II SA/Wa 1062/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanawia: 1. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych 2. przyznać M.P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata M.P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Dzieci Skarżącej znajdują się pod opieką psychiatry i zażywają leki, które są bardzo drogie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz trojgiem dzieci ( ur. w 2004 r., w 2007 r. oraz w 2014 r.). Z oświadczenia wynika także, że Skarżąca nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Skarżąca otrzymuje dodatek pielęgnacyjny oraz rodzinny w kwocie 2.454 zł. Natomiast mąż Skarżącej z tytułu zatrudnienia otrzymuje 1.248,64 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że jedynym źródłem utrzymania Skarżącej jest pomoc uzyskiwana w ramach pomocy społecznej. Natomiast mąż Skarżącej z tytułu wynagrodzenia otrzymuje wynagrodzenie 1.248,64 zł. Ponadto Skarżąca jest osobą bezrobotną i wraz z mężem utrzymuje troje dzieci. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. W związku z powyższym zasadne jest ustanowienie na jej rzecz adwokata. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że Skarżąca w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Niniejsza sprawa mieści się w powyższej kategorii spraw. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji postanowienia.