowej. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ustalił, że R.R. przysługiwała powierzchnia mieszkalna lokalu [...] do 20 m². Proponowany lokal posiadał powierzchnię 42,8 m², był większy od przysługującego, ale przepis § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 13 ze zm.), pozwalał w szczególnych przypadkach, za zgodą organu wyższego stopnia, przydzielić lokal o powierzchni mieszkalnej większej od przysługującej zgodnie z normami zaludnienia. Organ podał, iż wymagania stawiane lokalowi mieszkalnemu, o którym mowa w art. 74 ust. 1 ustawy
o Państwowej Straży Pożarnej, określał § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości
i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu, iż przydzielony lokal mieszkalny powinien znajdować się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Organ przyjął pomocniczo do rozważań przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 czerwca 2001 r. o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733) – jej przepisy stosuje się również do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Organ wskazał, iż zgodnie ze wskazaną ustawą przez lokal należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej stanowi, że na tymczasowe kwatery dla strażaków przeznacza się lokale mieszkalne, pokoje gościnne, pokoje w hotelu lub w bursie albo pomieszczenia mieszkalne usytuowane w budynkach przeznaczonych na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, o należytym stanie technicznym i sanitarnym. Organ stwierdził, iż oczywistym jest, że proponowany lokal nie był pokojem gościnnym, pokojem hotelowym, pomieszczeniem mieszkalnym, pomieszczeniem do krótkotrwałego pobytu osób, ale niewątpliwie służył zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uznał, iż Komendanta Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w A. wydając decyzję w sprawie wstrzymania wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie przekroczył wyznaczonych w przepisach ram swobodnego uznania.
Organ odwoławczy podzielił pogląd [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, iż fakt proponowania przedmiotowej kwatery innym strażakom nie może mieć w niniejszej sprawie znaczenia, a przez to nie narusza art. 7 i 8 kpa.
Decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R.R.
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa a w szczególności art. 74 ust. 1 i art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu, przez bezpodstawną interpretację, iż odmowa przyjęcia kwatery tymczasowej w miejsce lokalu mieszkalnego, stanowi podstawę do pozbawienia strażaka w służbie stałej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a ponadto pominięcie okoliczności, że proponowano lokal bezprawnie bez zgody [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku uwzględnienia skargi, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzeka wyłącznie kasacyjnie. Oznacza to, że nie jest możliwe uwzględnienie wniosku strony zawartego w skardze, dotyczącego wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, stanowiącej przedmiot zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje
na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Organ orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, nie jest zaś władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 kpa. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa, organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. O rażącym naruszeniu prawa na którym oparto rozstrzygnięcie, można mówić w sytuacji, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje wprost na ich oczywistą niezgodność. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego do rażącego naruszenia prawa dochodzi, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. W wyroku z dnia 24 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1092/06 Naczelny Sąd Administracyjny podał, iż o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić, gdy na gruncie określonej regulacji prawnej możliwe są odmienne wykładnie.
Zgodnie z treścią art. 74 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego
w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej,
z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających
z przepisów odrębnych. Stosownie do ustępu 2 cytowanego przepisu, strażak
w służbie przygotowawczej może otrzymać kwaterę tymczasową w miejscowości,
w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Artykuł 80 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, iż strażakowi mianowanemu na stałe, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Ponadto zgodnie z art. 78 ustawy strażakowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75 ustawy, nie posiadają lokalu mieszkalnego
w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej.
Z powyższego wynika, iż podstawową formą zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych strażaka w służbie stałej jest prawo do lokalu mieszkalnego
w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej,
z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających
z przepisów odrębnych. Równoważnik pieniężny stanowi natomiast rekompensatę za niezrealizowanie prawa do lokalu mieszkalnego to jest przez nieprzyznanie takiego lokalu lub prawa do pomocy finansowej.
Podkreślenia wymaga, iż ustawodawca w art. 74 ust. 1 i 2 ustawy
o Państwowej Straży Pożarnej różnicuje uprawnienia do lokalu mieszkalnego poprzez wprowadzenie pojęć: "lokal mieszkalny" oraz "kwatera tymczasowa". Lokalem mieszkalnym w rozumieniu powołanego przepisu będzie lokal, który spełnia odpowiednie wymogi powierzchniowe, jest odpowiednio wyposażony w urządzenia techniczne i znajduje się w odpowiednim stanie technicznym, ale też jest przyznany na stałe, a nie na czas określony. Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w sposób czasowy przewidziano jedynie dla strażaka w służbie przygotowawczej w formie kwatery tymczasowej. Jest to rozwiązanie stosowane okresowo, do czasu nabycia pełnych uprawnień strażackich. Wyjątek od podanej zasady wprowadza przepis art. 82 ust. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej stanowiąc, iż strażakowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1, można przydzielić tymczasową kwaterę według przysługujących norm bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż ustawodawca przyjął jasne i czytelne rozwiązania systemowe.
Zgodzić należy się z twierdzeniem organu, iż ustawodawca nie określił
w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej definicji "lokalu mieszkalnego", jednak
w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 4, poz. 13 ze zm.) określono, co należy rozumieć pod pojęciem kwatery tymczasowej. Zgodnie z § 13 ust. 1 tego rozporządzenia, na tymczasowe kwatery dla strażaków przeznacza się lokale mieszkalne, pokoje gościnne, pokoje w hotelu lub w bursie albo pomieszczenia mieszkalne usytuowane w budynkach przeznaczonych na cele służbowe lub
na terenie obiektu zamkniętego, o należytym stanie technicznym i sanitarnym. Z tego przepisu wprost wynika, iż lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej może być przeznaczany na kwaterę tymczasową (tylko na czas określony), lecz jeżeli lokal mieszkalny jest usytuowany w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a z takim lokalem mieszkalnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, to nie może on być kwalifikowany jako lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy, a jedynie jako kwatera tymczasowa. W tym miejscu należy wskazać, iż w piśmie Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej
nr [...] z dnia [...] marca 2001 r. do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w A. wyrażono zgodę na wykorzystanie posiadanych pomieszczeń w budynku Komendy, użytkowanych jako pokoje gościnne, na lokale mieszkalne z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe jako tymczasowe kwatery dla strażaków.
Zgodzić należy się także z twierdzeniem organu, że przepisy ustawy
o Państwowej Straży Pożarnej oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy nie zabraniają przydziału strażakowi w służbie stałej lokalu mieszkalnego o statusie kwatery tymczasowej, tj. takiego, który zapewnia odpowiednie normy zaludnienia, jest odpowiednio wyposażony i znajduje się w należytym stanie technicznym, lecz
z innych powodów nie może być przyznany na stałe, lecz na określony czas. Jest
to jednak rozwiązanie tymczasowe, niezaspokajające potrzeb strażaka w rozumieniu art. 74 ust. 1 ustawy o PSP i powinno być stosowane do czasu przyznania strażakowi lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy, a nie lokalu mieszkalnego
o statusie kwatery tymczasowej. Przyznanie prawa do kwatery tymczasowej nie pozbawia strażaka prawa do ubiegania się o przyznanie właściwego w rozumieniu ustawy lokalu mieszkalnego, a zatem nie może pozbawiać również uprawnienia ekwiwalentnego - równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Stosownie do treści § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego
za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu stanowi, iż równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się strażakowi, jeżeli bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia, z pełnym wyposażeniem. W niniejszej sprawie wskazany przepis nie ma zastosowania. Skarżącemu bowiem nie był proponowany lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, tylko kwatera tymczasowa. Słusznie wskazał skarżący, iż powołany przepis nie uzależnia utraty prawa do świadczenia tylko z tego powodu, że strażak nie jest zainteresowany uzyskaniem pomocy mieszkaniowej w sposób doraźny, poprzez przydział kwatery tymczasowej. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest fakt,
iż proponowana skarżącemu kwatera tymczasowa posiadała większą powierzchnię aniżeli ta jaka wynika z § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej, oraz fakt, iż skarżący nie wskazywał na tą okoliczność jako argument odmowy przyjęcia proponowanego lokalu.
Zdaniem Sądu, we wskazanym stanie faktycznym i prawnym organy nadzoru obu instancji dokonały błędnej interpretacji przepisu § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu. Powołany przepis, zastosowany wprost (przepis jest przejrzysty i czytelny przy zastosowaniu wykładni gramatycznej), bez potrzeby stosowania wykładni funkcjonalnej czy systemowej, nie uprawnia do twierdzenia, że odmowa przyjęcia kwatery tymczasowej w miejsce lokalu mieszkalnego (w rozumieniu ustawy), stanowi podstawę do pozbawienia strażaka w służbie stałej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Naruszenie zaś w niniejszej sprawie powołanego przepisu posiada charakter kwalifikowany z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło