II SA/Wa 1062/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie związku schorzeń ze służbą p o s t a n a w i a: odrzucić skargę W dniu [...] kwietnia 2019 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] skierował B. B. (dalej: "skarżący") na badanie lekarskie celem ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Do skierowania dołączono protokół powypadkowy nr [...]. W orzeczeniu z [...] listopada 2021 r. nr [...] [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych we [...] (dalej: "[...]", "organ pierwszej instancji") stwierdziła, że w wyniku wypadku w służbie w dniu [...] sierpnia 2017 r. skarżący doznał uszczerbku na zdrowiu w łącznym wymiarze 25%, co wynikało ze stanu "po urazie bezpośrednim (stłuczenie) barku prawnego bez szkody kostnej i więzadłowej ze współistnieniem zmian zwyrodnieniowych leczonym zachowawczo, wygojonym z ograniczeniem unoszenia i odwodzenia obu barków z niewielką przewagą po stronie prawej bez zaników mięśni obręczy barkowej i kończyn górnych" oraz "reakcji adaptacyjnej przedłużonej na powypadkowe problemy w relacji rodzinnej i poczucie utraty sprawności o znacznym nasileniu". Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji") orzeczeniem z [...] stycznia 2022 r. nr [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji orzeczeniem z [...] lutego 2022 r. nr [...] przyznał 7% uszczerbku na zdrowiu z powodu przebytego [...] sierpnia 2017 r. stłuczenia barku prawnego bez szkody kostnej i więzadłowej ze współistnieniem zmian zwyrodnieniowych leczonym zachowawczo, wygojonym z ograniczeniem unoszenia i odwodzenia barków z niewielką przewagą po stronie prawej bez zaniku mięśni obręczy barkowej i kończyn górnych. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. rozstrzygnięcia [...], organ drugiej instancji orzeczeniem z [...] kwietnia 2022 r. nr [...], w oparciu o art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l."), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Powyższe orzeczenie CKL skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego zmianę poprzez ustalenie uszczerbku na zdrowiu adekwatnego do rozpoznań postawionych przez orzeczników, szczególnie specjalisty psychiatrii i neurologii, które dotychczas były pominięte, a jednoznacznie wskazują na związek z wypadkiem w służbie oraz o zobowiązanie do zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty stanowiącej wartość odszkodowania od upływu 30 dni od dnia rozpoczęcia procedury w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o odrzucenie skargi, wskazując, że przedmiot zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie CKL wydane w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1940 ze zm.), oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Państwowej Straży Pożarnej dokonują komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z art. 1 ust. 1 u.k.l. wynika, że komisje lekarskie orzekają w sprawach: 1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej; 2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby; 2a) ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom służb wskazanych w pkt 1 za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby; 3) (uchylony); 4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby; 5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu, oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem; 6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372, 1518 i 1593) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach; 7) (uchylony); 8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby; 9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej; 10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej; 11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1. Z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie podstawowe grupy. W pierwszej grupie znajdują się orzeczenia dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia te są wiążące dla organu w kwestii powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na mocy art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń obejmuje orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Orzeczenia takie wydawane są na podstawie odrębnych przepisów, w tym: - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035 ze zm.); - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.). Tego rodzaju orzeczenia podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Przedmiotowe orzeczenia mają jedynie charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek zmierzających do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 oraz z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie zapadło w wyniku (wydanego [...] kwietnia 2019 r. przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...]) skierowania skarżącego na badanie kontrolne do [...] celem ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie ma samodzielnego bytu. Podlega kontroli sądu powszechnego w ramach odwołania od decyzji wydawanej w innym postępowaniu przez organ właściwy w sprawach odszkodowawczych. Stosownie bowiem do treści art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2022 r., poz. 1032), prawo do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokość ustala się w drodze decyzji. Według art. 37 ust. 1 ww. ustawy, decyzję w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Natomiast art. 38 ust. 1 ww. aktu przewiduje od decyzji, o której mowa w art. 37 ust. 1, odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.). Dlatego zaskarżone orzeczenie CKL nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast może ono zostać poddane kontroli przez sąd powszechny w ramach odwołania od decyzji wydanej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych (emerytalno-rentowej lub odszkodowawczej). Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.