II SA/Wa 1062/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Maria Werpachowska, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie § 11 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), a także § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o niezdolności M. B. do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. W uzasadnieniu wskazała, że organ I instancji przeprowadził rzetelnie badania diagnostyczne, w tym konsultację psychiatryczną, po której rozpoznano u strony m.in. zaburzenia osobowości. Badanie zostało przeprowadzone przez doświadczonego lekarza orzecznika, specjalistę psychiatrii. W ocenie organu odwoławczego komisja I instancji przekonująco dowiodła istnienia wymienionych w orzeczeniu objawów i schorzeń, a skoro M. B. nie przedstawił dokumentacji medycznej podważającej te ustalenia, nie było potrzeby dalszych badań, czy obserwacji szpitalnej. W tej sytuacji komisja miała pełne podstawy do umieszczenia wskazanego wyżej rozpoznania, tj. § 68 pkt 2 powołanego rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004 r. (zaburzenia osobowości), co odpowiada kategorii D - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, w zaskarżonym orzeczeniu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B. zakwestionował orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] maja 2016 r., wnosząc o przeprowadzenie niezależnego badania stanu jego zdrowia oraz wskazanie konkretnych przesłanek, które skutkowały orzeczeniem wobec niego niezdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Ponadto oświadczył, że nie wyraża zgody na badania w "szpitalu" lub innym "ośrodku opieki". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie i utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) wraz z załącznikiem nr 2 - wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa. Wskazać należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego. Oznacza to, że poborowy nie może skutecznie powoływać się na własne przekonanie co do swojej zdolności psychofizycznej, skoro obecnie przeprowadzone badanie lekarskie (w tym konsultacja psychiatryczna) tego nie potwierdziły. Zgodnie z § 14 rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych. Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji (§ 16 ust. 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 23 ust. 2 rozporządzenia). Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności rozpoznanie; ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej; w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową (§ 17 ust. 1 rozporządzenia). Orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia (§ 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie z pkt 12 tego wzoru, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać uzasadnienie. Warunkiem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji zostały wydane na podstawie powołanych norm prawa materialnego, z zachowaniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. zleciła przeprowadzenie badań diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych. Według opinii specjalisty ds. psychoprofilaktyki [...] – mgr S. O. skarżący ma problemy natury psychicznej utrudniające w istotny sposób dalszy udział w szkoleniu służby przygotowawczej i w związku z tym po konsultacji psychiatrycznej w dniu [...] lutego 2016 r., zalecono skierować go na komisję lekarską celem ustalenia zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej. W wyniku konsultacji psychiatrycznej z dnia [...] marca 2016 r., która została przeprowadzona przez doświadczonego lekarza orzecznika, specjalistę psychiatrii – dr M. G. – stwierdzono u M. B. zaburzenia osobowości upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji - § 68 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. załącznik nr 2, co odpowiada kategorii D – niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Zgodnie z wyjaśnieniami szczegółowymi do § 68 pkt 2 rozporządzenia przez zaburzenia osobowości (osobowość nieprawidłowa, psychopatia, charakteropatia) należy rozumieć niedorozwój lub defekt sfery dążeniowo-uczuciowej osobowości, bez względu na etiologię. Rozpoznanie ustala się m.in. na podstawie obecności cech zaburzeń osobowości i świadczących o niedostatecznej akceptacji zwykłych sytuacji życiowych po wykluczeniu upośledzenia umysłowego, zaburzeń psychopatycznych i reakcji adaptacyjnych. Ponadto wskazano, że § 68 obejmuje także tzw. infantylizm psychiczny (osobowość niedojrzała), a punkt 2 § 68 należy stosować u badanych, których na tle długotrwałej dezadaptacji stwierdza się okresy zadowalającego funkcjonowania. Należy wskazać, że Sąd nie jest uprawiony do oceny fachowości przeprowadzonej u M. B. konsultacji psychiatrycznej oraz prawidłowości ustaleń komisji lekarskich w zakresie stwierdzonego u niego schorzenia. Sąd nie może również zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej niż uczyniła to komisja na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań innej komisji, celem weryfikacji dotychczasowych badań. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Skoro zatem komisja uznała, że stwierdzone u M. B. problemy zdrowotne kwalifikują go do kat. D, a kwalifikacja ta w sensie medycznym znajdująca uzasadnienie w § 68 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. nie została skutecznie podważona, to brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, organy orzecznicze obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, bowiem należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zdaniem Sądu komisje lekarskie opierając się na dokumentach zgromadzonych w toku postępowania miały wystarczające podstawy do zastosowania przepisu § 16 powołanego rozporządzenia, a w dalszej konsekwencji § 68 pkt 2 załącznika nr 1, który w odniesieniu do kandydata do służby wojskowej nakłada obowiązek orzeczenia kategorii D zdolności do służby wojskowej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.