II SA/Wa 1080/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów Akademii [....] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia z uczelni 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów [...] na rzecz skarżącej A. S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym aktem utrzymano w mocy, w myśl § 31 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów (Dz.U. Nr 236 poz. 1707), zwanego dalej "rozporządzeniem o postępowaniu dyscyplinarnym", orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej do Spraw Studentów w Akademii [...] w [...] z [...] grudnia 2017 r., którym uznano studentkę – p. A. S., zwaną dalej "Studentką" - winną zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzono jej karę wydalenia z uczelni. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia opisano przebieg sprawy oraz odniesiono się do zarzutów wniesionego przez Studentkę odwołania. Oceniono je jako niezasadne. W skardze, Studentka, reprezentowana przez Pełnomocnika – adwokata, sformułowała zarzuty naruszenia przepisów postępowania: - art. 217 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.), w zw., z art. 439 § 1 pkt 9 oraz art. 17 § 1 ust 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1904 ze zm.), zwanej dalej "K.p.k.", przez uznanie Studentki winną czynu, nieobjętego wnioskiem o ukaranie; - art. 6 K.p.k., w zw. z art. 223 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez ograniczenie Studentce realnej możliwości obrony, - § 25 ust. 2 rozporządzenia o postępowaniu dyscyplinarnym, poprzez brak podpisów wszystkich członków składu orzekającego pod uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia; stanowi to rażące naruszenie prawa, - § 25 ust. 6 rozporządzenia o postępowaniu dyscyplinarnym, poprzez niekompletność uzasadnienia - brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia; skupiono się wyłącznie na polemice z zarzutami odwołania. Wniesiono o uchylenie orzeczeń organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W trakcie rozprawy (k. 38) Pełnomocnik organu wskazał, że Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna konwalidowała wskazane w skardze uchybienie, poprzez podpisanie uzasadnienia przez pozostałych jej członków. Poprawiona jego wersja powinna znajdować się w aktach administracyjnych sprawy. Na uwagę Sądu, że w przesłanych przez organ aktach nie ma wspomnianej - poprawionej wersji orzeczenia - wskazał, że nie zna przyczyn tego stanu rzeczy. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydając zaskarżone orzeczenie – w tym zakresie trafne są stosowne wywody skargi – uchybiono przepisom postępowania. Mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy, gdy chodzi o wymagania formalne, jakie powinno spełniać orzeczenie komisji dyscyplinarnej II. instancji. Jak zauważono w skardze, orzeczenie tego organu powinno być sporządzone na piśmie i zawierać uzasadnienie, gdzie wyjaśniono podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia (tak § 25 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia o postępowaniu dyscyplinarnym). Orzeczenie wraz z uzasadnieniem podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego (tak § 25 ust. 2 wskazanego rozporządzenia). Przepisy, dotyczące orzeczenia dyscyplinarnego w I. instancji stosuje się odpowiednio do aktów wydawanych przez komisję odwoławczą (§ 33 rozporządzenia). Odnosząc wskazane wymagania do realiów rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że w aktach przedłożonych Sądowi przez organ znajduje się uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, na którym złożono tylko jeden podpis (osoby, będącej przewodniczącym składu orzekającego). Kwestię tą podniesiono w skardze, co uzasadnia uznanie, że egzemplarz uzasadnienia orzeczenia doręczonego Studentce także zawierał podpis wyłącznie jednego członka komisji odwoławczej. Z kolei przepisy prawa nie przewidują instytucji konwalidowania treści wytworzonego dokumentu, jakim jest orzeczenie dyscyplinarne i jego uzasadnienie, poprzez ich uzupełnienie. Stąd wyjaśnienie na rozprawie, jakoby w aktach uczelni znajdował się dokument zawierający wszystkie podpisy lecz złożone później, nie może mieć znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Należy wskazać, że komisja dyscyplinarna jest organem kolegialnym (§ 2 in fine rozporządzenia o postępowaniu dyscyplinarnym). Z treści podpisanego przez członków komisji orzeczenia można wprawdzie wnosić, że ich wolą było utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia wydanego w I. instancji. Wobec braku sporządzenia uzasadnienia, spełniającego stosowne wymagania formalne, nie sposób jednak ustalić, jakimi przesłankami się oni kierowali, wydając konkretne rozstrzygnięcie. W takiej sytuacji uchybienie przepisowi postępowania, zakreślającemu obowiązek podpisania uzasadnienia przez wszystkich członków komisji (§ 26 ust. 2, w zw. z § 33 rozporządzenia o postępowaniu dyscyplinarnym), stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego aktu. Przedwczesna byłaby wobec tego ocena przez Sąd pozostałych zarzutów skargi. Nie ma bowiem dokumentu, z którego treści wynikałoby, wobec jakich przesłanek orzekała komisja dyscyplinarna II. instancji. Odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi byłoby więc przedwczesne. Z tych samych przyczyn nie była uzasadniona, na danym etapie postępowania, ocena przez Sąd, czy istnieją przesłanki dla uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego, wydanego w I. instancji. Rozważania w danym zakresie musi wpierw sformułować organ odwoławczy, dając wyraz stanowisku w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Nie sposób wobec tego uznać obecnie, aby uchylenie orzeczenia organu I. instancji było niezbędne dla właściwego załatwienia sprawy, w myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Stwierdzając oczywistą wadliwość kwestionowanego orzeczenia, upatrywaną w braku podpisania jego uzasadnienia przez wszystkich członków komisji dyscyplinarnej, Sąd nie dopatrzył się przesłanek dla uznania że doszło do rażącego naruszenia prawa (wywody skargi). Samo rozstrzygnięcie podpisali bowiem wszyscy członkowie komisji, a wadliwość aktu wiąże się w istocie z brakiem prawidłowego uzasadnienia. Nie ma więc podstaw do uznania, aby samo orzeczenie rażąco naruszało prawo. Należy odnotować bowiem, że w doktrynie prawa administracyjnego wypracowano jednolicie prezentowany obecnie pogląd, że z rażącym naruszeniem prawa wydane są akty, gdy tylko w sposób oczywisty naruszono określona normę prawną, lecz same skutki społeczne czy ekonomiczne tego uchybienia są tego rodzaju, że dane orzeczenie nie może pozostać w obrocie, przy uwzględnieniu reguł praworządnego państwa. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O kosztach rozstrzygnięto w pkt 2 w myśl art. 200, w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1797). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu, - 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego oraz - 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.