II SA/Wa 1081/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-24

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej działania lub bezczynności organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy może być jej przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej działania lub bezczynności organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie merytorycznej. Natomiast, zgodnie z art. 245 § 1 i 3 PPSA, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku trudnej sytuacji finansowej strony, uzasadnione jest przyznanie jej pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
J. L. złożył skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów dotyczącą odmowy przyznania świadczenia specjalnego oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację finansową, utrzymując się z zasiłku stałego i posiadając niewielki majątek. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: przyznać J. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. J. L. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego, złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wskazał, że jest całkowicie niezdolny do pracy, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 45 m2 oraz nieruchomość rolną o wielkości 0,82 ara, a utrzymuje się z zasiłku stałego z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 444 zł. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja finansowa skarżącego jest trudna. Został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, o charakterze trwałym. Od 2002 r. utrzymuje się jedynie z zasiłku stałego, obecnie w kwocie 444 zł. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło