II SA/Wa 1073/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-20
Skład orzekający: Janusz Walawski, Olga Żurawska – Matusiak, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sposób ustalania sumy punktów decydującej o miejscu na liście klasyfikacyjnej aplikantów na aplikację sędziowską lub prokuratorską, polegający na sumowaniu ocen ze sprawdzianów oraz łącznej oceny z praktyk (będącej średnią arytmetyczną ocen z poszczególnych praktyk), jest zgodny z przepisami ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz rozporządzenia wykonawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sposób ustalania miejsca na liście klasyfikacyjnej, polegający na sumowaniu ocen ze sprawdzianów oraz łącznej oceny z praktyk (będącej średnią arytmetyczną ocen z poszczególnych praktyk), jest zgodny z przepisami ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz rozporządzenia wykonawczego. Sąd podkreślił, że zarówno przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji, jak i późniejsza nowelizacja potwierdzają taką interpretację, nadając prymat ocenom ze sprawdzianów. Ponadto, sąd administracyjny nie jest uprawniony do ingerowania w oceny dokonywane przez niezależne komisje egzaminacyjne.Stan faktyczny
Skarżący W. B. został odmówiony przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską z powodu zajęcia niskiego miejsca (297) na liście klasyfikacyjnej, podczas gdy limit miejsc został wyczerpany po osobie na 154. miejscu. Skarżący kwestionował sposób ustalania jego miejsca na liście, zarzucając nieprawidłowe doliczanie średniej ocen z praktyk do ocen ze sprawdzianów oraz nienależyte ocenianie sprawdzianów. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o odmowie przyjęcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sądową i prokuratorską oddala skargę
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...] decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...] , działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz art. 104 § 1k.p.a., odmówił przyjęcia W. B. (dalej jako skarżący) na aplikację sędziowską i prokuratorską. W motywach rozstrzygnięcia podał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tych aplikacjach. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z 31 marca 2010 r. w sprawie naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS Nr 2, poz. 11) wyznaczył limity 75 miejsc na każdej aplikacji. Skarżący ukończył natomiast aplikację ogólną na 297 pozycji listy klasyfikacyjnej aplikantów, zaś limit miejsc na aplikacji został wyczerpany po przyjęciu osób znajdujących się wyżej na liście klasyfikacyjnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skierowanym do Ministra Sprawiedliwości, W. B. wniósł o ponowną ocenę stanu faktycznego i wydanie pozytywnej decyzji, zgodnej z jego wnioskiem.
Przedstawił uwagi odnoszące się do sprawdzianów, z których, w jego ocenie, otrzymał zbyt niskie oceny, tj. do sprawdzianu z lutego, z marca, z kwietnia i z sierpnia. Wskazał także, iż lista klasyfikacyjna została stworzona w oparciu o niezgodny z ustawą sposób liczenia punktów. Ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury a art. 26 ust. 3 mówi, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk. Tymczasem w przypadku skarżącego do ocen ze sprawdzianów została doliczona średnia ocen z praktyk, co jest niezgodne z ustawą i ma wpływ na ustalenie miejsca na liście klasyfikacyjnej.
Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] , [...] , mając za podstawę art. 29 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje, O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje natomiast suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej (art. 26 ust. 3 tej ustawy).
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie listy klasyfikacyjnej, ogłoszonej przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, skarżący zajął 297 miejsce, a limit miejsc na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej (po 75 miejsc) uległ wyczerpaniu po przyjęciu osób umieszczonych wyżej na liście klasyfikacyjnej.
Minister Sprawiedliwości podał ponadto, że stosownie do treści art. 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny, patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant. Powołany przepis art. 26 ust. 3 ustawy stanowi natomiast, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów, a w konsekwencji o dalszym kontynuowaniu szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej.
Treść powołanych przepisów, zdaniem organu odwoławczego, pozwala stwierdzić, że łączna ocena, o której mowa w art. 26 ust. 3 cytowanej ustawy, powinna obejmować sumę punktów uzyskanych ze sprawdzianów oraz łączną ocenę przebiegu wszystkich praktyk, wystawioną przez patrona koordynatora. Łączna ocena z praktyk jest bowiem, stosownie do brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, oceną wystawioną przez patrona koordynatora ze wszystkich praktyk odbytych w czasie aplikacji ogólnej. Co istotne, patron koordynator nie wystawia oceny subiektywnie, jego rola polega w tym wypadku na zsumowaniu ocen ze wszystkich praktyk odbytych przez aplikanta w czasie trwania aplikacji, a wystawiona przez niego ocena powinna być średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk. Za takim sposobem obliczania sumy punktów przemawia także treść § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej, który statuuje, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a więc jednej łącznej oceny) są sumowane z punktami ze sprawdzianów.
Dodatkowym argumentem, przemawiającym za prawidłowością wykładni dokonanej przez organ I instancji, którą Minister Sprawiedliwości w pełni podzielił, jest wskazanie, że przyjęcie wykładni zaprezentowanej przez zainteresowaną oznaczałoby, że o dostępie do aplikacji specjalistycznej decydują przede wszystkim oceny z praktyk, a nie ze sprawdzianów. Tymczasem to na sprawdzianach weryfikowano, w precyzyjnie określonych warunkach (3-osobowa komisja, takie same warunki dla wszystkich aplikantów, kodowane prace), umiejętności aplikantów nabyte w trakcie trwania poprzedniego zjazdu i pogłębione podczas odbywania praktyk.
Wobec powyższego, Minister podkreślił, iż o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów powinna decydować suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i jedna łączna ocena wystawiona przez patrona koordynatora z przebiegu wszystkich odbytych praktyk przez aplikanta w czasie aplikacji ogólnej, będąca średnią arytmetyczną. Ocena łączna z przebiegu wszystkich praktyk wystawiona skarżącemu przez patrona koordynatora wynosiła 4,8.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że komisja, o której mowa w § 7 ust. 2 i ust. 3 powołanego rozporządzenia, jest niezależna, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów, podobnie jak nie ma on kompetencji do ustalania ocen z przebiegu praktyk, wystawianych przez patronów i patrona koordynatora. W postępowaniu związanym z naborem na aplikację specjalistyczną możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, który jednak nie przeprowadza i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk. Organ podkreślił, że poszczególne oceny ze sprawdzianów zdobywane były przez aplikantów w identycznych warunkach, tzn. wszyscy aplikanci pisali te same sprawdziany, na podstawie tych samych założeń, po takich samych zajęciach i praktykach. Organ odwoławczy nie stwierdził, aby sprawdziany, których uczestnikiem był skarżący zostały przeprowadzone w sposób sprzeczny z przepisami prawa lub różniły się od sprawdzianów, w których uczestniczyli pozostali aplikanci. Także zakres przedmiotowy, zasady i sposób ustalania ocen z tych sprawdzianów był jednakowy dla wszystkich aplikantów aplikacji ogólnej w roku szkoleniowym 2009/2010.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję W. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przyznanie kosztów postępowania, podniósł, że organ odwoławczy nie powiązał przepisów prawa ze stanem faktycznym jaki ustalił w sprawie oraz nie wskazał dowodów, na których się oparł i ewentualnie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Zdaniem skarżącego organ powinien skonfrontować sprawdziany z założeniami do nich, które to założenia były przekazywane aplikantom. Założenia te nie zostały zrealizowane w przypadku sprawdzianu lipcowego. Powtórzył swoje stanowisko o nienależytej ocenie jego sprawdzianów, a także odnoszące się do zasad wystawiania oceny ze sprawdzianów i praktyk.
Udzielając odpowiedzi na skargę, Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Problematykę odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej reguluje ustawa z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 895).
Stosownie do treści art. 16 ust. 2 powołanej ustawy, Minister Sprawiedliwości zarządza, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limity miejsc na te aplikacje. Zgodnie zaś z art. 25 ust. 5 tej ustawy, na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w myśl przepisu art. 26 ust. 2 cytowanej ustawy, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej (art. 26 ust. 3 ustawy). Na tej podstawie, Dyrektor Krajowej Szkoły, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, według kolejności umieszczenia kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.
Z kolei w myśl § 7 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej, po każdym cyklu zajęć i praktyk, przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk (ust. 1). Sprawdzian przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów (ust. 2). Komisja opracowuje szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu (ust. 3). Natomiast stosownie do treści § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia, oceny praktyk dokonuje patron w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku ocen wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia liczby punktów, które uzyskał aplikant po zakończeniu aplikacji ogólnej, determinującej określenie jego miejsca na liście klasyfikacyjnej.
Powołany przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia mógłby sugerować, jak niezasadnie argumentuje skarżący, iż końcowa liczba punktów jest sumą ocen ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk. Również przepis art. 26 ust. 3 o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury mówi o sumie punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej, w myśl jego literalnej wykładni. Jednakże, jak trafnie zauważa Minister Sprawiedliwości, nie można, dokonując wykładni art. 26 ust. 3 ustawy, pominąć treści art. 25 ust. 5 tej samej ustawy, który posługuje się pojęciem łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant. Wykładnia art. 26 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 5 ustawy daje zatem, zdaniem Sądu, podstawę do uznania, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk (łącznej oceny dokonanej przez patrona koordynatora). W przeciwnym wypadku rola patrona koordynatora sprowadzałaby się jedynie do sporządzenia końcowej opinii oraz łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, polegającej na prostym zsumowaniu poszczególnych ocen z praktyk.
Podkreślenia wymaga, że w art. 25 ust. 5 ustawy, ustawodawca mówi o łącznej ocenie przebiegu wszystkich praktyk. Skoro posługuje się zwrotem "łączna ocena", to znaczy to, że nie może chodzić tu o sumę wszystkich ocen z praktyk, ale musi być to jedna ocena w skali od 0 do 5 punktów, stanowiąca średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk.
Zasadne jest również stanowisko organu, iż także wykładnia celowościowa przepisów ustawy przemawia za takim sposobem ustalania miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 52 pkt 2 powołanej ustawy, stanowiącym upoważnienie ustawowe dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia m. in. sposobu ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, winien mieć on na względzie konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów. Taką jednolitość i obiektywizm zapewniają najpełniej sprawdziany przeprowadzone dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same, jednolite kryteria oceny. Nie bez znaczenia jest ponadto okoliczność, iż sprawdzian stanowi formę całościowej weryfikacji wiedzy,
obejmującą zarówno wiedzę uzyskaną podczas zajęć teoretycznych, jak umiejętności jej stosowania nabyte w toku praktyk, co wynika z treści § 7 ust. 1 cytowanego rozporządzenia.
Ponadto, zgodnie z art. 26 ust. 3 zd. 2 ustawy Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów, co oznacza nadanie przez ustawodawcę prymatu ocenom sprawdzianów, a nie praktyk. Konsekwencją przyjęcia, iż o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów i łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, było określenie sposobu ustalenia owej "łącznej oceny". Zdaniem Sądu, przyjęcie, iż "łączna ocena" jest średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk wydaje się być ze wszech miar zasadne, bowiem taka ocena jest najbardziej miarodajna, obiektywna i sprawiedliwa, a nadto mieści się w skali punktowej określonej w § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej.
Powyższą wykładnię potwierdza nowelizacja ustawy o Krajowej Szkole
Sądownictwa i Prokuratury, dokonana ustawą z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Powołana ustawa nowelizująca na dzień orzekania przez Sąd jeszcze nie obowiązywała (została podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2 września 2011 r., zaś 27 września 2011 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw Nr 203, poz. 1192). Zgodnie z nowym brzmieniem art. 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię i ustala łączną ocenę przebiegu praktyk, stanowiącą średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk. Natomiast stosownie do treści znowelizowanego art. 26 ust. 3 tej ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Wprowadzona przez ustawodawcę zmiana potwierdza zatem tylko jego wcześniejszą intencję co do sposobu uregulowania przedmiotowej kwestii.
Należy również zgodzić się z Ministrem Sprawiedliwości, iż nie jest on uprawniony do ingerowania w treść ocen dokonywanych przez komisje egzaminacyjne. Jak już wspomniano, zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej, po każdym cyklu zajęć i praktyk, przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk, odrębnie dla każdego aplikanta, przede wszystkim w zakresie umiejętności jej praktycznego wykorzystania. Sprawdzian ten przeprowadza, według § 7 ust. 2 rozporządzenia, trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów. Komisja ta, na podstawie § 7 ust. 3 rozporządzenia, opracowuje zarazem szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu. Podkreślenia wymaga, że komisja taka jest niezależna, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów, jak również nie ma kompetencji do ustalania ocen z przebiegu praktyk wystawianych przez patronów i patrona koordynatora. Tryb odwoławczy od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, przyjmującej albo odmawiającej przyjęcia na aplikację sędziowską bądź prokuratorską, przewidziany w ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, różni się w istotny sposób od regulacji dotyczących przeprowadzania naboru na aplikację radcowską, adwokacką czy notarialną.
Stosownie bowiem do przepisów regulujących przeprowadzanie wyżej wskazanych naborów, odwołanie do Ministra Sprawiedliwości przysługuje kandydatowi od uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik egzaminu wstępnego, czyli podmiotu przeprowadzającego egzamin, a zatem istotą odwołania jest tam kwestionowanie wyniku egzaminu. Tymczasem w postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską albo prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, który jednak nie przeprowadza sprawdzianów i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk. Ponadto, ani ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ani powołane rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. nie zawiera uregulowań dotyczących trybu odwoławczego od rozstrzygnięć komisji, o której mowa w rozporządzeniu, czy też od ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora. Co prawda, w myśl art. 16 ust. 1 powołanej ustawy, Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską, lecz nie oznacza to, że może on ingerować w kompetencje komisji w zakresie oceniania poszczególnych sprawdzianów, zważywszy że w tym zakresie komisja jest niezależna i działa jako ciało eksperckie. Rola Ministra, jako organu odwoławczego, sprowadza się jedynie do kontroli polegającej na sprawdzeniu prawidłowości stosowania prawa przez organ I instancji, zweryfikowaniu, czy wystawione oceny mieszczą się w przewidywanej skali bądź czy nie popełniono błędu rachunkowego przy obliczaniu punktów i umieszczaniu aplikanta na liście klasyfikacyjnej. W ocenie Sądu, kontrola ta została dokonana prawidłowo.
Również sąd administracyjny nie jest uprawniony do ingerowania w treść ocen dokonywanych przez komisje egzaminacyjne. Decyzja Ministra Sprawiedliwości wprawdzie pozostaje pod kontrolą tutejszego Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia i nie może wejść - czego w istocie domaga się skarżący - w rolę komisji egzaminacyjnej, a w konsekwencji dokonać weryfikacji otrzymanych przez aplikantów ocen z poszczególnych sprawdzianów. Sąd administracyjny jest bowiem sądem prawa - nie orzeka więc o słuszności subiektywnych ocen czy odczuć strony skarżącej. W przypadku, gdy orzekające w sprawie organy administracji korzystają, w zakresie swych ustawowych zadań i powinności, z pomocy powołanych do tego ciał eksperckich, rolą sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy - jak w niniejszej sprawie - organ administracji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w świetle ustaleń komisji. Nie można zatem oczekiwać od sądu administracyjnego takiej kontroli, która wkraczałaby w meritum zagadnień objętych danym sprawdzianem wiedzy, a tym bardziej wymagać, by sąd ten dokonywał oceny umiejętności aplikanta pod kątem merytorycznym, formalnym czy językowym, zwłaszcza w kontekście czynionych przez niego, a więc subiektywnych, odczuć. Co więcej, jak już wspomniano, takiej kontroli nie można również oczekiwać od Ministra Sprawiedliwości, bowiem on także nie może wkraczać w kompetencje komisji egzaminacyjnej. W przeciwnym wypadku, kontrola instancyjna, w tym także kontrola sądowoadministracyjna, wypaczyłaby sens, jaki ustawodawca nadał obu przedmiotowym aplikacjom, powołując Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury, jako instytucję służącą kształceniu przyszłej kadry sędziowskiej i prokuratorskiej.
Odnosząc się do przywołanego dopiero w skardze zarzutu dotyczącego niezgodności sprawdzianu przeprowadzonego 19 lipca 2010 r. z założeniami przygotowanymi do tego sprawdzianu przez komisje egzaminacyjną, wskazać należy, że sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa mieści się w kategorii spraw rozstrzyganych w postępowaniu cywilnym. A właśnie głównym założeniem sprawdzianu, odbywającego się po odbyciu zajęć teoretycznych i praktyk obejmujących zagadnienia dotyczące postępowania w sprawach cywilnych, było sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem w postępowaniu cywilnym. W tych okolicznościach zarzut przeprowadzenia sprawdzianu w lipcu 2010 r. niezgodnie z założeniami należy uznać za niezasadny.
Na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty skargi. Organ odwoławczy dokonał oceny wszystkich istotnych okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymaganiom zawartym w przepisie art.107§ 3 k.p.a.
Reasumując, należy stwierdzić, iż określenie miejsca W. B. na liście klasyfikacyjnej (297) nastąpiło w sposób prawidłowy, czego konsekwencją była odmowa przyjęcia go na aplikację sędziowską i prokuratorską, gdyż limit miejsc został wyczerpany po przyjęciu osoby znajdującej się na 154 miejscu listy klasyfikacyjnej.
W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Dlatego też, stosując art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło