II SA/Wa 1076/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Anna Mierzejewska, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak sprawy: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku T.P. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] maja 2009 r. znak sprawy: [...] o odmowie przyznania emerytury w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) – powoływanej dalej jako ustawa o emeryturach i rentach, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki wskazane w powołanym przepisie, a brak jednego z nich powoduje niemożność przyznania tego świadczenia. Zdaniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych T.P. nie może zostać przyznane świadczenie w drodze wyjątku, bowiem wnioskodawczyni nie osiągnęła wieku emerytalnego wynoszącego dla kobiet 60 lat i nie została uznana za osobę niezdolną do pracy przez lekarza orzecznika ZUS. Tak więc, nie spełnia przesłanki niemożności podjęcia zatrudnienia z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy z tytułu stanu zdrowia lub wiek. Ponadto organ uznał, że trudna sytuacja materialna nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której T.P. zakwestionowała zaskarżoną decyzję uznając ją za krzywdzącą i niesprawiedliwą. Wnosząca skargę wskazała, że jest osobą samotną, schorowaną pozostającą bez żadnych środków do życia i leczenia się. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżąca. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a mianowicie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a., podanie, także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy czy też odwołanie, wniesione pisemnie (ustnie do protokołu) powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis warunkuje przyjęcie, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy niemożność jego rozpoznania. Tę ostatnią problematykę reguluje art. 64 § 2 k.p.a. stanowiący, że jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) bez rozpoznania. W rozpatrywanej sprawie pismo datowane 11 maja 2009 r. stanowiące wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera podpisu strony. Mimo to organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wezwał strony, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.), do uzupełnienia braku i powyższy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznał, mimo że nie wywoływało ono skutków prawnych. Powyższe czyni zbędnym ustosunkowywanie się przez Sąd do kwestii merytorycznych zawartych w zaskarżonej decyzji. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.