II SA/Wa 1076/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA - Bronisław Szydło, - Stanisław Marek Pietras, Protokolant - Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) w dniu [...] czerwca 2008 r. wydało decyzję nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] października 2007 r. nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] października 1963 r., o przydziale na rzecz J. O. i jego rodziny lokalu mieszkalnego w domu przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. było uprawnione do wydania decyzji o przydziale ww. lokalu mieszkalnego, gdyż lokal ten objęty był gospodarką lokalową, a jego właścicielka W. P., mieszkająca wówczas w P., nie zamierzała skorzystać z prawa do zamieszkania w nim, po uprzednim zwolnieniu go przez rodzinę A. A. Zdaniem organu decyzja, o której stwierdzenie nieważności wnosiła skarżąca została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. K., obecną właścicielkę spornego lokalu. W skardze zarzuciła ona, że organ, wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, gdyż: 1. ówczesna właścicielka lokalu, W. P. (zainteresowana), wbrew art. 55 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227), została pozbawiona możliwości złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów w prowadzonym postępowaniu zakończonym decyzją, której unieważnienia domaga się skarżąca, o którego wszczęciu nie została zawiadomiona (art. 56 powołanej ustawy), 2. organ nie miał prawa wydać decyzji o przydziale spornego lokalu, ponieważ stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 228), organ do spraw lokalowych obowiązany był oddawać właścicielom domów (lokali) lokale zwalniane przez dotychczasowych najemców (użytkowników). Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem obowiązującym w dniu jej wydania. Na wstępie należy podać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Przepis ten ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć, nie tylko z powodu naruszenia w sposób oczywisty regulacji w przepisie powołanym jako podstawa prawna tych rozstrzygnięć, ale również dlatego, że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm. Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Zgodnie z art. 157 § 2 Kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Sprawa, zakończona zaskarżoną decyzją została wszczęta na wniosek skarżącej, w ocenie której decyzja Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] października 1963 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jednakże podkreślić należy, że obowiązkiem organu jest zbadanie sprawy pod kątem wszystkich przesłanek, określonych w art. 156 § 1 Kpa. Obowiązek ten nie został przez organ spełniony, gdyż ograniczył się on wyłącznie do badania sprawy w związku z przesłanką rażącego naruszenia prawa. Decyzja Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej z dnia [...] października 1963 r. o przydziale spornego lokalu mieszkalnego została wydana na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 43 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. - Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 10, poz. 59). Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej ustawy, przydział lokalu mieszkalnego mogą otrzymać osoby, których funkcja społeczna, zawód, wykonywana praca lub odbywane studia uzasadniają zamieszkanie w mieście, osiedlu lub gromadzie, oraz osoby pobierające zaopatrzenie lub rentę z ubezpieczeń społecznych lub innych funduszów publicznych, albo uprawnione do korzystania ze świadczeń alimentacyjnych. Natomiast art. 43 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przydział pozostających w dyspozycji rad narodowych lokali mieszkalnych następuje na podstawie listy ustalonej przez prezydium rady narodowej miasta, osiedla lub gromady albo komisję powołaną w tym celu przez to prezydium; lista ta wskazuje osoby, które w określonym terminie powinny otrzymać przydział mieszkania. Przed ustaleniem listy przez prezydium rady narodowej lub przez komisję projekt listy powinien być na okres 2 tygodni podany do publicznej wiadomości, w celu umożliwienia zgłoszenia do niego uwag lub zastrzeżeń. Jednocześnie – zgodnie z art. 43 ust. 2 cytowanej ustawy - Rada Ministrów może ustalać ogólne zasady polityki lokalowej. Zgodnie z tymi zasadami prezydium wojewódzkiej (miasta wyłączonego z województwa) rady narodowej ustala wytyczne w zakresie polityki lokalowej i sposobu jej realizacji na terenie województwa (miasta wyłączonego z województwa). Stosowanie zaś do ust. 3 powołanego wyżej artykułu, w liście, o której mowa w ust. 1, może nastąpić przed dokonaniem przydziału lokalu: 1) skreślenie osób, umieszczonych niezgodnie z ustalonymi przez Radę Ministrów zasadami polityki lokalowej, 2) przesunięcie terminu przydziału, jeżeli Rada Ministrów zadecydowała budowę w danej miejscowości zakładów związanych z rozwojem określonej gałęzi gospodarki narodowej i zachodzi konieczność zapewnienia w pierwszej kolejności mieszkań dla pracowników tych zakładów, 3) przesunięcie terminu przydziału, jeżeli zachodzi konieczność zapewnienia mieszkań osobom pozbawionym mieszkań wskutek klęsk żywiołowych (powódź, huragan) lub pożaru. Ponadto zgodnie z art. 43 ust. 4 powołanej ustawy w przypadkach wymienionych w ust. 3, powołanym do przeprowadzenia zmian w liście jest prezydium rady narodowej, które powołało komisję, oraz prezydium rady narodowej wyższego stopnia. Zdaniem Sądu, powyżej przytoczone przepisy nie stanowiły podstawy prawnej do wydania decyzji o przydziale spornego lokalu mieszkalnego. Rozpoznając ponownie sprawę, organ powinien wykazać, że na dzień wydania decyzji istniał przepis prawa materialnego, który mógł stanowić podstawę prawną do wydania decyzji o przydziale spornego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 54 i art. 55 przedmiotowej ustawy, właściwy dla spraw lokalowych organ prezydium rady narodowej powinien przed wydaniem decyzji dać możność osobom zainteresowanym złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów. Osobami zainteresowanymi w rozumieniu niniejszej ustawy są: właściciel (administrator nieruchomości), osoba zajmująca lokal oraz osoby ubiegające się o przydział tego lokalu. Organ przy założeniu, że istniała podstawa materialnoprawna do wydania decyzji o przydziale spornego lokalu mieszkalnego, powinien sprawdzić, czy nie doszło do naruszenia powyżej przytoczonych przepisów i czy ich ewentualne naruszenie nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. Mając na względzie powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.