II SA/Wa 1072/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu od decyzji w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdził wniesienie przez D. D. odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. uznającej go za osobę bezrobotną i odmawiającej przyznania prawa do zasiłku z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Podstawę prawną wydania postanowienia stanowiły art. 134 Kpa w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o uznaniu D. D. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych zainteresowany odebrał osobiście w dniu jej wydania, zaś odwołanie od tej decyzji złożył w dniu 12 marca 2014 r. Zgodnie z art. 129 Kpa, odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2014 r., co uzasadnia stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. D. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie Wojewody [...]. W skardze wskazał, że odbierając decyzję w dniu 12 lutego 2014 r. został poinformowany, iż aby mieć prawo do zasiłku wymagane jest zaświadczenie z ZUS o odprowadzonych składkach za okres od 2008-11-25 do 2013-10-02, kiedy prowadził działalność gospodarczą. Pracownik Urzędu Pracy poinformował go, że po uzyskaniu takiego zaświadczenia będzie mógł odwołać się od ww. decyzji. W dniu 12 lutego 2014 r. złożył wniosek w ZUS [...] o wydanie takiego zaświadczenia. W okresie od dnia 17 lutego 2014 r. do dnia 10 marca 2014 r. przebywał w [...] Szpitalu Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjnym w [...]. Podczas pobytu w Szpitalu-Sanatorium dotarło zaświadczenie z ZUS i po powrocie ze Szpitala - tj. 12 marca 2014 r. złożył odwołanie od decyzji wraz z zaświadczeniem. Nadmienił, że ze względu na pobyt w szpitalu nie mógł złożyć odwołania w wymaganym terminie. Informował, że na miejsce w [...] Szpitalu Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjnym w [...] czekał 2 lata i jego stan zdrowia był na tyle poważny, że nie mógł zrezygnować leczenia. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację skargi i dodatkowo wskazał na brak złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na rozprawie skarżący podał, iż nie wiedział o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga jest zasadna. Badając li tylko datę wniesienia odwołania z data wynikającą z terminu zakreślonego w art. 129 Kpa, oraz konstatując brak wniesienia jednocześnie z tym odwołaniem formalnego wniosku o przywrócenie terminu, Wojewoda [...] prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie. Jednakże sytuacja winna być inaczej oceniana, gdy zważy się, iż w niniejszej sprawie w istocie przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, był pobyt D. D. w okresie od dnia 17 lutego 2014 r. do dnia 10 marca 2014 r. w [...] Szpitalu Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjnym w [..]. Okres pobytu w tym Szpitalu w znacznej części pokrywał się z okresem do wniesienia odwołania, który rozpoczynał się w dniu 13 lutego 2014 r. a upływał z dniem 26 lutego 2014 r. bezpośrednio po powrocie ze szpitala, to jest w dniu 12 marca 2014 r. skarżący wniósł odwołanie. Zaznaczyć tu należy, iż o fakcie pobytu skarżącego w szpitalu, jako przyczynie uchybienia terminu do złożenia odwołania, Wojewoda [...] dowiedział się dopiero z treści skargi – nie znał zatem przyczyn uchybienia terminu, gdy podejmował zaskarżone postanowienie. Skarżący został przez organ pierwszej instancji prawidłowo poinformowany o sposobie (zwłaszcza terminie) wniesienia odwołania, co wynika z treści pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. Jednakże do chwili otrzymania odpowiedzi na skargę, skarżący nie wiedział o instytucji przywrócenia uchybionego terminu zawartej w treści art. 58 Kpa. W tym stanie sprawy, do daty wpływu skargi, nie było nawet żadnych przyczyn aby organ miał obowiązek pouczania skarżącego o tej instytucji prawnej. Należy zatem rozważyć czy w takim materiale sprawy zastosowanie przez Wojewodę [...] art. 134 Kpa będzie prawidłowym rozpatrzeniem danej sprawy także wobec oczywistych, a ujawnionych dopiero w skardze okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tej nietypowej sytuacji, oparcie rozstrzygnięcia jedynie na normie art. 134 Kpa nie jest prawidłowe i w sposób istotny narusza prawa strony do obrony swoich interesów. Przede wszystkim należy mieć tu na uwadze fundamentalną zasadę ogólną wyrażoną w art. 9 Kpa – zasadę informowania stron postępowania o przysługujących jej prawach. W niniejszej sprawie o prawie do złożenia wniosku o przywróceniu uchybionego terminu skarżący nie został poinformowany (na etapie postępowania administracyjnego nie było nawet ku temu możliwości) i o istnieniu instytucji, przewidzianej w art. 58 Kpa, skarżący dowiedział się dopiero z treści odpowiedzi na skargę. Celem zasady określonej w art. 9 Kpa jest takie działanie organów administracji, aby obywatele nie ponosili szkody z nieznajomości prawa. Z tej zasady należy także wyciągać wniosek, iż orzeczenia sądów administracyjnych powinny, w miarę możliwości, uwzględniać fundamentalne prawa strony do obrony swoich interesów i baczyć aby prawa te były przestrzegane i mogły być rzeczywiście zrealizowane przez obywatela. W niniejszej sprawie skarżący ponosi obecnie skutki niezawinionej przez siebie nieznajomości prawa (brak odpowiedniego zastosowania przez niego instytucji przywrócenia uchybionego termu). Nadto z całokształtu materiału dowodowego bezspornie wynika, iż podstawową i decydującą przyczyną uchybienia w niniejszej sprawie terminowi do wniesienia odwołania był pobyt D. D. w okresie od dnia 17 lutego 2014 r. do dnia 10 marca 2014 r. w [...] Szpitalu Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjnym w [...] – a zatem sytuacja, od niego niezależna i obiektywna, mająca wpływ na wniesienie odwołania dopiero po powrocie z tej placówki leczniczej, co zresztą nastąpiło niezwłocznie – bo w dniu 12 marca 2014 r. Dodać tu także należy, iż na skutek konieczności dysponowania odpowiednimi zaświadczeniami ZUS, skarżący nie był w stanie wnieść odwołania bezpośrednio po otrzymaniu decyzji a przed pobytem w placówce leczniczej i nie można wykluczyć, iż gdyby nie pobyt w szpitalu odwołanie złożyłby w terminie. Na niniejszą sprawę ma także wpływ to, że instytucja przywrócenia uchybionego termu nie jest instytucją powszechnie znaną i może ona sprawiać przeciętnemu obywatelowi kłopoty z jej prawidłowym zastosowaniem. Zważyć tu także należy, iż przyczyna uchybienia w tej konkretnej sprawie terminu do wniesienia odwołania była obiektywna i niezawiniona przez skarżącego. W takiej sytuacji, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niniejszą skargę należy przede wszystkim oceniać pod kątem zasad określonych w art. 9 Kpa i dlatego zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone, aby dać skarżącemu możliwość skorzystania z instytucji przywrócenia uchybionego terminu. Organ może twierdzenia zawarte w skardze potraktować jako nieudolnie wniesiony przez skarżącego wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, albo wezwać go do odpowiedniego uzupełnienia odwołania w tej materii. Tylko w ten sposób, w niniejszej sprawie, nie dojdzie do naruszenia zasady wskazanej w art. 9 Kpa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.