II SA/Wa 1080/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-15
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Janusz Walawski, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Policji miały podstawę prawną do obniżenia dodatku funkcyjnego policjantowi w sytuacji braku zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby lub ustania innych przesłanek uzasadniających dotychczasową wysokość dodatku?Ratio decidendi
Obniżenie dodatku funkcyjnego wymaga zaistnienia jednej z przesłanek określonych w § 8 ust. 7 rozporządzenia, tj. zmiany zakresu obowiązków służbowych, zmiany warunków służby lub ustania innych przesłanek uzasadniających dotychczasową wysokość dodatku. W niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie zaistniała, a organ nie wykazał racjonalnych podstaw obniżenia dodatku. Wobec ustania stosunku służbowego policjanta, dalsze rozstrzyganie w sprawie dodatku funkcyjnego stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało umorzeniem postępowania.Stan faktyczny
A.S., pełniący funkcję Komendanta Powiatowego Policji, otrzymał podwyższony dodatek funkcyjny w lutym 2016 r. na okres od marca do kwietnia 2016 r. Następnie Komendant Wojewódzki Policji obniżył ten dodatek rozkazem z marca 2016 r., a Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w kwietniu 2016 r. A.S. zaskarżył rozkazy personalne, zarzucając brak podstaw do obniżenia dodatku oraz naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji i umorzył postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Iwona Maciejuk (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku funkcyjnego 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., 2. umarza postępowanie administracyjne.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., na podstawie § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1236) z dniem [...] kwietnia 2016 r. obniżył [...] A.S. dodatek funkcyjny I kategorii o kwotę 525 zł miesięcznie do kwoty - 2.850 zł miesięcznie, podwyższony rozkazem personalnym nr [...] z [...] lutego
2016 r. Rozkazowi, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wskazał, że rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] maja 2015 r. [...] A.S. został powołany z dniem [...] maja 2015r. na stanowisko Komendanta Powiatowego Policji
w [...]. Jednocześnie wymienionemu policjantowi ustalono na tym stanowisku dodatek funkcyjny uwzględniając przy tym rangę zajmowanego stanowiska służbowego, zakres ponoszonej odpowiedzialności oraz rodzaj i poziom posiadanych przez funkcjonariusza kwalifikacji. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lutego 2016 r. [...] A.S. na okres od [...] marca do [...] kwietnia 2016 r. podwyższono dodatek funkcyjny do kwoty 3375 zł miesięcznie. Uzasadnieniem dla powyższego rozkazu była pozytywna ocena wywiązywania się przez policjanta z przydzielonych obowiązków oraz stopnia realizacji zadań i czynności służbowych.
Raportem z dnia [...] lutego 2016 r. [...] A.S. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z prośbą o zwolnienie ze służby z dniem [...] kwietnia 2016 r.
W dniu [...] lutego 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego zwolnił [...] A.S. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2016 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy
o Policji.
Organ wskazał, że podwyższenie dodatku funkcyjnego na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lutego 2016r. nie obejmowało kryteriów wynikających wprost z przepisów prawa, a związane były z zamiarem rozwiązania stosunku służbowego z policjantem. Komendant przywołał treść § 8 ust. 7 rozporządzenia. Wskazał, że dokonując ponownej oceny leżącej
u podstaw niniejszego rozkazu o ustalenie dodatku funkcyjnego w pomniejszonej kwocie wzięto pod uwagę także słuszne przedłożenie interesu społecznego wynikającego z racjonalnego wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na uposażenie, nad indywidualnym interesem policjanta.
Biorąc za podstawę powyższe przepisy oraz analizę stopnia realizacji zadań
i czynności służbowych przez [...] A.S. obniżenie dodatku funkcyjnego uznano za zasadne. Rygor natychmiastowej wykonalności organ nadał z uwagi na interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesem służby, przejawiającym się koniecznością niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez [...] A.S. kwoty dodatku funkcyjnego do zakresu i oceny faktycznie realizowanych przez policjanta zadań i czynności służbowych.
A.S. w odwołaniu zarzucił naruszenie § 8 ust. 7 rozporządzenia poprzez niewykazanie zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby bądź ustania innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie dodatku w dotychczasowej wysokości, a także naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 w związku z art. 80 oraz art. 7 k.p.a., art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 i art. 108 § 1 k.p.a.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2016 r.
W uzasadnieniu wskazał, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] powołał [...] A.S. na stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w [...], ustalając, z uwzględnieniem przywołanej regulacji, wysokość dodatku funkcyjnego na 2100 zł. Rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. policjantowi podwyższono dodatek funkcyjny do kwoty 2250 zł. Organ wskazał, że [...] A.S. podwyższono też w okresie pełnienia służby na stanowisku Komendanta Powiatowego Policji w [...] dodatek funkcyjny na czas określony od dnia [...] czerwca 2015 r. do dnia [...] czerwca 2015 r. do kwoty 2700 zł. Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] podwyższył policjantowi dodatek funkcyjny od dnia [...] marca 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. do kwoty 3375 złotych miesięcznie.
Komendant Główny Policji na wstępie podkreślił, że wysokość dodatku funkcyjnego policjanta kształtowana jest przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, który wydaje w tym zakresie stosowne decyzje administracyjne, przy czym, jak wynika z zestawienia przepisów § 8 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., zmiana wysokości ustalonego na danym stanowisku dodatku funkcyjnego (czyli przyznanie go w innej wysokości) jest dokonywana poprzez podwyższenie lub obniżenie przedmiotowego dodatku, bez konieczności eliminowania z obrotu prawnego decyzji ustalającej dotychczasową wysokość tego dodatku.
Organ przywołał przepis § 8 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 oraz § 8 ust. 7 rozporządzenia. Podniósł, że z rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wynika, iż podwyższenie wymienionemu policjantowi dodatku funkcyjnego z dniem [...] marca 2016 r. zostało dokonane w oparciu o przesłanki, które nie wynikają z uzasadnienia powołanego rozkazu personalnego. Skoro bowiem z dniem [...] września 2015 r. ustalono [...] A.S. dodatek funkcyjny w wysokości 2250 złotych miesięcznie na stanowisku Komendanta Powiatowego Policji w [...] (rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.), a uprzednio ustalono przedmiotowy dodatek w wysokości 2100 złotych miesięcznie od dnia [...] maja 2015 r. (rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2015 r.), to brak jest racjonalnych podstaw do uznania, że przy niezmienionej randze zajmowanego stanowiska służbowego, zakresie ponoszonej odpowiedzialności i poziomie posiadanych przez wymienionego policjanta kwalifikacji zawodowych, dokonana po raz kolejny w okresie niespełna sześciu miesięcy (od dnia [...] sierpnia 2015 r. do dnia [...] lutego 2016 r.) ocena wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych stanowiła wyłączną przesłankę ustalenia [...] A.S. dodatku funkcyjnego w wysokości 3375 złotych miesięcznie, a więc w kwocie o 1125 złotych wyższej niż dotychczas należna na stanowisku Komendanta Powiatowego Policji w [...].
KGP podał, że twierdzenie o istnieniu innych, niewymienionych w uzasadnieniu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. przesłanek dokonania omawianej podwyżki dodatku funkcyjnego dodatkowo znajduje potwierdzenie w fakcie, że w okresie od dnia mianowania, tj. [...] maja 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2015 r. wysoka ocena wywiązywania się przez wymienionego policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych, na którą powoływano się w kolejnym rozkazie personalnym o podwyższeniu dodatku funkcyjnego, stanowiła przesłankę podwyższenia policjantowi danego dodatku o łączną kwotę 150 złotych miesięcznie. Dodać należy, że mimo iż dodatek funkcyjny w kwocie 3375 zł został przyznany policjantowi na czas określony, to nie umotywowano tego zwiększeniem zakresu obowiązków ani koniecznością wykonywania dodatkowych zadań służbowych,
co uzasadniałoby otrzymywanie dodatku funkcyjnego w takiej wysokości.
Komendant Główny Policji, nie negując wysokiej oceny wywiązywania się przez [...] A.S. z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych stwierdził, że inne przesłanki uzasadniające podwyższenie wymienionemu policjantowi dodatku funkcyjnego do kwoty 3375 złotych miesięcznie ustały. Dlatego też obniżenie przedmiotowego dodatku nastąpiło do kwoty 2850 złotych miesięcznie,
a więc uwzględniającej wysoką ocenę służby policjanta. Wskazał, że ustalona od dnia
[...] kwietnia 2016 r. rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2016 r. kwota należnego policjantowi na zajmowanym stanowisku Komendanta Powiatowego Policji w [...] dodatku funkcyjnego jest o 600 złotych wyższa, niż przysługująca przed dniem [...] marca 2016 r.
W końcowej części uzasadnienia KGP podkreślił, powołując się na brzmienie § 8 rozporządzenia, że wysokość dodatku funkcyjnego pozostawiona została uznaniu przełożonego, który w zależności od własnej oceny sposobu wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych oraz okoliczności wymienionych w § 8 ust. 4 i 7 powołanego rozporządzenia, może podwyższyć, bądź obniżyć omawiany dodatek
(z zastrzeżeniem przypadków, gdy obniżenie to jest obligatoryjne - § 8 ust. 8 powołanego rozporządzenia). W konsekwencji policjanci muszą liczyć się z możliwością zmiany wysokości przyznanego dodatku funkcyjnego w przypadku stwierdzenia przez przełożonego, że przyznana kwota dodatku nie koresponduje z przesłankami warunkującymi przyznanie tego dodatku w określonej wysokości. Stwierdził, że z taką sytuacją ma do czynienia w przedmiotowej sprawie. KGP wskazał też, że średnia wysokość dodatku funkcyjnego na stanowisku komendanta powiatowego Policji garnizonu [...] wynosiła ok. 2400 zł wg stanu na dzień [...] lutego
2016 r. Przyznanie zatem [...] A.S. dodatku funkcyjnego w wysokości 2850 złotych miesięcznie nie może być traktowane jako naruszające ważny interes wymienionego policjanta. W odniesieniu do rygoru natychmiastowej wykonalności, KGP podał, że nadany został on z uwagi na interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesie służby przejawiającym się w konieczności niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez policjanta kwoty uposażenia zasadniczego, ustalanej z uwzględnieniem wysługi lat, do wymogów obligowanych przepisami prawa. KGP wskazał też, że pełniący obowiązki Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] jest uprawniony do podejmowania wszelkich decyzji z zakresu spraw osobowych, jakie przepisy prawa przyznają temu podmiotowi, niezależnie od okresu pełnienia powierzonych obowiązków.
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. stał się przedmiotem skargi A.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i rozkazu personalnego organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego, w tym § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego poprzez niewykazanie zgodnie z treścią przepisu zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby, bądź ustania innych przesłanek, które uzasadniały obniżenie go do obecnej wysokości;
- naruszenie prawa procesowego, w tym podstawowych zasad na których winno
się opierać postępowanie administracyjne dotyczące wydawania wszelkich decyzji tj:
a) art. 6 k.p.a. tj., podstawowej zasady na której opiera się działanie organów, czyli zasady praworządności poprzez błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego
w tym § 8 ust. 7 wymienionego wyżej rozporządzenia jak również przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy; b) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; c) art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku organu do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; d) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, między innymi poprzez nie zapoznanie
z zebranym materiałem dowodowym, tym samym uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia;
e) naruszenie art. 77 w związku z art. 80 oraz art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, prowadzące
w konsekwencji do ustaleń nie znajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych
w sprawie; f) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak w uzasadnieniu decyzji racjonalnych
i wiarygodnych przesłanek oraz brak szczegółowego wyczerpującego uzasadnienia dowodów na których organ oparł swoją decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W uzasadnieniu skarżący przedstawił przebieg służby w Policji, wyniki osiągnięte przez Komendę Powiatową Policji w [...] w 2015 r. w porównaniu do roku poprzedniego, wyniki osiągnięte przez Komendę w ciągu czterech miesięcy 2016 r. Podniósł, że przytoczone wskaźniki i wyniki są podstawą do docenienia pracy zarówno szeregowych policjantów, jak i kierowników jednostki, w tym Komendanta. Skarżący stwierdził, że wyniki jednostki, którą jako komendant kierował są na wysokim poziomie, co dało podstawę do podwyższenia mu dodatku funkcyjnego, z uwagi na wysoką ocenę wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych.
W ocenie skarżącego obniżenie dodatku funkcyjnego za jeden miesiąc tj. za kwiecień 2016 r. nie posiada żadnego uzasadnienia faktycznego, ani też prawnego w sytuacji, gdy wcześniej podwyższono ten dodatek na dwa miesiące.
Skarżący zarzucił, że ocena realizacji zadań przez pełniącego obowiązki Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] obarczona jest wadą, z uwagi na to, że wymieniony do [...] marca 2016 r. pełnił funkcję zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i nadzorował wyłącznie służbę prewencyjną, a nie całość zadań realizowanych przez skarżącego jako Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Skarżący postawił pytanie, kto i jakim zakresie dokonał analizy stopnia realizacji przez niego zadań i czynności służbowych. Ponadto, czy pełniący ówcześnie obowiązki Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w ciągu 2 dni od objęcia wymienionej funkcji był w stanie dostatecznie i całościowo ocenić jego zaangażowanie w służbie. Wskazał, że jeżeli tak, to nasuwa się wniosek, iż rozkaz personalny
nr [...] z [...] lutego 2016r. był oparty na fałszywych dowodach, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności. Takie stwierdzenie stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., czego organ nie uczynił.
Podniósł, że organ w żaden sposób nie wypełnił przesłanek określonych w § 8 ust.7 cytowanego rozporządzenia, gdyż w miesiącu marcu (kiedy Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał skarżony rozkaz) oraz kwietniu nie nastąpiła zmiana zakresu jego obowiązków, czy też warunków służby, bądź też ustały inne przesłanki, które uzasadniały przyznanie go w dotychczasowej wysokości. Podniósł, że Przedmiotowe postępowanie sprowadziło się jedynie do wydania rozstrzygnięcia bez przedstawienia żądnych dowodów na poparcie uzasadnienia decyzji. Skarżący podkreślił, że podwyżka dodatku funkcyjnego zawarta w rozkazie personalnym nr [...] z [...] lutego 2016 r. została dokonana zgodnie z przepisami prawa, jak również zgodnie z wytycznymi zawartymi w piśmie Komendanta Głównego Policji z [...] października 2012 ., w którym określono, iż podwyżki dodatku służbowego oraz funkcyjnego przed odejściem ze służby mogą dotyczyć jedynie funkcjonariuszy legitymujących się co najmniej 30 - letnią wysługą emerytalną, w tym co najmniej 25 letnim stażem służby w Policji. Wówczas wysokość dodatku nie może przekraczać 50% dotychczas ustalonej wysokości dodatku, co też jak podał miało miejsce w jego przypadku.
Skarżący stwierdził, że co do zasady istnieje ścisły związek pomiędzy przyznaniem policjantowi dodatku funkcyjnego w określonej wysokości, a sposobem wykonywania przez niego obowiązków i zadań. Dodatek funkcyjny może być obniżony jeżeli dotyczy nienależytego wywiązywania się z obowiązków służbowych, nienależytej realizacji zadań i czynności służbowych, a także zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby, bądź ustania innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie go w określonej wysokości.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że przed wydaniem rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2016 r. nie wydano oficjalnej oceny służbowej. Uzasadnienie dla podwyższenia dodatku funkcyjnego wynikało bezpośrednio z treści rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2016 r. Jedyną istotną okolicznością, która miała miejsce w dacie wydawania rozkazu personalnego nr [...] był fakt, iż do organu wpłynął raport o zwolnienie ze służby z dniem [...] kwietnia 2016 r. i to jest jedyna istotna okoliczność, która miała miejsce w spornym okresie. Pełnomocnik wskazał jednocześnie, że podwyższenie dodatku funkcyjnego wywołuje skutek na przyszłość. Oznacza to, że wyższy przełożony służbowy powinien wziąć pod uwagę fakt,
iż funkcjonariusz, któremu zamierza podwyższyć dodatek zostanie niebawem zwolniony ze służby. Odpadnie zatem niewątpliwa motywacyjna i rekompensacyjna funkcja tego dodatku. Wskazał, że dokonując interpretacji § 8 ust. 7 rozporządzenia z 2001 r. należy poza regułami wykładni językowej odwołać się również do zasad wykładni funkcjonalnej oraz systemowej i uwzględnić przy podwyższeniu dodatku konglomerat okoliczności. Przełożony służbowy jeśli dojdzie do wniosku, że uległy zmianie okoliczności, które przemawiały za podwyższeniem dodatku funkcyjnego lub wystąpiły inne znaczące fakty, może w każdej chwili dodatek ten obniżyć, chociażby ze względu na określenie nieodległej daty zwolnienia ze służby. Pełnomocnik za niezasadne uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.a. wskazując, że w sprawie tej słuszny interes strony przejawia się jedynie w woli utrzymania wysokich parametrów uposażenia, od którego uzależniona była wysokość świadczenia emerytalnego. Wbrew twierdzeniu skarżącego organ nie naruszył również art. 77, 80 i 7 k.p.a. Wskazał, że podwyższenie lub obniżenie dodatku funkcyjnego ma charakter oceny. Ocena wywiązywania się z obowiązków służbowych poparta opinią służbową lub wiedzą przełożonego służbowego, jako wynik wewnętrznego procesu myślowego nie może podlegać kryteriom ocennym określonym w art. 80 k.p.a. Organ bazował na tożsamym materiale dowodowym, na podstawie którego wydano rozkaz personalny
o podwyższeniu dodatku funkcyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga oceniana wedle tych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do zbadania, czy organy Policji miały podstawę do obniżenia A.S. dodatku funkcyjnego do kwoty 2.850 zł.
Zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z
2015 r. poz. 355 ze zm.) dodatek funkcyjny przysługuje policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym.
Wysokość dodatku funkcyjnego policjanta kształtowana jest przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, który wydaje w tym zakresie decyzje administracyjne, przy czym zmiana wysokości ustalonego na danym stanowisku dodatku funkcyjnego jest dokonywana przez jego podwyższenie lub obniżenie, bez konieczności eliminowania z obrotu prawnego decyzji ustalającej dotychczasową jego wysokość, co wynika wprost z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania
i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Przełożony w zależności od własnej oceny sposobu wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych oraz okoliczności wymienionych w § 8 ust. 4 i 7 rozporządzenia, może podwyższyć lub obniżać przedmiotowy dodatek.
Stosownie do treści § 8 ust. 4 powołanego rozporządzenia, dodatek funkcyjny przyznaje się policjantowi w stawce kwotowej, w wysokości uzależnionej od rangi zajmowanego stanowiska służbowego, zakresu ponoszonej odpowiedzialności,
ze szczególnym uwzględnieniem szczebla działania i wielkości kierowanej jednostki lub komórki organizacyjnej Policji oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych. Stosownie do treści § 8 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia, dodatek funkcyjny można – w zależności od oceny wywiązywania się policjanta
z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych – podwyższać na stałe lub na czas określony w granicach stawek wynikających z ust. 4. W myśl zaś
§ 8 ust. 5 pkt 2 dodatek funkcyjny można – w zależności od oceny wywiązywania
się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych – obniżać nie więcej niż o 30% otrzymywanej stawki, z zastrzeżeniem
ust. 8.
W myśl przepisu § 8 ust. 7 rozporządzenia, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, dodatek funkcyjny może być obniżony, także w razie zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby bądź ustania innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie go w dotychczasowej wysokości.
Niewątpliwie rozstrzygnięcie wydane na tej podstawie ma charakter uznaniowy, którego granice wyznaczają z jednej strony materialne przesłanki obniżenia dodatku funkcyjnego zawarte w powołanym wyżej przepisie prawa, z drugiej zaś reguły postępowania administracyjnego zobowiązujące do: przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), a także wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Oznacza to, że przedmiotem oceny sądu jest zbadanie czy zastosowano prawidłowo § 8 ust. 7 rozporządzenia a następnie (o ile Sąd stwierdzi, że zachodziły przesłanki obniżenia dodatku funkcyjnego zawarte w tym przepisie) ocena dokonanego przez organ uznania oraz zastosowanej przez niego w tym zakresie argumentacji.
Z powyżej przywołanego przepisu § 8 ust. 7 rozporządzenia wynika,
iż ustawodawca określił trzy alternatywne przesłanki, których zaistnienie uprawnia do obniżenia dodatku funkcyjnego. Przesłanki te, to: 1. zmiana zakresu obowiązków służbowych, 2. zmiana warunków służby, 3. ustanie innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie dodatku funkcyjnego w dotychczasowej wysokości.
W niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż w okresie od [...] marca 2016 r. (data wydania decyzji obniżającej dodatek służbowy) do [...] kwietnia 2016 r. (data ustania stosunku służbowego) nie doszło do zmiany zakresu obowiązków służbowych oraz zmiany warunków służby skarżącego funkcjonariusza. We wskazanym okresie, aż do dnia zakończenia służby w Policji, pełnił on funkcję Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby
w tym okresie został zmieniony zakres obowiązków służbowych przypisanych do zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego.
Wobec powyższego pozostaje rozważyć, czy doszło do spełnienia trzeciej przesłanki z § 8 ust. 7 rozporządzenia, a mianowicie, czy ustały inne przesłanki, które uzasadniały przyznanie dodatku funkcyjnego w dotychczasowej wysokości,
tj. w wysokości 3375 zł miesięcznie. Z uzasadnienia rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wynika,
że dodatek funkcyjny został skarżącemu podwyższony na okres od [...] marca 2016 r. do [...] kwietnia 2016 r. do kwoty 3375 zł w związku z pozytywną oceną wywiązywania się przez policjanta z przydzielonych obowiązków służbowych oraz stopnia realizacji zadań i czynności służbowych.
Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim
w mocy rozkazu organu I instancji wynika, że organy podtrzymały dotychczasową pozytywną ocenę funkcjonariusza. Komendant Główny Policji wprost stwierdził, iż nie neguje wysokiej oceny wywiązywania się przez skarżącego z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych.
Organ I instancji wskazał, że podwyższenie w dniu [...] lutego 2016 r. funkcjonariuszowi dodatku służbowego do kwoty 3375 zł miesięcznie było związane z zamiarem rozwiązania stosunku służbowego z policjantem. KGP wskazał zaś, że ustały inne przesłanki, które uzasadniały podwyższenie dodatku funkcyjnego, które nie wynikają jednakże z uzasadnienia rozkazu personalnego o podwyższeniu dodatku funkcyjnego. Komendant Główny Policji nie wskazał, jakie to były przesłanki.
Zdaniem Sądu opisane powyżej motywy obniżenia skarżącemu dodatku funkcyjnego nie odpowiadają przesłankom określonym w § 8 ust. 7 rozporządzenia.
Z tego względu zaskarżony rozkaz personalny i rozkaz personalny organu I instancji naruszają powołany przepis, co miało wpływ na wynik sprawy.
Stosunek służbowy skarżącego ustał z dniem [...] kwietnia 2016 r. Brak jest
w związku z tym możliwości dalszego prowadzenia przez organ postępowania
i rozstrzygania w sprawie dodatku funkcyjnego A.S. Tylko policjantowi przysługuje uposażenie. Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca,
w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Z kolei ustalenie wysokości dodatku funkcyjnego jest ściśle związane z uposażeniem, nie istnieje bowiem bez prawa do uposażenia. Nie można zatem ustalić wysokości tego dodatku w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Stosownie do normy zawartej
w art. 145 § 3 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie
to postępowanie. Przepis ten nakłada na sąd obowiązek umorzenia postępowania administracyjnego, gdy nie ma możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Wobec zwolnienia skarżącego ze służby w Policji
z dniem [...] kwietnia 2016 r. bezprzedmiotowe w świetle art. 105 § 1 k.p.a. stało
się rozstrzyganie przez organ o dodatku funkcyjnym. Bezprzedmiotowość przedmiotowa wiąże się z brakiem możliwości ukształtowania stosunku administracyjnoprawnego ze względu na brak przepisów prawa stanowiących podstawę prawną do wydania merytorycznej decyzji lub brak przedmiotu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie po zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego, bowiem uposażenie, z którym bezpośrednio związany jest dodatek funkcyjny, przysługuje tylko policjantowi. W takim stanie faktycznym organy nie mają możliwości orzekania o uposażeniu (dodatku funkcyjnym) wobec skarżącego, który nie jest już policjantem.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazania wymaga, że skarżący, działający w sprawie osobiście,
nie wykazał poniesionych kosztów. Na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d P.p.s.a. skarżący działanie organu w sprawie ze stosunku służbowego nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) w związku z § 8 ust. 7 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2011 r., orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło