II SA/Wa 1081/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w czasie kształcenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz strony skarżącej E.K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (dalej: "Szef Sztabu Generalnego WP", "organ II instancji") z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy, na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a.", rozkaz personalny Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych (dalej: "Dowódca Generalny RSZ", "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] (pkt 2) w sprawie zwolnienia E. K. (dalej: "Skarżąca") z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w czasie kształcenia. Z akt sprawy wynika, że [...] E. K. rozkazem personalnym Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] została powołana do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej na czas kształcenia w Szkole Podoficerskiej Sił Powietrznych w [...]. W dniu [...] listopada 2024 r. Skarżąca dostarczyła do Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w [...] informację z Krajowego Rejestru Karnego z której wynika, że została ona skazana prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] w związku z popełnieniem czynu zabronionego z art. 178a § 1 Kodeksu karnego Wobec powyższego, w dniu [...] grudnia 2024 r. Komendant Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w [...] wystąpił do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z wnioskiem o zwolnienie Skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w czasie kształcenia w związku z zachowaniem naruszającym godność i honor żołnierza oraz nielicującym z powagą służby. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] (pkt 2), na podstawie art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r. poz. 248 ze zm.), art. 56 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie kształcenia kandydatów do zawodowej służby wojskowej w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w uczelniach wojskowych, szkołach podoficerskich, centrach szkolenia lub ośrodkach szkolenia (Dz. U. z 2024 r., poz. 584), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 5 kwietnia 2024 r.", zwolnił E. K. z dniem [...] stycznia 2025 r. z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w czasie kształcenia, wskutek zachowania naruszającego godność i honor żołnierza nielicującego z powagą służby. W odwołaniu od ww. rozkazu personalnego Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od ww. rozkazu personalnego zarzucając naruszenie: 1) art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny polegającego na jego wadliwej wykładni, bowiem zachowanie Skarżącej uznane za naruszające godność i honor żołnierza nielicującego z powagą służby dotyczy sytuacji, która wystąpiła przed powołaniem do czynnej służby wojskowej, 2) art. 8 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie w decyzji uznaniowej przyczyn wyboru rozwiązania w postaci zwolnienia Skarżącej z czynnej służby wojskowej, 3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego, 4) art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, tj. niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, 5) art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie Skarżącej prawa do udziału w toczącym się postępowaniu. W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o przywrócenie do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w Szkole Podoficerskiej Sił Powietrznych w [...] oraz uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i umorzenie postępowania. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2025 r. Szef Sztabu Generalnego WP utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu wskazał, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a podjęte rozstrzygnięcie organu I instancji, jak i jego uzasadnienie, spełniają wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ II instancji powołał art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny wskazując, iż zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej w oparciu o ww. podstawę prawną ma charakter fakultatywny, co oznacza, że podjęta decyzja wymaga uwzględnienia słusznego interesu strony oraz interesu społecznego. Podniósł, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżąca przed powołaniem do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej popełniła czyn zabroniony, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k. i w sprawie tej prowadzone było postępowanie karne. Jednocześnie Skarżąca w dniu [...] marca 2024 r. oświadczyła pisemnie, że nie jest karana i nie są jej znane informacje o prowadzonym w stosunku do niej postępowaniu karnym. W dniu [...] sierpnia 2024 r. zapadł wyrok Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt [...]), na mocy którego w stosunku do Skarżącej orzeczono karę grzywny, 3-letni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz zasądzono świadczenie pieniężne na rzecz funduszu PPPP. Jakkolwiek Skarżąca popełniła czyn zabroniony przed powołaniem do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, a jedynie skutek w postaci wyroku Sądu nastąpił w trakcie kształcenia w Szkole Podoficerskiej Sił Powietrznych w [...], to jednak Skarżąca dopuściła się w sposób oczywisty zachowania naruszającego godność i honor żołnierza lub nie licującego z powagą służby, tym bardziej, że w trakcie procedury rekrutacyjnej poświadczyła nieprawdę twierdząc, że nie ma wiedzy na temat toczącego się w stosunku do niej postępowania karnego. Skarżąca pełniła dobrowolną zasadniczą służbę wojskową w czasie kształcenia jako kandydatka do zawodowej służby wojskowej, co oznacza, że przedmiotowa sprawa musi być rozpatrywana również przez pryzmat art. 83 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Przy czym w kontekście brzmienia ww. przepisu nie ma żadnych wątpliwości, że dalsze utrzymywanie w czynnej służbie wojskowej osoby, która została skazana za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu jest bezcelowe, ponieważ nie miałaby ona w dalszej perspektywie żadnych możliwości powołania do zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy wskazał, że dekodując użyte w art. 128 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy pojęcie "zachowania naruszającego godność lub honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby" uzasadnionym jest odwołanie się do treści Regulaminu Ogólnego Żołnierza Wojska Polskiego wprowadzonego zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr 7/MON w sprawie wprowadzenia do użytku "Regulaminu ogólnego żołnierza Wojska Polskiego" (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. poz. 49). We wstępie Regulaminu zatytułowanym "godność i honor żołnierza" wskazuje się, że godność żołnierza to wartość wypływająca z szacunku dla samego siebie, z poczucia dumy z przynależności do społeczności wojskowej i podjęcia szczególnych zobowiązań wobec Ojczyzny. Honor żołnierza to postawy i działania, które znamionują uczciwego i prawego człowieka. Jest źródłem jego czci oraz moralnych wartości środowiska zawodowego. Fundamentalnymi cnotami żołnierza są: patriotyzm, męstwo, uczciwość, odpowiedzialność, sprawiedliwość, prawdomówność i solidarność zawodowa. Żołnierz szanuje mundur wojskowy, który uosabia uświęcone tradycją wartości oręża polskiego. Utożsamia się z tradycjami i dobrym imieniem macierzystej jednostki wojskowej. Respektuje normy prawne i społeczne. Cechuje go szczerość i szacunek dla innych. Stawia zawsze dobro służby ponad ambicje osobiste. Dba o wizerunek wojska i etos służby, z którymi się utożsamia. Wreszcie, nie dopuszcza się czynów narażających na uszczerbek jego honor i dobre imię wojska. Wobec powyższego nie ma wątpliwości, że ustalenia organu I instancji co do charakteru zdarzenia, potwierdzonego w zgromadzonym materiale dowodowym, świadczą o tym, że Skarżąca zachowała się w sposób naruszający godność i honor żołnierza, a także nielicujący z powagą służby. Potwierdza to po pierwsze, okoliczność prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu pomimo, że miało to miejsce przed powołaniem do czynnej służby wojskowej, a po drugie, zatajenie przed organami kadrowymi tej okoliczności oraz złożenie oświadczenia, że Skarżąca jakoby nie miała wiedzy na temat prowadzonego w stosunku do niej postępowania karnego. Wydając zaskarżony rozkaz personalny organ I instancji w sposób właściwy rozważył słuszny interes Skarżącej przemawiający za pozostawieniem jej w czynnej służbie wojskowej oraz interes społeczny (w tym przypadku utożsamiany z potrzebami Sił Zbrojnych), a także dokonał oceny, czy interes społeczny sprzeciwia się uwzględnieniu słusznego interesu strony. Trafnie również wskazał, iż utrzymywanie w czynnej służbie wojskowej osoby, która jako kandydat na żołnierza zawodowego zataja przed organami fakt postępowania karnego w sprawie o prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, za co docelowo została skazana prawomocnym wyrokiem, nie licuje w powagą pełnienia służby wojskowej. Biorąc zatem pod uwagę profesjonalny charakter czynnej służby wojskowej oraz selekcję kandydatów do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej, uprawnionym było podjęcie fakultatywnej decyzji o zwolnieniu Skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w czasie kształcenia wskutek zachowania naruszającego godność i honor żołnierza nielicującego z powagą służby. Dalsze utrzymywanie w służbie takich osób byłoby nie tylko bezcelowe, ale także miałoby demoralizujący wpływ na postawę i dyscyplinę wojskową wśród pozostałych kandydatów do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ I instancji dokonał prawidłowej interpretacji art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny, a uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego w sposób należyty wyjaśnia przesłanki podjętego rozstrzygnięcia. Zaskarżony rozkaz personalny został wydany w oparciu o dokumentację przesłaną przez Dowódcę Generalnego RSZ i Komendanta Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w [...] oraz dokumentację przesłaną przy odwołaniu, który była wystarczająca do rozpatrzenia sprawy. Brak było zatem przesłanek do zapoznawania Skarżącej z aktami sprawy zgodnie z art. 10 k.p.a. Ponadto, stawiając zarzut naruszenia ww. przepisu strona musi wykazać, że prawidłowe jego zastosowanie miałoby wpływ na treść rozstrzygnięcia, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Końcowo, odnosząc się do kwestii faktycznego zwolnienia Skarżącej ze służby organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 56 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 5 kwietnia 2024 r. rozkaz personalny o zwolnieniu z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w trakcie kształcenia wydany dla celów ewidencyjnych w przypadkach, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 2 ustawy, doręcza kandydatowi odpowiednio rektor-komendant uczelni wojskowej lub dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, któremu podlega szkoła podoficerska, centrum szkolenia lub ośrodek szkolenia. Mając zatem na względzie, że podstawą zwolnienia Skarżącej z czynnej służby wojskowej był art. 126 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny, rozkaz personalny w przedmiotowej sprawie wydawany był dla celów ewidencyjnych. Jednakże ze względu na konstrukcję art. 122 ust. 1 i 2 ustawy, od rozkazu personalnego wydawanego dla celów ewidencyjnych w sprawie zwolnienia żołnierza z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w czasie kształcenia przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Pismem z dnia [...] maja 2025 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] marca 2025 r. zarzucając naruszenie: 1) art. 128 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 2 pkt 22 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wadliwym zwolnieniem Skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w czasie kształcenia, wskutek uznania zachowania Skarżącej przed powołaniem do czynnej służby wojskowej jako naruszającego godność i honor żołnierza nielicującego z powagą służby, któremu w rzeczywistości takiego przymiotu nie można przypisać i które nie mieści się w ramach wyznaczonych przez powołany przepis prawa, jak również działanie organów będące w sprzeczności z rzeczywistymi potrzebami Sił Zbrojnych, 2) art. 128 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten nie statuuje podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej, a jedynie stanowi przesłankę do zwolnienia z czynnej służby wojskowej z mocy prawa stwierdzaną w drodze dokumentu określanego mianem "rozkazu personalnego dla celów ewidencyjnych", chociaż prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że statuuje on podstawę prawną do wydania konstytutywnej decyzji administracyjnej, 3) art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy z pominięciem takich okoliczności jak słuszny interes strony oraz konieczność dokonania oceny takiego interesu, biorąc pod uwagę zachowanie Skarżącej, która osobiście dostarczyła w dniu [...] listopada 2024r. do Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych w [...] informację z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącą swojej osoby, 4) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie określonej w tym przepisie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, albowiem organ wojskowy wydający decyzję w ramach uznania administracyjnego wybrał rozwiązanie w postaci zwolnienia Skarżącej ze służby wojskowej w okolicznościach przedmiotowej sprawy, uznając, że zachowanie Skarżącej naruszyło godność lub honor żołnierza lub że jej zachowanie nie licowało z powagą służby oraz godziło w dobre imię lub interes Sił Zbrojnych, które to błędne rozstrzygnięcie zaakceptował w zaskarżonej decyzji organ lI instancji, 5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji wydanej bez przeprowadzenia istotnych dowodów oraz bez uwzględnienia okoliczności przemawiających na korzyść Skarżącej, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zasadności, 6) art. 110 § 1 k.p.a. w związku z art. 130 § 2 k.p.a. poprzez zwolnienie Skarżącej z czynnej służby wojskowej z datą wsteczną, to jest z dniem [...] stycznia 2025 r., w sytuacji, gdy doręczenie Skarżącej rozkazu personalnego organu I instancji nastąpiło dopiero w dniu [...] lutego 2025 r., a które to działanie - sprzeczne z prawem - zaakceptował organ II instancji nie uwzględniając ponadto, że wniesienie przez Skarżącą odwołania wstrzymało wykonalność rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby wojskowej, a tym samym uniemożliwiało określenie w decyzji odwoławczej daty jej zwolnienia przed dniem doręczenia decyzji organu II instancji, 7) art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącej prawa udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym zarówno przed organem I, jak i II instancji, 8) art. 15 k.p.a. polegające na ograniczeniu się przez organ II instancji wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, a w konsekwencji wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również do wydania rozstrzygnięcia pozostającego w sprzeczności z treścią postanowienia Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta. W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] grudnia 2024 r., jako naruszających prawo oraz o zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W motywach skargi podniesiono, że do faktycznego zwolnienia Skarżącej z czynnej służby wojskowej doszło przed wprowadzeniem rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2024 r. do obrotu prawnego. Skarżąca została zwolniona z czynnej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2025 r., zaś doręczenie tego rozkazu pełnomocnikowi Skarżącej nastąpiło dopiero w dniu [...] lutego 2025 r. Podniesiono nadto, że organy orzekające niesłusznie uznały zachowanie Skarżącej, zaistniałe przed powołaniem do czynnej służby wojskowej, za zachowanie, o którym mowa w art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny, który to przepis odnosi się wyłącznie do zachowań zaistniałych w toku czynnej służby wojskowej. Zastosowanie ww. przesłanki zwolnienia z dobrowolnej służby wojskowej stanowi rażące naruszenie prawa. Dalej podniesiono, iż organ I instancji w ogóle nie powiadomił Skarżącej o prowadzonym postępowaniu oraz nie zapewnił jej czynnego w nim udziału, czym rażąco naruszył art. 10 k.p.a. W dniu [...] grudnia 2024 r. organ I instancji wydał w sprawie rozkaz personalny, w którym ustalił datę zwolnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej na dzień [...] stycznia 2025 roku, po czym przedmiotowy rozkaz skutecznie doręczył Skarżącej dopiero w dniu [...] lutego 2025 r. Skarżąca nie miała zatem możliwości realizacji zasady czynnego udziału w postępowaniu. Nadto, w toku postępowania odwoławczego pełnomocnik strony pismem z dnia [...] lutego 2025 r. wystąpił o umożliwienie mu zapoznania się z aktami postępowania. Organ II instancji otrzymał to pismo w dniu [...] marca 2025 r., jednak w ogóle go nie rozpoznał wydając w dniu [...] marca 2025 r. zaskarżoną decyzję. Z powyższego wynika, że Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie mogła zgłosić wniosków dowodowych i doprowadzić do przeprowadzenia dowodów wykazujących jej słuszny interes w pozostawieniu w zawodowej służbie wojskowej. Strona nie miała również możliwości zgłoszenia dowodów z zeznań świadków w postaci jej przełożonych, które wykazałyby, że rzeczywiste powody jej zwolnienia nie pokrywają się z podstawą prawną umieszczoną w zaskarżonych decyzjach. Dalej podniesiono, że w świetle art. 128 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, zwolnienie na podstawie wymienionych fakultatywnych przesłanek następuje nie z mocy prawa, lecz stosownie do wydawanej przez właściwy organ decyzji administracyjnej, w której organ wojskowy określa dzień zwolnienia ze służby stosownie do treści § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1078), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 18 maja 2022 r.". Decyzja wydawana w oparciu o art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny ma charakter konstytutywny (w odróżnieniu od decyzji deklaratoryjnej, a tym bardziej od "rozkazu dla celów ewidencyjnych"), a zatem kształtuje stosunek prawny i wpływa na prawa i obowiązki żołnierza. Nie można zatem zaakceptować stanu, w którym organ wszczął i prowadził w stosunku do Skarżącej "niejawne" postępowanie, zwolnił ją ze służby, a następnie po tych czynnościach doręczył wydany rozkaz personalny. Dalej podkreślono, że stanowisko organu, zgodnie z którym decyzja fakultatywna o zwolnieniu z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej jest decyzją wydawaną dla celów ewidencyjnych, od której przysługuje odwołanie, prowadzi do rezultatów niemożliwych do zaakceptowania w świetle przepisów ustawy o obronie Ojczyzny oraz zasady zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednak nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty są trafne. Podstawę prawną rozkazu personalnego organu Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] grudnia 2024 r., utrzymanego następnie w mocy zaskarżoną decyzją Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] marca 2025 r., stanowił art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny. Przepis art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny określa przypadki obligatoryjnego (ust. 1) oraz fakultatywnego (ust. 2) zwolnienia ze służby wojskowej żołnierza pełniącego służbę wojskową, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej, obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej oraz służby pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, przed upływem czasu jej trwania. Skarżąca pełniła dobrowolną zasadniczą służbę wojskową w czasie kształcenia w Szkole Podoficerskiej Sił Powietrznych w [...], a zatem wskazany wyżej przepis miał wobec niej zastosowanie. Zgodnie z art. 128 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy żołnierza, o którym mowa w ust. 1, można zwolnić ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania w przypadku zachowania naruszającego godność i honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "można zwolnić ze służby wojskowej" oznacza, że pozostawiono właściwemu organowi pewien luz decyzyjny w zakresie uznania, czy w zaistniałym przypadku należy żołnierza zwolnić ze służby. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11; CBOSA). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej sądy administracyjne badają, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać o tym, czy dana osoba powinna nadal pozostać żołnierzem, czy też słuszne było wykluczenie jej z zawodowej służby wojskowej. Pojęcie "zachowania naruszającego godność i honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby" ma charakter nieostry, niedookreślony, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. Pozwala bowiem organom na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości pozostawania żołnierza w czynnej służbie wojskowej. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu społecznego (potrzeb Sił Zbrojnych), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. W ocenie Sądu organ trafnie uznał, że dla odkodowania pojęcia zachowania naruszającego godność lub honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby należy odwołać się do Regulaminu Ogólnego Żołnierza Wojska Polskiego (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. poz. 49). Zgodnie z treścią Wstępu "Godność i honor żołnierza", godność żołnierza, to wartość wypływająca z szacunku dla samego siebie, poczucia dumy z przynależności do społeczności wojskowej i podjęcia szczególnych zobowiązań wobec Ojczyzny (pkt 1). Honor żołnierza to postawy i działania, które znamionują uczciwego i prawego człowieka. Jest źródłem jego czci oraz moralnych wartości środowiska zawodowego (pkt 2). Fundamentalnymi cnotami żołnierza są: patriotyzm, męstwo, uczciwość, odpowiedzialność, sprawiedliwość, prawdomówność i solidarność zawodowa (pkt 3). Żołnierz utożsamia się z tradycjami i dobrym imieniem macierzystej jednostki wojskowej (pkt 5). Respektuje normy prawne i społeczne. Szanuje instytucje państwa i społeczeństwa (pkt 6). Cechuje go szczerość i szacunek dla innych. Stawia zawsze dobro służby ponad ambicje osobiste. Dba o wizerunek wojska i etos służby, z którymi się utożsamia (pkt 7). Żołnierz nie dopuszcza się czynów, narażających na uszczerbek jego honoru i dobre imię wojska. Czynami niegodnymi żołnierza są w szczególności: zdrada Ojczyzny, tchórzostwo na polu walki, obłuda, prywata, niewywiązywanie się z przyjętych zobowiązań (pkt 8). Z powyższych zapisów wynika, że żołnierz musi odznaczać się najwyższymi standardami moralnymi, a wśród nich uczciwością, odpowiedzialnością i prawdomównością. Wojsko Polskie jest formacją militarną zapewniającą bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej. W każdej sytuacji zagrożenia wewnętrznego czy zewnętrznego Wojsko Polskie i jego funkcjonariusze, tj. żołnierze, muszą stanowić niejako oparcie dla całego społeczeństwa. Stąd zasadnie mówi się o konieczności odznaczania się nieskazitelnością charakteru żołnierza Wojska Polskiego, co jest umotywowane setkami lat tradycji wojskowych w Polsce. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca przed powołaniem do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej popełniła czyn zabroniony, o którym mowa w art. 178a § 1 Kodeksu karnego i w sprawie tej prowadzone było postępowanie karne, zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. sygn. akt [...]. Na mocy wyroku Sądu wobec Skarżącej orzeczono karę grzywny, 3 letni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne na fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Przy czym Skarżąca w dniu [...] marca 2024 r. oświadczyła pisemnie, że nie jest karana i nie są jej znane informacje o prowadzonym w stosunku do niej postępowaniu karnym. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że przesłanka z art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny została spełniona. Wprawdzie czyn zabroniony, będący przedmiotem postępowania karnego, został popełniony przez Skarżącą przed powołaniem do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (co miało miejsce na mocy rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...]), jednak skutek tego zachowania, tj. wydanie prawomocnego wyroku Sądu i wymierzenie kary za popełnienie tego czynu nastąpiło w czasie trwania stosunku służbowego. Co równie istotne, Skarżąca w trakcie procedury powołania do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, w dniu [...] marca 2024 r. złożyła oświadczenie, że nie są jej znane informacje o prowadzonym w stosunku do niej postępowaniu karnym. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że Skarżąca pełniła dobrowolną zasadniczą służbę wojskową w czasie kształcenia jako kandydatka do zawodowej służby wojskowej, zaś zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o obronie Ojczyzny, do służby wojskowej może być powołana osoba, która posiada nieposzlakowaną opinię oraz nie była karana za przestępstwo umyślne. "Poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, możliwość przypisania czegoś, natomiast "nieposzlakowany" - to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać - nieskazitelny. Nieposzlakowana opinia to ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej, przy czym pojęcie to odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. Opisane zachowanie Skarżącej niewątpliwie podważa jej wiarygodność niezbędną do dalszego pełnienia służby wojskowej i godzi w dobre imię Sił Zbrojnych. W świetle powyższych okoliczności nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny. Istniały bowiem podstawy do zwolnienia Skarżącej ze służby wojskowej na podstawie ww. przepisu. Zachowanie Skarżącej (popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. oraz zaniechanie złożenia stosownego oświadczenia w toku postępowania rekrutacyjnego) zostało prawidłowo zakwalifikowane jako naruszające godność i honor żołnierza, a także nielicujące z powagą służby. Z tych względów Sąd podziela ocenę organów, że utrzymywanie w strukturach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej Skarżącej nie jest celowe z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Podkreślić należy, że służba wojskowa podlega szczególnym rygorom i ograniczeniom wynikającym z konstytucyjnej funkcji Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, które służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. Służba ta wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia dla dobra Rzeczypospolitej Polskiej. Żołnierzem może być wyłącznie osoba, która legitymuje się m.in. nieposzlakowaną opinią i nie jest karana za przestępstwo umyślne (art. 83 ustawy). Skarżąca, jak wykazał organ, warunków tych nie spełnia. W ocenie Sądu nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia art. 7 i art. 8, Organy zebrały i rozpatrzyły w sposób wszechstronny i wyczerpujący materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Uzasadnienia decyzji odpowiadają wymogom z art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności wyjaśniają powody, dla których organy uznały prymat interesu społecznego (potrzeb Sił Zbrojnych) nad słusznym interesem Skarżącej. W sprawie nie doszło też do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) w sposób przedstawiony w skardze. Nieuwzględnienie stanowiska Skarżącej co do oceny materiału dowodowego sprawy w świetle przesłanek określonych w art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny, nie świadczy o naruszeniu ww. zasady postępowania administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy ten sam materiał dowodowy został bowiem rozpatrzony w dwóch instancjach, zaś Skarżąca miała możliwość zakwestionowania merytorycznego stanowiska organu. W aktach sprawy brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia Skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w czasie kształcenia. Skarżąca nie została również poinformowana przed wydaniem decyzji organu I i II instancji o uprawnieniach wynikających z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 61 § 4 w związku z art. 10 § 1 k.p.a.). Uchybienia te, w ocenie Sądu, nie mogły jednak stanowić podstawy do uchylenia ww. decyzji. Brak jest podstaw do uznania, że między naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 61 § 4 w związku z art. 10 § 1 k.p.a.) a rozstrzygnięciem sprawy został wykazany związek przyczynowy. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 784/10 i przywołane w nim wyroki SN: z dnia 21 marca 2007r., sygn. akt I CSK 459/06; z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt I CSK 63/05). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca z powyższej powinności nie wywiązała się. W toku postępowania nie powołała żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uznania, że naruszenie ww. przepisów postępowania pozostaje w bezpośrednim związku z treścią kwestionowanej decyzji. W świetle okoliczności niniejszej sprawy doszło jednak do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji zaskarżonego rozkazu personalnego organu I instancji w sytuacji, gdy rozkaz personalny określał datę zwolnienia Skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w czasie kształcenia wcześniejszą ([...] stycznia 2025 r.) aniżeli data doręczenia tego rozkazu personalnego pełnomocnikowi Skarżącej ([...] lutego 2025 r.). Podkreślić należy, że ustawa o obronie Ojczyzny jest niewątpliwie regulacją ze sfery stosunków administracyjnych. Stosunek służbowy tak żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w czasie kształcenia (niebędących żołnierzami zawodowymi), jak i żołnierzy zawodowych, są stosunkami administracyjnoprawnymi. W oparciu o przepis art. 122 ww. ustawy stosunki te podlegają regulacji kodeksowej administracyjnoprawnej. W związku z przyjęciem stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ustawa o obronie Ojczyzny statuuje konsekwentnie dwuinstancyjność postępowania, wskazując, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, i skargę do właściwego sądu administracyjnego na zasadach określonych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jako że decyzje w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w czasie kształcenia nie są objęte włączeniami ujętymi w ust. 2 i 3 art. 122 ustawy o obronie Ojczyzny, mają do nich zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym te odnoszące się do odwołań. W rozkazie personalnym o zwolnieniu z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej organ powołany do wydania decyzji w tym przedmiocie, czyli organ I instancji, winien określić datę zwolnienia ze służby wojskowej. Skoro rozkaz personalny (decyzja) o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej jest decyzją administracyjną, to przysługuje od niego odwołanie oraz skarga do sądu administracyjnego. Uruchomienie przez zwalnianego żołnierza administracyjnego trybu odwoławczego oznacza, że w odniesieniu do skarżonego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące instytucję odwołania, w tym art. 130 § 1 i § 2 k.p.a. określający wpływ odwołania na wykonanie decyzji. Z treści tych przepisów wynika, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu oraz że wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Przywołane uregulowania nie pozostają bez wpływu na datę zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej. Decyzja o zwolnieniu żołnierza ze służby na podstawie art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny ma charakter konstytutywny, rozwiązuje bowiem istniejący dotąd stosunek służbowy na skutek dokonania przez właściwy organ oceny zachowania żołnierza w świetle przesłanek określonych w tym przepisie. Decyzja o zwolnieniu ze służby żołnierza, który się od niej odwołał, uzyskuje moc prawną dopiero od dnia wydania decyzji odwoławczej albo od wydania postanowienia kończącego sprawę w inny sposób. Termin orzeczonego ostatecznie zwolnienia ze służby powinien zostać wyznaczony po dacie decyzji odwoławczej. Organ odwoławczy, uznając decyzję pierwszoinstancyjną za prawidłową, winien ją uchylić w części dotyczącej terminu zwolnienia i ustalić nowy termin w przyszłości, a w pozostałej części utrzymać ją w mocy. Nie czyniąc tego naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie do zaakceptowania z punktu widzenia art. 6 k.p.a. oraz art. 130 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 138 § 1 k.p.a. jest bowiem sytuacja, w której - jak w sprawie niniejszej - data zwolnienia Skarżącej ze służby wojskowej została określona jako wcześniejsza, aniżeli data doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej rozkazu personalnego organu I instancji w przedmiocie zwolnienia Skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w czasie kształcenia. Organy obu instancji powołały § 56 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie kształcenia kandydatów do zawodowej służby wojskowej w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w uczelniach wojskowych, szkołach podoficerskich, centrach szkolenia lub ośrodkach szkolenia, który stanowi, że zwolnienie z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, również w przypadku jej przerwania, następuje rozkazem personalnym (ust. 1). Rozkaz personalny o zwolnieniu z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej pełnionej w trakcie kształcenia wydany dla celów ewidencyjnych w przypadkach, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 2 ustawy, doręcza kandydatowi odpowiednio rektor-komendant uczelni wojskowej lub dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, któremu podlega szkoła podoficerska, centrum szkolenia lub ośrodek szkolenia (ust. 2). Wskazać jednak należy, że w świetle art. 122 ustawy o obronie Ojczyzny decyzja (rozkaz personalny) o zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie oraz skarga do sądu administracyjnego (a nie rozkazem wydanym dla celów ewidencyjnych, od którego środek zaskarżenia nie przysługuje), czego nie kwestionują orzekające w sprawie organy, zaś przepisy rangi podustawowej nie mogą niweczyć skutków prawnych płynących z ustawy jako aktu wyższego rzędu. W tym stanie rzeczy, z uwagi na stwierdzone naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni dokonaną ocenę prawną w zakresie daty rozwiązania stosunku służbowego Skarżącej na podstawie art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej w stawce minimalnej wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, Sąd postanowił - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - jak w punkcie 2 sentencji wyroku.